Φύλαξη / προστασία / ασφάλεια με βάση τα διεθνή πρότυπα

Η πρόσφατη συζήτηση με, κατά τόπους, αναβρασμό σχετικά με το περιεχόμενο του επερχόμενου νομοσχεδίου για την πανεπιστημιακή φύλαξη/προστασία/ασφάλεια – κατά προσέγγιση απόδοση των όρων security/protection/safety – δεν μπορεί να περιορίζεται σε βιώματα, εμπειρίες και αποτίμηση από δεδομένα εσωτερικού της μεταπολιτευτικής περιόδου. Ούτε, κατά μείζονα λόγο, να περιορίζεται στο «ειδικό σώμα φύλαξης πανεπιστημιακών ιδρυμάτων» (ή όπως αλλιώς θα ονομάζεται στο ν/σ) και στο πού αυτό θα αναφέρεται, παρ’ όλο που το συγκεκριμένο θέμα είναι σημαντικό και ευαίσθητο.

Είναι απαραίτητο να εξεταστεί και να αξιοποιηθεί η διεθνής εμπειρία, ιδιαίτερα η ευρωπαϊκή, και συγκεκριμένα οι διεθνείς καλές πρακτικές που αφορούν το τρίπτυχο φύλαξη/προστασία/ασφάλεια. Η ασφάλεια και προστασία εγκαταστάσεων, η πολιτική προστασία έναντι σοβαρών ατυχημάτων και καταστροφών που απειλούν πρωτίστως την ανθρώπινη ζωή, η μέριμνα για άτομα με ειδικές ανάγκες, έχουν κορυφαία θέση στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Η ουσιαστική αντιμετώπισή τους απαιτεί σχέδιο, επαγγελματισμό και χρηματοδότηση.  Είναι μεγάλη η απόσταση που πρέπει να διανύσει το  ελληνικό πανεπιστήμιο για να προσεγγίσει τα καθιερωμένα διεθνή πρότυπα και πρακτικές σε αυτούς τους τομείς. Σε αυτά τα θέματα η Πολιτεία έχει τον πρώτο λόγο, οπωσδήποτε σε νομοθέτηση, χρηματοδότηση και έλεγχο. Αν επιχειρήσουμε να δούμε την κατάσταση που μας αφορά, ως προς αυτά (και άλλα…), με τα μάτια ενός πανεπιστημιακού επισκέπτη από το εξωτερικό ή ενός ευρωπαίου φοιτητή που φοιτά εδώ μέσω Erasmus, θα διαπιστώσουμε μεγάλες διαφορές, ποιοτικές και ποσοτικές.

Ειδικά σε ό,τι αφορά τη φύλαξη, οφείλουν Πολιτεία και πανεπιστήμιο να καταστρώσουν πλαίσιο και σχέδια με βάση και την εμπειρία, που διαφέρει από πανεπιστήμιο σε πανεπιστήμιο, αλλά κυρίως με αναφορά σε δοκιμασμένες καλές πρακτικές. Συνεπώς, το όποιο πλαίσιο προκύψει δεν μπορεί να διαφοροποιείται, στις αδρές γραμμές του, από πανεπιστήμιο σε πανεπιστήμιο. Η όποια αμφισβήτηση σχετικά με αναγκαιότητα ελεγχόμενης πρόσβασης σε ευαίσθητους χώρους ή η επιτήρησή τους με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα δεν αντέχει σε σοβαρή συζήτηση δεδομένων των αναγκών, των κινδύνων και των καλών πρακτικών. Oι διαφορετικές ομάδες/δυνάμεις φύλαξης που προβλέπεται να συνυπάρχουν στο campus, θα είναι σε θέση να συνεργάζονται αποτελεσματικά όταν αναφέρονται σε διαφορετικές διοικήσεις οι οποίες, μάλιστα, δεν μιλούν την ίδια «γλώσσα» αν και υποτίθεται ότι οι επιδιώξεις είναι κοινές; Οι όποιες σοβαρές αστοχίες προκύψουν ενδεχομένως να προκαλέσουν οπισθοδρόμηση διότι θα θέσουν σε δοκιμασία την αποδοχή του αυτονόητου που, με καθυστέρηση δεκαετιών, κερδίζει πλέον έδαφος: ο νόμος ισχύει και εφαρμόζεται ενιαία εκατέρωθεν του μαντρότοιχου του campus και όταν αυτό παραβιάζεται οι νόμιμες διαδικασίες ακολουθούνται με ισχυρή βούληση και συνέπεια από τις δυο πλευρές, Πολιτείας και πανεπιστημίου.

Η άγνοια, ηθελημένη ή μη, της διεθνούς καλής πρακτικής ή η βεβιασμένη προσαρμογή της στα καθ’ ημάς είναι συνταγή αποτυχίας, ιδιαίτερα σε θέματα φύλαξης. Σε κάθε περίπτωση, όλα κρίνονται εκ του αποτελέσματος. Οσα νομοθετούνται και σχεδιάζονται θα κριθούν στην πράξη. Η μέχρι τώρα εμπειρία, και ειδικά η πρόσφατη, έχει αποδείξει ότι όταν εθελοτυφλούμε ή υποτιμούμε τα προβλήματα, αυτά επανέρχονται διογκωμένα και αμείλικτα. Εχει αποδείξει, επίσης, ότι ακόμη και πολύ υποσχόμενες  ιδέες «καίγονται» στο πεδίο εφαρμογής τους, ελλείψει ρεαλισμού ή και διορατικότητας.

Ο Ανδρέας Γ. Μπουντουβής είναι πρύτανης ΕΜΠ