Τα μυστήρια μιας «προοδευτικής διακυβέρνησης»

Γιατί ξαφνικά όλοι μιλούν για «προοδευτική διακυβέρνηση»; Η χρήση παρόμοιας ορολογίας από στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και στελέχη του Κινήματος Αλλαγής έδωσε την εντύπωση μιας απόπειρας επικοινωνίας των δύο κομμάτων, που ενισχύθηκε από τις αντιδράσεις των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ. Για τα δύο κόμματα, ωστόσο, η «προοδευτική διακυβέρνηση» σημαίνει ή υπονοεί διαφορετικά πράγματα.

Η Φώφη Γεννηματά χρησιμοποίησε τον όρο στην τελευταία ομιλία της στη Βουλή για να τονίσει πως το Κίνημα Αλλαγής δεν είναι ικανό μόνο για αντιπολίτευση, αλλά έχει και προοπτική εξουσίας. Σκοπός για τη Χαριλάου Τρικούπη είναι το ΚΙΝΑΛ κάποια στιγμή να αντικαταστήσει τον ΣΥΡΙΖΑ ως κύριος προοδευτικός πόλος. Η «προοδευτική διακυβέρνηση» επί της ουσίας βάζει αυτή τη προοπτική και ταυτόχρονα τραβάει μια ξεκάθαρη διαφοροποιητική γραμμή από τη ΝΔ. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η «προοδευτική διακυβέρνηση», όπως εννοείται στην Κεντροαριστερά, περιλαμβάνει με κάποιον τρόπο τον ΣΥΡΙΖΑ – στελέχη κοντά στη Γεννηματά διευκρινίζουν πως τέτοιο ζήτημα δεν υπάρχει από την πλευρά της ηγεσίας, που στο πρόσφατο παρελθόν έχει ασκήσει δριμύτατη τακτική στο ύφος και στην πολιτική που ασκεί η Κουμουνδούρου. «Πώς θα μπορούσαμε να συνεργαστούμε;», αναρωτιούνται. «Θα ήταν σαν να τους προσφέρουμε σανίδα σωτηρίας».

ΠΡΩΤΟ ΒΗΜΑ. Η πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, ωστόσο, σήκωσε αμέσως το γάντι, κάνοντας ανοίγματα και απόπειρες να ανοίξει ο διάλογος ανάμεσα στις δύο πλευρές. Ο Αλέξης Τσίπρας, που μίλησε λίγο μετά τη Γεννηματά, ξεκίνησε εκ νέου το πολιτικό φλερτ. Στη συνέντευξη που ακολούθησε, πριν από λίγες μέρες, ο Γιώργος Παπανδρέου, παρότι αρκετά επικριτικός για τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ που μετακόμισαν στον ΣΥΡΙΖΑ, χρησιμοποίησε ξανά τον όρο «προοδευτική διακυβέρνηση». Από την Κουμουνδούρου απάντησαν και πάλι – ο Νίκος Μπίστης και ο Κώστας Ζαχαριάδης επί της ουσίας περιέγραψαν τη συνέντευξη του πρώην πρωθυπουργού ως πρώτο βήμα, παρότι οι εκφράσεις Παπανδρέου για τον ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι και τόσο κολακευτικές. Η διαρκής συζήτηση ενόχλησε και εντός του Κινήματος Αλλαγής, με στελέχη να ζητούν εμμέσως πιο ξεκάθαρες διαψεύσεις. Πάντως, σε όποια «πράσινη» πτέρυγα κι αν ανήκουν, για ένα πράγμα συμφωνούν όλοι στην Κεντροαριστερά και αυτό είναι η αυτόνομη πορεία του κόμματος.

Αρκετοί στο Κίνημα Αλλαγής ερμηνεύουν την ξαφνική επίθεση φιλίας από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ ως καθαρά επικοινωνιακή, με το βλέμμα στις εκλογές που έρχονται. Τον Ιανουάριο του 2015, στο απόγειο της δημοφιλίας του και με ένα ευνοϊκό εκλογικό σύστημα, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κατάφερε να κερδίσει την αυτοδυναμία, γι’ αυτό χρειάστηκε να επιστρατεύσει τους ΑΝΕΛ. Το ίδιο συνέβη και τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, μετά την πολύωρη διαπραγμάτευση που η Κουμουνδούρου θεώρησε «έντιμο συμβιβασμό». Είναι, επομένως, μάλλον αδύνατο σ’ αυτή τη φάση, με το προφίλ του κόμματος να έχει πληγεί και λόγω των σκανδάλων που ανακύπτουν από την περίοδο της διακυβέρνησής του, να πετύχει ποσοστό μεγαλύτερο από του 2015. Ακόμα, δηλαδή, κι αν έρθει πρώτος, ο ΣΥΡΙΖΑ (όχι μόνο εξαιτίας εκλογικού νόμου) δεν θα μπορέσει να κυβερνήσει μόνος του. Χρειάζεται ένα συμπλήρωμα – έτσι ερμηνεύουν την τακτική της Κουμουνδούρου στο Κίνημα Αλλαγής, ως μια προσπάθεια να εμφανιστούν οι ίδιοι ως αυτό το συμπλήρωμα. Η «προοδευτική διακυβέρνηση» για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι ο μοναδικός τρόπος να φανεί σοβαρός διεκδικητής της εξουσίας. Τα «ανοίγματα», άρα, έχουν ως απώτερο σκοπό να περιορίσουν τις διαρροές ψηφοφόρων και, στις επόμενες κάλπες, να έχουν αποτελέσματα όσο πιο κοντινά στο ρεαλιστικό αποτέλεσμα του 2019.

Για να ενισχύσουν την ανάλυση, παραπέμπουν στις πρόσφατες δηλώσεις του Αλέξη Τσίπρα: «Να δημιουργήσει (σ.σ.: ο ΣΥΡΙΖΑ) τις προϋποθέσεις μιας νέας κοινωνικής αλλά και πολιτικής πλειοψηφίας που θα διεκδικήσει τη νίκη απέναντι στη Δεξιά (…), προκειμένου μια νέα προοδευτική κυβέρνηση να οδηγήσει τη χώρα με ασφάλεια στον δρόμο της ευημερίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης», ανέφερε ξανά τα Χριστούγεννα ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ («ΕφΣυν»), σε ένα άρθρο που αποσκοπούσε στην εκλογική ετοιμότητα της βάσης του κόμματος.