Ενα think tank για την οικονομία

Μια δεξαμενή σύγχρονης οικονομικής σκέψης, ένα ανεξάρτητο ινστιτούτο υψηλών προδιαγραφών, που θα διέθετε την πληρότητα, την αντικειμενικότητα και τη γενική αποδοχή στη διατύπωση φρέσκων ιδεών για την αναμόρφωση της οικονομίας και την ανασύνταξη της ελληνικής κοινωνίας, θα ήταν ένα θεσμός εξαιρετικά χρήσιμος σήμερα για την Ελλάδα. Ειδικότερα τώρα. Την ώρα δηλαδή που τα δεδομένα όλα στον κόσμο ανατρέπονται και ο δρόμος ανοίγει για μια εντελώς καινούργια εποχή, στην οποία θα αλλάξουν τα πάντα. Από τον τρόπο και τα μέσα παραγωγής έως τις μεθόδους διοίκησης και τις εργασιακές σχέσεις. Από τις θέσεις απασχόλησης που θα αντικατασταθούν από την ψηφιακή τεχνολογία και τα ρομπότ έως τις αλλαγές στην επικοινωνία των πολιτών και τις συνήθειες των καταναλωτών.

Ενα κέντρο παραγωγής ελεύθερης σκέψης, αξιόπιστο, που δεν θα ανακυκλώνει παλαιές συνταγές, ξεπερασμένα στερεότυπα και δόγματα, δεν θα είναι ούτε ιδιωτικό, ούτε δημόσιο και θα είναι ικανό να αξιολογήσει τις προκλήσεις της νέας εποχής και να διαδραματίσει σπουδαίο συμβουλευτικό ρόλο, δίπλα στην πολιτική τάξη, για τη διαμόρφωση ενός εθνικού σχεδίου που θα αποσκοπεί πραγματικά στην αναδιάρθρωση και στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Στη δημιουργία των προϋποθέσεων δηλαδή να κερδίσει η Ελλάδα έναν ρόλο και μια καλή θέση στο νέο ευρωπαϊκό και διεθνές απαιτητικό περιβάλλον. Την έχει ανάγκη η χώρα την προοπτική αυτή. Και δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Ενα τέτοιου τύπου think tank θα μπορούσε να βοηθήσει πάρα πολύ στην εξέλιξη της ποιότητας των οικονομικών και των κοινωνικών μεταρρυθμίσεων, καθώς και στην αποδοχή τους με τους λιγότερο κατά το δυνατόν κοινωνικούς κραδασμούς. Αυτό το κενό ήρθε να καλύψει άλλωστε και η σύσταση της Επιτροπής Πισσαρίδη το περασμένο καλοκαίρι. Απλώς ο χαρακτήρας της ήταν συγκυριακός και πρόσκαιρος, με αφορμή το πακέτο των τριάντα και πλέον δισεκατομμυρίων του Ταμείου Ανάκαμψης. Εδώ όμως χρειάζεται κάτι πιο βαθύ, πιο στέρεο. Πιο διαχρονικό και συνεπώς πιο γόνιμο σε συνεισφορά και προτάσεις. Αυτό καταδεικνύει η εμπειρία από τις άλλες χώρες της Ευρώπης ή από τις Ηνωμένες Πολιτείες όπου η παράδοση είναι μεγάλη.

Στην Ελλάδα υπάρχουν αρκετά, πολύ αξιόλογα think tanks. Ενδεικτικά θα επισημάνουμε το διαΝΕΟσις, το οποίο ερευνά και επικεντρώνει στις μεταβολές του τεχνολογικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, και το ΕΛΙΑΜΕΠ, το οποίο μελετά και επικεντρώνει στην ευρωπαϊκή και στην εξωτερική πολιτική. Στην οικονομία υπάρχουν αρκετές φιλότιμες προσπάθειες, οι οποίες όμως δεν ανταποκρίνονται στο ζητούμενο σήμερα. Δεν είναι ακριβώς αυτό για το οποίο μιλάμε. Για ένα θεσμικό εργαλείο, το οποίο αφενός δεν θα υπόκειται σε δεσμεύσεις ή πολιτικές σκοπιμότητες, γιατί δεν θα ανήκει στις βιομηχανίες, τις τράπεζες ή τα κόμματα και αφετέρου θα έχει μια πλήρη συγκρότηση από καταρτισμένα και καταξιωμένα στελέχη, ευρύτερου φάσματος προέλευσης, που θα μπορούν να μεταφράζουν τις ανάγκες της οικονομίας και όχι της ακαδημαϊκής κοινότητας. Ενα think tank το οποίο, έτσι, θα μπορεί να αναδείξει νέους στόχους, έξω από τις πάγιες θέσεις και αντιλήψεις ενός απερχόμενου κατεστημένου ιδεών. Ενα κέντρο φρέσκιας οικονομικής σκέψης, το οποίο θα βρίσκεται σε αμφίδρομη σχέση με τις σύγχρονες προκλήσεις και το μέλλον του τόπου.