Σκιές στα παρασκήνια

«Ολη τη χρονιά που συνεργάστηκα μαζί του ήταν μιας απίστευτης έντασης ψυχολογική και λεκτική βία, εντός και εκτός σκηνής, με εξάρσεις και περιστατικά θυμού». Κομπιάζει, πίνει μια γουλιά νερό, παίρνει μια ανάσα και με τρεμάμενη φωνή συνεχίζει την αφήγησή της. Θυμάται ένα συγκεκριμένο περιστατικό εξύβρισης και βιοπραγίας εναντίον της, την προσπάθεια που έκανε να απαλλαγεί από το τοξικό περιβάλλον εργασίας και τις επιπτώσεις στο σώμα και την ψυχή της. Τα μάτια της βουρκώνουν, η φωνή της σπάει και σε εμφανή συναισθηματική φόρτιση καταλήγει: «Η παράσταση για την οποία μιλάω ήταν το “Closer” στο Θέατρο Αθηνών το 2008 – 2009. Ο,τι είπα το υπέστην από τον Γιώργο Κιμούλη. Γνωρίζω ότι πολλοί συνάδελφοί μου έχουν υποστεί τέτοιου είδους συμπεριφορές και από τον ίδιο και από άλλους και χειρότερα πράγματα. Κι αυτή τη στιγμή, αυτό που κάνω είναι να ανοίξω τον δρόμο της προσωπικής και ονομαστικής ομολογίας».

Από την περασμένη Τρίτη η Ζέτα Δούκα άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στον δημόσιο διάλογο – κατά πολλούς τόλμησε να χτυπήσει ένα απόστημα. Στον απόηχο των αποκαλύψεων της Σοφίας Μπεκατώρου, η ηθοποιός, καλεσμένη στην εκπομπή «Πάμε Δανάη!» του Mega, μοιράστηκε την προσωπική της εμπειρία κακοποίησης, καθαρά ψυχολογικής όπως ξεκαθάρισε, διακρίνοντάς την από το κίνημα #metoo των τελευταίων εβδομάδων.

Οι καταγγελίες της λειτούργησαν σαν τη μικρή σπίθα που αρκεί για να βάλει μια μεγάλη πυρκαγιά. Λίγες ώρες μετά τη συνέντευξή της στο Mega στόματα ηθοποιών άρχισαν ν’ ανοίγουν και παρόμοιες εμπειρίες πλημμύρισαν τα social media. Το #ΖέταΔούκα έγινε νούμερο 2 trend στις αναρτήσεις των χρηστών, συνάδελφοί της και μη έσπευσαν να ταχθούν στο μέρος της. Αρκετοί μάλιστα την υπερασπίστηκαν ενώνοντας τη φωνή τους με τη δική της για παρόμοια συμπεριφορά που δέχτηκαν από τον Γιώργο Κιμούλη. Η Ευδοκία Ρουμελιώτη, που πρώτη είχε καταφερθεί εναντίον του σκηνοθέτη και ηθοποιού πριν από αρκετούς μήνες, η Κατερίνα Γερονικολού, ο Φάνης Παυλόπουλος, η Δώρα Χρυσικού και ο Νίκος Ψαρράς που έπαιζαν με τη Ζέτα Δούκα στην επίμαχη παράσταση κι επιβεβαίωσαν τα λεγόμενά της, η Αλεξάνδρα Ταβουλάρη, η Φαίη Ξυλά, η Κατερίνα Παπουτσάκη είναι μερικοί μόνο από τους καλλιτέχνες που παρουσίασαν δική τους αντίστοιχη εμπειρία.

Η διάψευση του Γ. Κιμούλη και η πρόθεσή του να στραφεί νομικά εναντίον της Ζέτα Δούκα, έθρεψαν περισσότερο την αντιπαράθεση. Και έθεσαν στο προσκήνιο κι άλλους φίλους ή συναδέλφους του που τον υπερασπίστηκαν όπως ο Σταμάτης Κραουνάκης, η Χρυσούλα Διαβάτη, η Μάρα Δαρμουσλή, ο Βασίλης Μπισμπίκης.

