Ποιος νοιάζεται για το Κέντρο;

Ας αρχίσουμε με μια καταστατική παραδοχή. Παρότι η ανάλυση των συγκυβερνητών του Καμμένου θέλει τον πρόσφατο κυβερνητικό ανασχηματισμό να γέρνει δεξιά, η κυβέρνηση παραμένει πολυσυλλεκτική και μεταρρυθμιστική. Δεν εγκατέλειψε δηλαδή τον κεντρώο προσανατολισμό της. Ωστόσο, προφανώς, είναι μια κυβέρνηση της ΝΔ, ενός κόμματος που ενσωματώνει σχεδόν το σύνολο της Δεξιάς. Το επεισόδιο με την Εκκλησία ανήμερα τα Θεοφάνια έδειξε τα όριά της.

Πέραν των ορίων αυτών, το πολιτικό Κέντρο συνεχίζει να είναι ένας χώρος προς διεκδίκηση. Διότι δεν μπορεί εσαεί να υπάρχει δι’ αντιπροσώπων, ουσιαστικά δηλαδή διά της φιλελεύθερης και μεταρρυθμιστικής ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Μα δεν το διεκδικεί ο ΣΥΡΙΖΑ με τη λεγόμενη κεντροαριστερή διεύρυνση; Δεν προσπαθεί να το εκφράσει το ΚΙΝΑΛ; Ας μην έχουμε αυταπάτες. Ο ΣΥΡΙΖΑ αδυνατεί να διευρυνθεί προς τη δημοκρατική Κεντροαριστερά επειδή αδυνατεί να απαλλαγεί από τη ριζοσπαστική του ταυτότητα, που εξακολουθεί να εκπροσωπεί η ηγεσία του. Η έμφαση του προέδρου Αλέξη Τσίπρα στην καταγγελτική αντιπολίτευση και η ιδεολογικά συγκρουσιακή στρατηγική του για όλα, η αδυναμία του να προετοιμάσει τη συγκυρία της αλλαγής των πολιτικών συσχετισμών σε ένα συναινετικό πλαίσιο και η καταγγελία κάθε μεταρρύθμισης έχουν οδηγήσει σε αποτυχία κάθε προσπάθεια διεύρυνσης. Οι 58+ κινούνται σε αριστερίστικες πολιτικές, ενώ η ΡΕΝΕ, η νέα τάση υπό τον Αντώνη Κοτσακά, στην ουσία συνιστά προσαρμογή στο συριζαϊκό περιβάλλον τής πάλαι ποτέ τσοχατζοπουλικής γλώσσας, πομπώδους και άδειας.

Την ίδια αδυναμία έχει το ΚΙΝΑΛ. Ενώ η ηγεσία του συναγωνίζεται τον Τσίπρα σε αντικυβερνητικά συνθήματα, η Φώφη Γεννηματά προσπαθεί να μειώσει την εμβέλεια των εσωκομματικών φωνών που φοβάται μήπως την αμφισβητήσουν, του Νίκου Ανδρουλάκη και ιδιαίτερα του Ανδρέα Λοβέρδου – από τον οποίο οι προεδρικοί του κόμματος ενοχλούνται πλέον όπως ενοχλούνταν παλιότερα από τον Ευάγγελο Βενιζέλο. Μαθαίνω μάλιστα ότι η πρόεδρος, με το επιχείρημα της αναμενόμενης εκλογικής αναμέτρησης, θα αναστείλει τις εσωκομματικές εκλογές. Ιδανικές συνθήκες εσωστρέφειας.

Αρα, το Κέντρο παραμένει ένας χώρος προς διεκδίκηση. Από κάτι νέο; Από κάτι που ήδη υπάρχει και μπορεί να μετασχηματιστεί; Το πιο γνωστό σχήμα που καλύπτει αυτόν τον όρο είναι ο Κύκλος του Ευάγγελου Βενιζέλου. Συγκεντρώνει σημαντικές προσωπικότητες με δημόσια επιρροή, αλλά ουδείς βιάζεται να μετατραπεί σε κόμμα. Η προϊστορία ανάλογων εγχειρημάτων, μέσα στη μεγάλη κρίση, απέβη αποθαρρυντική.

Σήμερα όμως είναι μια άλλη εποχή – και πάντα είναι ανοιχτό το στοίχημα ποιος θα μπει μπροστά επιχειρώντας πειστικά να αποκαταστήσει τη σημερινή ελληνική ιδιοτυπία, να μην υπάρχει εποικοδομητική κεντροαριστερή αντιπολίτευση. Να μην υπάρχει ένα αστικό αμιγώς κεντρώο ή κεντροαριστερό κόμμα που θα στηρίζει και θα διεκδικεί απαραίτητες οικονομικές, κοινωνικές, εκπαιδευτικές, τεχνολογικές μεταρρυθμίσεις.