Το εμβόλιο έρχεται, τα προβλήματα παραμένουν

Το εμβόλιο της Moderna είναι το δεύτερο, μετά από εκείνο των Pfizer/BioNTech, που έλαβε έγκριση χθες – όπως αναμενόταν – από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκου. «Ο EΟΦ συστήνει να χορηγηθεί άδεια υπό όρους για την κυκλοφορία στην αγορά του εμβολίου κατά του Covid-19 της Moderna προκειμένου να προληφθεί η ασθένεια στα άτομα άνω των 18 ετών», αναφέρεται στο δελτίο Τύπου του οργανισμού με έδρα το Αμστερνταμ.

Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο ώστε η διαδικασία των εμβολιασμών να επιταχθυνθεί και σχετικά σύντομα να υπάρχει επάρκεια δόσεων και για τα 27 κράτη-μέλη. Κάτι τέτοιο, με τη σειρά του, εκτιμάται ότι θα περιορίσει σταδιακά και την έντονη «γκρίνια» σε βάρος της Κομισιόν και αρκετών κυβερνήσεων (όπως της Γαλλίας, ακόμη και της Γερμανίας), για έλλειψη συντονισμού και για αστοχίες στις παραγγελίες και την προμήθεια των σκευασμάτων στα οποία έχουν εναποτεθεί οι περισσότερες ελπίδες για το τέλος της πανδημίας. Και μαζί της, φυσικά, των αυστηρών lockdown, που έχουν ήδη παραταθεί σε μια σειρά χώρες (Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ιταλία και άλλες) τουλάχιστον μέχρι το τέλος Ιανουαρίου. Χθες ανακοινώθηκε νέο ρεκόρ κρουσμάτων στη Βρετανία (62.322 και 1.041 θάνατοι) και πάνω από 10.000 κρούσματα στην Πορτογαλία, επίσης ρεκόρ.

Χθες, επίσης, έγιναν οι πρώτοι εμβολιασμοί και στην Ολλανδία (η αρχή έγινε με μια 39χρονη νοσοκόμα), με καθυστέρηση δέκα ημερών σε σύγκριση με τις περισσότερες χώρες της ΕΕ, όπου ξεκίνησαν (έστω και τυπικά) στις 27 Δεκεμβρίου. «Αυτή είναι η αρχή του τέλος της κρίσης», δήλωσε ο υπουργός Υγείας, Ούγκο ντε Γιόνγκε – ενώ ο πρωθυπουργός, Μαρκ Ρούτε, ισχυρίστηκε πως η καθυστέρηση οφείλεται στο γεγονός ότι η κυβέρνησή του είχε υπολογίσει ότι η πρώτη έγκριση θα δινόταν στο εμβόλιο της AstraZeneca και του πανεπιστημίου της Οξφόρδης.

Την ίδια στιγμή, η συζήτηση στους κόλπους των αρχών και των επιστημόνων είναι έντονη γύρω από το ερώτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο: «Το νέο δίλημμα του εμβολιασμού: Πώς να αξιοποιηθεί προκειμένου να σωθούν περισσότερες ζωές», όπως το διατύπωσε η ισπανική εφημερίδα El Pais. Η συζήτηση, η οποία συχνά λαμβάνει χαρακτήρα έντονης αντιπαράθεσης περιστρέφεται γύρω από αρκετά θέματα στα οποία δεν έχουν δοθεί ξεκάθαρες απαντήσεις, ενώ κάθε χώρα καλείται να λάβει επείγουσες και δύσκολες αποφάσεις.

«Σπαζοκεφαλιά» το διάστημα μεταξύ των δόσεων
Ενα από αυτά αφορά το κατά πόσο μπορεί να επιμηκυνθεί το διάστημα που μεσολαβεί ανάμεσα στην πρώτη και τη δεύτερη δόση, κάτι που φάνηκε να εξετάζει ως ενδεχόμενο η κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον, με τη στήριξη και της Βρετανικής Ενωσης Επιδημιολογίας. Πολύ περισσότερο μετά τη σαφή προειδοποίηση των Pfizer/BioNtech ότι εάν συμβεί κάτι τέτοιο τότε δεν μπορούν να εγγυηθούν για την αποτελεσματικότητα του εμβολίου τους.

Η υπόθεση απασχολεί έντονα και άλλες χώρες οι οποίες, αν και δεν φέρονται διατεθειμένες να «ξεχειλώσουν» το ενδιάμεσο διάστημα, είναι αποφασισμένες να εξαντλήσουν κάθε περιθώριο με βάση τις ως τώρα μελέτες και επίσημες ανακοινώσεις. Ετσι, στη Γερμανία, ο υπουργός Υγείας, Γενς Σπαν, δήλωσε πως η δεύτερη δόση θα ακολουθεί την πρώτη μέσα σε διάστημα 3 ως 6 εβδομάδων – κάτι που συστήνει και ο ΕΟΦ, τονίζοντας πως σε καμία περίπτωση δεν πρέπει η χρονική απόσταση να ξεπερνά τις 42 ημέρες.

«Στα τυφλά» για τους άνω των 55 ετών
Μια ακόμη «σπαζοκεφαλιά» αφορά στο επίπεδο και τη διάρκεια της ανοσοποίησης. Πέρα από το γεγονός ότι δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή δεδομένα και δεν έχει περάσει ο χρόνος που απαιτείται ώστε να εξαχθούν ασφαλείς εκτιμήσεις, οι εταιρείες (τουλάχιστον η Moderna και η AstraZeneca) έχουν παραδεχθεί πως οι δοκιμές που έχουν πραγματοποιηθεί αφορούν στη συντριπτική τους πλειονότητα ανθρώπους ηλικίας 18-55 ετών. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν την ανταπόκριση όσων ανήκουν στις πλέον ευάλωτες ομάδες, δηλαδή των 65 ετών και άνω, οι οποίες μάλιστα έχει αποφασιστεί να εμβολιαστούν κατά προτεραιότητα.

Εάν δε, σε όλα τα παραπάνω προστεθούν και οι ελλείψεις που παρατηρούνται στα αναγκαία μέσα για να γίνει ο εμβολιασμός, όπως είναι για παράδειγμα οι σύριγγες (ρεπορτάζ των New York Times συγκαταλέγει Ελλάδα και Ιταλία στις χώρες με σοβαρές ελλείψεις σε σύριγγες), τότε εύκολα φτάνει κανείς στο συμπέρασμα πως είναι πολύ απότομη η «ανηφόρα» μέχρι τη δημιουργία του πολυπόθητου «τείχους ανοσίας» και το τέλος της πανδημίας.