Η μακρά οικονομική σκιά της πανδημίας

Ενώ ο μαζικός εμβολιασμός δείχνει το τέλος της πανδημίας Covid-19 τον επόμενο χρόνο, δεν παρέχει ασυλία έναντι μακροπρόθεσμων οικονομικών ζημιών. Και η έρευνα για τα επακόλουθα των προηγούμενων πανδημιών υποδηλώνει ότι ο αντίκτυπος στην προσφορά και τη ζήτηση είναι πιθανό να είναι εκτεταμένος και βαθύς. Η μακρά σκιά του κύκλου της πανδημίας Covid-19 είναι προφανής.

Πολλές υποδείξεις μόνιμης ζημίας στην οικονομία χάθηκαν στον εορτασμό μιας επικείμενης οικονομικής ανάκαμψης σε σχήμα V. Στις ΗΠΑ, η απασχόληση εξακολουθεί να είναι 9,8 εκατομμύρια θέσεις εργασίας κάτω από το υψηλό της πριν από την πανδημία και οι καταναλωτικές δαπάνες για υπηρεσίες – που εξακολουθούν να πατούν φρένο από συνεχείς και από κατανοητούς φόβους για πρόσωπο με πρόσωπο αλληλεπίδραση – έχουν αντισταθμίσει μόνο το 66% της πτώσης που σημειώθηκε τον Μάρτιο και τους περιορισμούς του Απριλίου.

Επιπλέον, ένα δεύτερο κύμα περιορισμών θα ενισχύσει τις στρεβλώσεις που είναι πλέον οδυνηρά εμφανείς στις περισσότερες μεγάλες πόλεις των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της πλεονάζουσας χωρητικότητας γραφείων και δημόσιων συγκοινωνιών, μαζί με την καταστροφή των επιχειρήσεων φιλοξενίας, διασκέδασης και λιανικής πώλησης. Η μόνιμη καταστροφή για την προσφορά και τη ζήτηση, σε συνδυασμό με θεμελιώδεις μεταβολές των κανόνων συμπεριφοράς, ευθυγραμμίζει το μακρύ σκιώδες περίγραμμα του κύκλου Covid-19 με συγκρίσιμα μοτίβα μετά από προηγούμενες σημαντικές πανδημίες.

Ο πανδημικός και ο επιχειρηματικός κύκλος – το δεύτερο κύμα του Covid-19 και μια διπλή πτώση στην οικονομία των ΗΠΑ – άφησε τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στις ΗΠΑ χωρίς πολλές επιλογές, παρά να εγκρίνουν ένα ακόμη πακέτο ανακούφισης της οικονομίας, αυτή τη φορά ύψους 900 δισ. δολ. Δεν πειράζει, υποστηρίζει η σύγχρονη νομισματική θεωρία (MMT), αν αυτό αυξήσει το αμερικανικό ομοσπονδιακό χρέος κοντά στο προηγούμενο ρεκόρ του 108% του ΑΕΠ, που επιτεύχθηκε το 1946 αμέσως μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τότε το υψηλό χρέος ακολούθησε μια σημαντική αύξηση του ΑΕΠ, η οποία προκάλεσε την πτώση του λόγου χρέους προς το ΑΕΠ στο 47% έως το 1957. Το «μόνο» που χρειάστηκε ήταν ένας μέσος ρυθμός πληθωρισμού 6,4% από το 1946 έως το 1951. Ισως κάτι τέτοιο να χρειαστεί και τώρα. Αλλά τι μπορεί να σημαίνουν όλα αυτά για τα επιτόκια, την εξυπηρέτηση του χρέους και τις απίστευτα ευμετάβλητες αγορές; Μη στρέφεστε στην σύγχρονη νομισματική πολιτική για μια εύκολη απάντηση.

Ο Στίβεν Ρόουτς είναι πρώην πρόεδρος της Morgan Stanley Asia και επικεφαλής οικονομολόγος της εταιρείας. Είναι μέλος του διδακτικού προσωπικού του Yale University.