Ασφαλιστικό: να μη χάσουμε το δάσος

Υψηλές προσδοκίες έχουν καλλιεργηθεί από την πλευρά της κυβέρνησης για την επερχόμενη μεταρρύθμιση που αφορά κυρίως τους νέους εργαζομένους, με τη μετατροπή της επικουρικής ασφάλισης σε κεφαλαιοποιητικό σύστημα. Υπό προϋποθέσεις μπορεί να είναι μια χρήσιμη επιλογή, εφόσον προσεχθεί η μεταβατική περίοδος και ανοίξει το πλαίσιο για τη σύσταση επαγγελματικών ταμείων συμπληρωματικών παροχών, όπως συμβαίνει σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες. Να δούμε λοιπόν το τελικό σχέδιο και να επανέλθουμε.

Σε κάθε περίπτωση η λεγόμενη μεταρρύθμιση του Ασφαλιστικού δεν είναι δυνατόν να περιορίζεται, ούτε να εξαντλείται, σε αυτό το πεδίο.

Η κατάσταση στο γενικότερο ασφαλιστικό σύστημα της χώρας είναι ιδιαίτερα προβληματική. Και δεν έχει να κάνει μόνο με τις διαδοχικές οικονομικές κρίσεις που έχουν μειώσει τα έσοδα των Ταμείων.

Εχει να κάνει και με το τεράστιο οργανωτικό και λειτουργικό πρόβλημα το οποίο είναι πιο έντονο από κάθε άλλη περίοδο, ιδίως μετά τη σύσταση του ΕΦΚΑ.

Βασικές αιτίες για την κατάσταση που επικρατεί είναι ασφαλώς λαθεμένες επιλογές αλλά και μεγάλες καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση μεταρρυθμίσεων που θεσμοθετήθηκαν και ξεκίνησαν, πολλές από αυτές, πριν από αρκετά χρόνια.

Το 2001 εφαρμόστηκε στο ΙΚΑ η ηλεκτρονική καταγραφή των ενσήμων και από 1/1/2002 οι εργαζόμενοι έχουν πλήρη και αξιόπιστη εικόνα του ασφαλιστικού τους ιστορικού. Το πρόβλημα παραμένει για τα έτη ασφάλισης που έχουν διανυθεί πριν από το 2002, τα οποία είναι ακόμη σε καρτέλες, παρά τις όποιες προσπάθειες έχουν γίνει από τότε. Η πλήρης καταγραφή και η δημιουργία ενός αξιόπιστου ηλεκτρονικού αρχείου πρέπει κάποτε να τελειώσει. Διαφορετικά, μετά και τη μείωση του προσωπικού, οι μεγάλες καθυστερήσεις για την απονομή των συντάξεων θα συνεχιστούν για πολλά χρόνια ακόμη.

To 2011, δημιουργήθηκε ο ΕΟΠΥΥ με την ενοποίηση όλων των Κλάδων Υγείας των Ταμείων. Μια από τις πλέον σημαντικές παρεμβάσεις με στόχο τον έλεγχο των δαπανών, αλλά και καλύτερες υπηρεσίες για τους πολίτες. Τα πρώτα βήματα έγιναν, οι δαπάνες μειώθηκαν, αλλά η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση ουδέποτε ολοκληρώθηκε.

Γιατί, ο ΕΟΠΠΥ δεν σχεδιάστηκε για να εξελιχθεί σε μια κλασική δημόσια υπηρεσία. Σχεδιάστηκε και συστάθηκε για να έχει έναν σημαντικό ρόλο στον τομέα της διαπραγμάτευσης και εξασφάλισης καλύτερων υπηρεσιών, μέσα από την υπογραφή συμβάσεων, με το Δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, προς όφελος του συνόλου των ασφαλισμένων. Αυτόν τον ρόλο δεν τον έχει ακόμη αναλάβει στον βαθμό που απαιτούν οι ανάγκες των πολιτών.

Το 2011, δημιουργήθηκαν τα Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας, τα γνωστά ΚΕΠΑ, για να μπει μια τάξη στα θέματα των αναπηρικών συντάξεων, να δημιουργηθούν ενιαίοι κανόνες και να εξυπηρετηθούν καλύτερα οι πολίτες. Οι πολίτες συνεχίζουν να ταλαιπωρούνται, ενώ ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί ο ενιαίος κανονισμός παροχών.

Από το 2012, ξεκίνησε και στη συνέχεια ενισχύθηκε το ενιαίο κέντρο πληρωμών των συντάξεων και αυτό ήταν απολύτως αναγκαίο. Δεν έγινε όμως μόνο για τους διοικούντες αλλά και για τους πολίτες οι οποίοι δυστυχώς δεν έχουν καμιά δυνατότητα πρόσβασης στην ενημέρωση.

Το 2016, δημιουργήθηκε ο νέος ενιαίος Φορέας ΕΦΚΑ. Ουσιαστική όμως ενοποίηση δεν υπάρχει.

Αυτά και πολλά άλλα αποτελούν μερικές από τις ανολοκλήρωτες μεταρρυθμίσεις.

Επομένως δεν θα πρέπει να χάσουμε το δάσος και να μείνουμε στο δένδρο.

Ο Γιώργος Κουτρουμάνης είναι πρώην Υπουργός