Περνώντας πάνω από τη βάση

Η συζήτηση για τον τρόπο εισαγωγής στα Πανεπιστήμια μοιάζει με μία διελκυστίνδα, όπου τα επιχειρήματα υπέρ του ισχύοντος συστήματος των Πανελλαδικών Εξετάσεων για την αδιαβλητότητα που το χαρακτηρίζει, στην άλλη άκρη έχουν να αντιμετωπίσουν τη διαιώνιση μιας κατάστασης, όπου μαθητές αποκτούν την ιδιότητα του φοιτητή με «εισιτήριο» μία λευκή κόλλα χαρτί. Το γεγονός πως η πραγματικότητα αυτή δεν αμφισβητείται ως προς καμία της πλευρά, ούτε σε επίπεδο κοινωνίας, ούτε σε επίπεδο πολιτικής και ανεξαρτήτως ιδεολογικοπολιτικών προσεγγίσεων, δίνει στον νομοθέτη ένα σημαντικό πλεονέκτημα, ότι έρχεται να αντιμετωπίσει μία συστημική παθογένεια και να ρυθμίσει ένα ζήτημα εθνικής σημασίας, εφόσον η όποια αλλαγή αφορά το μέλλον των παιδιών μας και του δημόσιου πανεπιστημίου, αλλά και της δημόσιας παιδείας συνολικά.

Μπορεί, λοιπόν, να υπάρξει μία αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος, την οποία θα υποδεχθούν θετικά μαθητές, γονείς, εκπαιδευτικοί, πανεπιστημιακοί, εθνικοί και αυτοδιοικητικοί αντιπρόσωποι και όσοι αμέσως ή εμμέσως έχουν ενδιαφέρον για το θέμα και το πώς θα αλλάξει το τοπίο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης; Υπάρχει η κοινή λογική;

Η πρόταση που παρουσίασε στη Σύνοδο των Πρυτάνεων η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, σχετικά με ένα νέο σύστημα βαθμολογικής βάσης εισαγωγής ανά επιστημονικό πεδίο, συνιστά ένα αποφασιστικό βήμα προς τον ρεαλισμό.

Για πρώτη φορά τα ΑΕΙ θα συμμετέχουν μέσω των Τμημάτων στη διαμόρφωση της βάσης εισαγωγής. Ουσιαστικά η Πολιτεία αναγνωρίζει ότι τα Πανεπιστήμια θα πρέπει να έχουν λόγο στη διαμόρφωση των βάσεων και άρα στον αριθμό των εισακτέων. Το πάγιο αυτό αίτημα από την πλευρά μας δεν αφορά μία ιδεοληπτικού τύπου διεκδίκηση θεσμικού ρόλου στα πράγματα, μα είναι θέμα ουσίας, που εντέλει καθορίζει την ποιότητα της εκπαίδευσης που παρέχουμε.

Η ομογενοποίηση του επιπέδου των φοιτητών σε κάθε τμήμα από άποψη γνώσεων θα αναβαθμίσει συνολικά την ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου, εξορθολογίζοντας τις στρεβλώσεις. Φέτος σε μαθηματικό τμήμα ΑΕΙ της χώρας ο τελευταίος εισαχθείς είχε μέσο όρο βαθμολογίας 3,1. Το παράδοξο αυτό δεν αντικατοπτρίζει την εικόνα του Τμήματος, σαφώς όμως την πλήττει. Οι χαμηλές βάσεις εισαγωγής δεν υποβαθμίζουν τα τμήματα γενικώς και αορίστως, αλλά υπονομεύουν την ίδια την προοπτική παρακολούθησης των σπουδών για τους εισαχθέντες με πολύ χαμηλούς βαθμούς, δημιουργώντας νέες γενιές αιώνιων φοιτητών.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας μόνο το 57% των υποψηφίων των παρελθόντων ετών εισήχθησαν σε κάποιο από τα τμήματα των πέντε πρώτων επιλογών τους. Αυτό δεν είναι στατιστικό μέγεθος, αλλά καθοριστικός παράγοντας για την πορεία της κοινωνίας και της οικονομίας της χώρας. Η συνειδητή επιλογή αντικειμένου σπουδών συνιστά εχέγγυο, όχι μόνο για την επιτυχή ολοκλήρωση των σπουδών, αλλά και για την επαγγελματική προοπτική των αποφοίτων και ένταξή τους στον κοινωνικοοικονομικό ιστό. Πέρα από τους λιμνάζοντες φοιτητές, που βρέθηκαν σε κάποιο τμήμα που δεν ταιριάζει στην κλίση, τα ενδιαφέροντα και τις δεξιότητές τους, πόσοι άραγε είναι οι απόφοιτοι τμημάτων, που έμειναν με το πτυχίο στην κορνίζα, αναζητώντας άλλες επαγγελματικές διεξόδους;

Στη συζήτηση που θα ακολουθήσει θα τεθούν και δύσκολα ερωτήματα, όπως τι θα γίνει με τμήματα χαμηλής ζήτησης στην περιφέρεια, που μπορεί να οδηγηθούν σε μαρασμό ή το μέλλον των υποψηφίων που θα μείνουν εκτός ΑΕΙ. Χρέος μας είναι να τοποθετηθούμε με συναίσθηση ευθύνης, κάνοντας ουσιαστικές προτάσεις. Αναζητώντας λύσεις και όχι λόγους για να δικαιολογήσουμε μια ατολμία.

Ο Νίκος Γ. Παπαϊωάννου είναι πρύτανης ΑΠΘ