Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν χρειάζεται αρχηγό

Οπως δείχνουν και οι νέες δημοσκοπήσεις, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει καθηλωθεί, αδύναμος να κερδίσει ποσοστά ή συμπάθειες. Κι ο πρόεδρος Αλέξης Τσίπρας αρχίζει να υπολογίζει ένα ρεύμα αμφισβήτησής του. Ιδίως σε σχέση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, είναι πίσω σε όλα – δεν γίνεται να αντιπαρατεθεί ούτε σε πολιτικό δυναμισμό, ούτε σε συγκρότηση, ούτε σε επιρροή, ούτε στη ρητορική, πλέον ούτε στην ηλικία. Και η τάση ΡΕΝΕ, και η τάση Ομπρέλα ξεκινούν από μια (άρρητη προς το παρόν, αλλά υπαρκτή) παραδοχή: ο άλλοτε δημεγέρτης ξεθώριασε. Το κόμμα με τον Τσίπρα δεν μπορεί να πάει πολύ μακριά.

Ο πρόεδρος, φυσικά, κάτι τέτοιο δεν θα το παραδεχτεί. Διαθέτει μηχανισμούς, συνεργάτες που παραμένουν πιστοί, διευρυνσίες που του χρωστάνε την πολιτική ύπαρξή τους, φιλόδοξες εφεδρείες στο κόμμα και ιδίως στη νεολαία… Επίσης, το κόμμα του δεν έχει, αυτή τη στιγμή, κάποια προσωπικότητα που θα μπορούσε να ελπίζει ότι θα τον αντικαταστήσει, διασφαλίζοντας και την κομματική συνοχή και παραμένοντας ενεργά στο πολιτικό παιχνίδι.

Κυκλοφορούν, ωστόσο, επίμονες φήμες ότι τα πράγματα δεν είναι έτσι κι ότι έχει βρεθεί διάδοχος εν αναμονή – και αυτός είναι ο παλαιός στενός συνεργάτης του Τσίπρα, Γαβριήλ Σακελλαρίδης, που αποχώρησε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ και παραμένει στο προσκήνιο ως στέλεχος της Διεθνούς Αμνηστίας. Ηπιων τόνων, με καλές σπουδές και καλή φήμη στο κόμμα, ο Σακελλαρίδης, λένε οι φήμες, θα μπορούσε να διεκδικήσει με αξιώσεις την αρχηγία.

Θεωρητικά, ναι, θα μπορούσε να είναι επικεφαλής μιας τάσης όπως η Ομπρέλα που θα τον κάνει κυρίαρχο στο εσωκομματικό παιχνίδι. Ακόμα κι αν κερδίσει όμως σε ενδεχόμενες αλλεπάλληλες εσωκομματικές διαδικασίες χωρίς να υπάρξουν διασπάσεις και αποσκιρτήσεις, θα είναι δέσμιος του παρελθόντος του. Της δικής του πολιτικής ταυτότητας και της ταυτότητας του κόμματος.

Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι και θα συνεχίσει να είναι ένα κόμμα της σύγκρουσης, της ρήξης. Αδυνατεί να παίξει τον ρόλο της θεσμικής αντιπολίτευσης επειδή δεν γνωρίζει αυτό το παιχνίδι – και όπως αποδείχτηκε ούτε καν προσπάθησε να το μάθει. Είναι ένα κόμμα αντί. Ενα κόμμα απέναντι. Ψάχνει αυταρχικούς μηχανισμούς να πολεμήσει, συντεχνίες και μειονότητες να εκφράσει. Είναι η πολιτική κουλτούρα του. Αδυνατεί να δει την πολιτική σύγκρουση ως σύνολο αντικρουόμενων δυνάμεων που έχουν διαφορετική οπτική για την εξουσία, αλλά κοινό σκοπό – ένα κράτος που πρέπει να βελτιώνεται για το κοινό συμφέρον χωρίς να είναι κανενός.

Χρειάζεται νέο αρχηγό ο ΣΥΡΙΖΑ; Για να παίξει ρόλο σε συνθήκες πολιτικής ομαλότητας χρειάζεται να αλλάξουν οι νοοτροπίες και οι πολιτικές του. Το κόμμα να αποδεχτεί τον θεσμικό ρόλο του ως συμπλήρωμα στο θεσμικό οικοδόμημα της δημοκρατίας, όχι ως δύναμη ανατροπής του. Πράγμα που είναι μάλλον αδύνατον.