Η νέα μυστική εντολή της ΕΚΤ

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υιοθέτησε αποτελεσματικά μια νέα εντολή, έχοντας ίσως καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο στόχος της για τον έλεγχο του πληθωρισμού είναι ανέφικτος χωρίς περισσότερα δημοσιονομικά κίνητρα. Η νέα κορυφαία προτεραιότητα φαίνεται να είναι η οικονομική αλληλεγγύη εντός της ευρωζώνης και δεν θα μπορούσε να έρθει σε καλύτερη στιγμή.

Από την έναρξη της κρίσης COVID-19, η ΕΚΤ πέτυχε να καλύψει το χάσμα μεταξύ του κόστους δανεισμού των κρατών-μελών του Βορρά και του Νότου, φέρνοντας τις αποδόσεις της ζώνης του ευρώ στη Βόρεια – Νότια σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Με την Ευρώπη να αντιμετωπίζει πολλαπλές απειλές για την ενότητά της – από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και του Βλαντίμιρ Πούτιν στο Κρεμλίνο έως μια ολοένα και πιο επιθετική Κίνα – οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής υιοθέτησαν αποτελεσματικά τον «περιορισμό της εξάπλωσης» ως νέα εντολή. Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ και οι συνεργάτες της αναγνώρισαν ότι η διασφάλιση της ευρωπαϊκής ενότητας και αλληλεγγύης είναι ο πιο σημαντικός στόχος που μπορεί να επιδιώξει η ΕΚΤ σε αυτήν την κρίσιμη στιγμή.

Αγοράζοντας τεράστιες ποσότητες ομολόγων κρατών-μελών της περιφέρειας μέσω της πολιτικής ποσοτικής χαλάρωσης και του προγράμματος έκτακτης ανάγκης για πανδημικές αγορές (PEPP), η ΕΚΤ έχει αυξήσει τη ζήτηση για πιο επισφαλή ομόλογα στην αγορά. Ως αποτέλεσμα, οι αποδόσεις των δεκαετών κρατικών ομολόγων που εκδόθηκαν από την Πορτογαλία και την Ισπανία μειώθηκαν κάτω από το μηδέν και οι αποδόσεις των ομολόγων της Ιταλίας μειώθηκαν στο χαμηλότερο της δεκαετίας. Η ομάδα της Λαγκάρντ είχε πολύ μεγαλύτερη επιτυχία στο να κλείσει τη διαφορά επιτοκίου Βορρά – Νότου από το να εκπληρώσει την εντολή σταθερότητας τιμών της ΕΚΤ «κάτω, αλλά κοντά στο 2%» του ετήσιου πληθωρισμού. Ισως αυτό αντικατοπτρίζει την αναγνώριση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ ότι ο στόχος του πληθωρισμού δεν είναι εφικτός χωρίς περισσότερη δημοσιονομική ώθηση.

Οποια και αν ήταν η αρχική της θέση, η Λαγκάρντ ανέκαμψε γρήγορα και έγινε ο ηγέτης που χρειάζεται η ΕΚΤ. Τα αποτυπώματα του Εμανουέλ Μακρόν μπορεί να υπάρχουν ή όχι στη νέα de facto στρατηγική περιορισμού της εξάπλωσης της κρίσης, αλλά οι μυωπικοί τεχνοκράτες δεν έχουν πλέον αποκλειστικό έλεγχο στη χάραξη πολιτικής της ΕΚΤ. Οι πολιτικοί με βαθιά κατανόηση του τι χρειάζεται η Ευρώπη έχουν απτή επιρροή και τα συνολικά αποτελέσματα είναι κάτι παραπάνω από ικανοποιητικά.

O Μέλβιν Κράους είναι στέλεχος του Hoover Institution στο Stanford University