Τα παιδιά τα μεγαλώνουν οι γονείς, όχι ο δικαστής

Και οι δύο γονείς σήμερα δίνουν μπιμπερό, αλλάζουν πάνα, βάζουν το παιδί για ύπνο, το ταΐζουν, το πλένουν, το διαβάζουν. Και οι δύο γονείς μεγαλώνουν το παιδί τους, είτε αυτοί ζουν μαζί, είτε είναι σε γάμο, είτε σε συμβίωση, είτε εκτός γάμου.

Συνεπιμέλεια σημαίνει κοινή γονική μέριμνα, κοινή επιμέλεια και κοινή φροντίδα του παιδιού και από τους δύο γονείς. Οπως μέσα στον γάμο ή τη συμβίωση.

Οι γονείς ανατρέφουν, μεγαλώνουν το παιδί. Το παιδί βλέπουν σε επικοινωνία ο παππούς, η γιαγιά, οι θείοι. Και ο τυχόν φυλακισμένος ή απαξιωμένος γονιός.

Ως αρχή, το συμφέρον του παιδιού επιβάλλει την ανατροφή του και από τους δύο καλούς γονείς. Μόνο κατ’ εξαίρεση να διατάζει ένας δικαστής την αφαίρεση της επιμέλειας και φροντίδας του κακού μόνο γονιού.

Ο δικαστής, αφού λάβει υπόψη τις περιστάσεις κάθε συγκεκριμένης περίπτωσης, αν διαπιστώσει κακή άσκηση γονικής μέριμνας, θα μπορεί, προς το συμφέρον του παιδιού, να αφήσει μόνο έναν από αυτούς στη καθημερινότητά του. Ο,τι δηλαδή γίνεται με τα παντρεμένα ζευγάρια.

Η αναθεώρηση του 1983 έφερε την κοινή γονική μέριμνα, επιμέλεια και φροντίδα του παιδιού στον γάμο και στη διάσταση και στο διαζύγιο (συνεπιμέλεια).

Ατυχώς προέβλεπε ότι αν οι γονείς διαφωνούν (1512 ΑΚ) ή στη διάσταση ή το διαζύγιο (1513 ΑΚ), τότε το δικαστήριο οφείλει να ρυθμίσει την άσκηση της γονικής μέριμνας.

Ο δικαστής ουδέποτε δέχθηκε να ρυθμίσει την άσκηση της γονικής μέριμνας αλλά βρήκε την εύκολη λύση. Αφαιρεί κατά τεκμήριο, πάντα, την μέχρι τότε κοινή επιμέλεια και… απαλλάσσεται από το πρόβλημα.

Η νομολογία προστατεύει το συμφέρον του δικαστού. Γι’ αυτό χρειάζεται ένας νόμος που θα κάμψει το κακοποιητικό για γονείς και παιδιά νομολογιακό έθιμο της αποκλειστικής επιμέλειας.

Με τις εξής απλές προβλέψεις:

• Ως αρχή το συμφέρον του παιδιού επιβάλλει την ανατροφή του και από τους δύο καλούς γονείς του, στον γάμο, στη συγκατοίκηση, εκτός γάμου, στη διάσταση, στο διαζύγιο.
• Ο δικαστής να μπορεί να αφαιρεί την κοινή γονική μέριμνα ή επιμέλεια ή φροντίδα από κάποιο «κακό» γονέα για κάθε περίπτωση ξεχωριστά.
• Μετά την με οποιοδήποτε τρόπο αναγνώρισή τους, για τα παιδιά εκτός γάμου να ισχύει ό,τι για όλα τα παιδιά.
• Στόχος είναι συμφωνία των γονέων και γι’ αυτό το δικαστήριο θα πρέπει να δίνει ίσες υποχρεώσεις, δικαιώματα, χρόνο, φροντίδα και στους δύο γονείς. Οι γονείς μπορούν όμως να συμφωνήσουν διαφορετικά.
• Τόπος κατοικίας του παιδιού καθορίζεται η τελευταία κοινή κατοικία των γονέων του και αλλάζει  με συμφωνία τους ή με δικαστική απόφαση.

Τα παιδιά τα μεγαλώνουν οι γονείς, όχι ο δικαστής. Αρκεί να μην ορθώνεται η νομολογία εμπόδιο ανάμεσά τους.

Σε δεύτερο χρόνο, απαιτούνται κοινωνικοί μηχανισμοί προστασίας: χρήση parenting plans, σύσταση ψυχοκοινωνικών υπηρεσιών, φιλική δικαιοσύνη όπου δεν θα είναι αντίδικοι ο γονιός και το παιδί του, σύσταση οικογενειακών δικαστηρίων.

Ολα αυτά γίνονται παγκόσμια.

*Ο Ιωάννης Παπαρρηγόπουλος είναι δικηγόρος ΔΣΑ και πρόεδρος του ΔΣ του Συλλόγου «Συνεπιμέλεια»