Για τους παροικούντες την καλλιτεχνική Ιερουσαλήμ, η κίνηση της Ζέτας Δούκα δεν θα μείνει μόνη της. Τα μηνύματα που έρχονται από ανθρώπους του καλλιτεχνικού χώρου είναι άκρως ανησυχητικά και καταδεικνύουν τις ρίζες βαθιά προσβλητικών κι απρεπών συμπεριφορών. Ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης μιλώντας στην ΕΡΤ παραδέχτηκε πως ως φοιτητής σε δραματική σχολή παρενοχλήθηκε από τον καθηγητή του. H Δήμητρα Παπαδήμα στη συχνότητα του Mega κατήγγειλε πως νεαρός σκηνοθέτης άσκησε εις βάρος της σεξουαλική βία με αποτέλεσμα να χρειαστεί ψυχιατρική παρακολούθηση. Η Μαρία Κορινθίου σχολίασε πως στον χώρο του θεάτρου όλοι γνωρίζουν καλλιτέχνες που παρενοχλούν γυναίκες αλλά κανείς δεν μιλάει, πριν μοιραστεί κι αυτή τα παρόμοια περιστατικά που βίωσε.

Οι υποθέσεις μάλιστα έδωσαν έναυσμα στους αρμόδιους φορείς να αναλάβουν πρωτοβουλίες. Με ανακοίνωσή του το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητιμσού δήλωσε πως προχωράει στη δημιουργία και υιοθέτηση Κώδικα Δεοντολογίας για όλους τους κρατικούς καλλιτεχνικούς φορείς. Ο αρμόδιος για θέματα σύγχρονου πολιτισμού υφυπουργός Νικόλας Γιατρομανωλάκης ξεκίνησε διαβουλεύσεις με το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών και τους θεατρικούς παραγωγούς προκειμένου να σπάσει ο φαύλος κύκλος κάθε μορφής βίας και διάκρισης στους χώρους συλλογικής καλλιτεχνικής δημιουργίας. Από την πλευρά της η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη καταδίκασε κάθε συμπεριφορά εκφοβισμού και τόνισε πως η βία οποιασδήποτε μορφής, δεν έχει χώρο στην τέχνη.

Για τους φίλους της η 47χρονη Ζέτα Δούκα ξέρει να δίνει μάχες. Σε επαγγελματικό επίπεδο, κερδίζοντας ρόλους σε επιτυχημένες σειρές όπως «4», «Οι βασιλιάδες» και «Μοντέρνα οικογένεια», σε γνωστές κινηματογραφικές παραγωγές όπως «Καζαντζάκης», «Nήsos» και «Το φιλί της ζωής» και βέβαια στο θέατρο σε παραστάσεις όπως «Σεσουάρ για δολοφόνους», «Οδύσσεια», «Τρωάδες», «Η μελωδία της ευτυχίας» και «Faith».

Σε προσωπική επίπεδο, έμαθε από μικρή να κολυμπάει στα βαθιά όταν αντιμετώπισε τη νευρική ανορεξία και μεγαλώνοντας βοήθησε κι άλλους να νικήσουν τους προσωπικούς τους δαίμονες ιδρύοντας τη μη κερδοσκοπική ομάδα Anasa, η οποία στηρίζει ανθρώπους που πάσχουν από διατροφικές διαταραχές. Πριν από λίγους μήνες, σήκωσε ξανά τα μανίκια για να παλέψει αυτή τη φορά για την υγεία της μετά από σοβαρή γυναικολογική επέμβαση όπου υπεβλήθη, στέλνοντας από το κρεβάτι του νοσοκομείου μήνυμα αισιοδοξίας προς όλους. Κάτι ανάλογο έστειλε και τώρα από την πρώτη της ανάρτηση στα social media μετά τις αποκαλύψεις της. «Είμαι επιτέλους αισιόδοξη ότι οι συνθήκες σε όλους τους εργασιακούς χώρους στο εξής, θα είναι πιο καθαρές, αληθινές και αξιοκρατικές! Ισως η αλλαγή που περιμέναμε χρόνια να συμβεί, έχει αρχίσει και χαίρομαι πολύ που συνέβαλα σε αυτό!». Ισως έτσι, έγινε η ροκ σταρ που πάντα επιθυμούσε αλλά όπως είχε δηλώσει δεν μπόρεσε ποτέ λόγω χώρας καταγωγής και προσόντων. Κι έδωσε το σωστό παράδειγμα στην 5χρονη κόρη της Θάλεια από τον γάμο της με τον γυμναστή Μιχάλη Χατζηαντωνά, να σηκώνεται όσες φορές κι αν πέφτει.