Η δύναμη του τουρισμού {LF}και η ελληνική οικονομία

Το σχέδιο είναι απλό: μέχρι τον προσεχή Ιούνιο θα έχουν εμβολιαστεί πάρα πολλοί άνθρωποι, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και αλλού. Θα έχει αρχίσει να δημιουργείται κάποια ανοσία στον κορωνοϊό. Το κλίμα θα έχει βελτιωθεί αισθητά και οι μετακινήσεις θα έχουν ομαλοποιηθεί. Τότε λοιπόν θα περιμένουμε στην Ελλάδα την επιστροφή των επισκεπτών μας. Δεν θα δούμε βέβαια τους τεράστιους αριθμούς που είχαμε δει το 2019, δηλαδή 31,4 εκατ. τουρίστες που δαπάνησαν γύρω στα 18 δισ. ευρώ. Ομως θα έχει αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για τη δυναμική αύξηση των τουριστικών αφίξεων. Για να καταλάβετε την τεράστια σημασία του τουρισμού στην ελληνική οικονομία, θα αναφέρω δύο στοιχεία: η άμεση και έμμεση (συμπεριλαμβανομένης δηλαδή της εστίασης, των μεταφορών και της διασκέδασης) πολλαπλασιαστική επίπτωση του τουρισμού στην ελληνική οικονομία το 2019 κυμάνθηκε μεταξύ 27,5% με 33,1% της συνολικής μας παραγωγής (ΑΕΠ) και συνεισέφερε το 36,7% με 45,2% της απασχόλησης. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι στη δεκαετή οικονομική κρίση που προηγήθηκε του κορωνοϊού ο τουρισμός ήταν εκείνος που συγκράτησε τα εισοδήματα από επιπλέον χειροτέρευση, ιδίως στις νησιωτικές περιοχές. Στην τρέχουσα κρίση, όμως, ο τουρισμός χτυπήθηκε περισσότερο από κάθε άλλον τομέα και οι τουριστικές περιοχές που ζούσαν από αυτόν, όπως για παράδειγμα το Νότιο Αιγαίο, όπου η συνεισφορά του τουριστικού στο συνολικό προϊόν έφτανε το 97% (!), αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο πρόβλημα. Εδώ όμως είναι που πρέπει να δούμε τα πράγματα πιο προσεκτικά έτσι ώστε να διορθώσουμε κάποιες χρόνιες στρεβλώσεις και να ενισχύσουμε στη χώρα μας κάποιες διεθνώς αναδυόμενες τάσεις. Πρώτα πρώτα να εμπλουτίσουμε του τουριστικό μας προϊόν, πέρα από τον ήλιο και τη θάλασσα (που αναμφισβήτητα είναι θα παραμείνουν συγκριτικά πλεονεκτήματα), με την ιστορία, τις παραδόσεις, την κουλτούρα, τη φύση και τις τοπικές μας συνήθειες. Να δώσουμε δηλαδή στον τουρίστα που έρχεται από το εξωτερικό τη δυνατότητα να ζήσει με ασφάλεια και υγεία μοναδικές εμπειρίες που θα τις μεταφέρει στον τόπο του και για τις οποίες θα γίνει ο καλύτερος «πρεσβευτής» της χώρας μας.

Ο τουρίστας του καλοκαιριού 2021 δεν θα είναι ίδιος με τον τουρίστα του καλοκαιριού 2019. Η κυβέρνηση οφείλει, μέσω του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης, να φροντίσει για τις βασικές και ψηφιακές υποδομές αλλά και για τις υποδομές υγείας και ασφάλειας και να δώσει κίνητρα για την προσφορά μοναδικών εμπειριών. Εάν το κάνει αυτό, θα καταφέρει να αναστρέψει στρεβλώσεις δεκαετιών, όπου, για παράδειγμα, οι διανυκτερεύσεις των τουριστών και τα τουριστικά έσοδα είχαν μια συγκέντρωση πάνω από 80% σε πέντε μόνο περιφέρειες της χώρας (Νότιο Αιγαίο, Κρήτη, Κεντρική Μακεδονία, Αττική και Ιόνια Νησιά) και αφορούσαν τέσσερις μόνο μήνες, από Ιούνιο μέχρι Σεπτέμβριο. Δυστυχώς, όλα τα προηγούμενα χρόνια η τουριστική στρατηγική της Ελλάδας ήταν αποσπασματική, ουσιαστικά δεν υπήρχε. Είναι ευκαιρία στη μετά τον κορωνοϊό εποχή να διαμορφώσουμε μια νέα στρατηγική που θα βασίζεται στην ανθεκτικότητα, στη μακροχρόνια βιωσιμότητα, στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στις συνέργειες με τις τοπικές κοινωνίες. Πρέπει όμως να τρέξουμε. Σε λίγο δεν θα υπάρχει καιρός.

Ο Παναγιώτης Λιαργκόβας είναι πρόεδρος του ΚΕΠΕ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου