Γερμανική προεδρία: επιτυχίες, αποτυχίες και αναβολές

Καθώς πλησιάζει το τέλος της γερμανικής προεδρίας στην ανά εξάμηνο κυλιόμενη προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, καθώς και το τέλος της πολιτικής πορείας της καγκελαρίου, μπορούμε να κάνουμε μια αποτίμηση του έργου της, ή μάλλον ορισμένων από αυτά που θεωρούμε σημαντικά. Και βέβαια δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μαζί με το τέλος της προεδρίας η αποχώρηση της «Mutti – Μητερούλας» από την πολιτική σκηνή σημαίνει και το τέλος μιας εποχής για τη Γερμανία και για την Ευρώπη. Αλλά γι’ αυτό το ζήτημα έχουμε αρκετό καιρό να ασχοληθούμε.

Η σημαντικότερη επιτυχία είναι η ριζική μεταστροφή από τη λιτότητα στην αλληλεγγύη, όπως εκφράστηκε με το πρόγραμμα που μόλις πριν από λίγες ημέρες εγκρίθηκε μαζί με τον πολυετή προϋπολογισμό. Η ανατροπή αυτή είναι αποτέλεσμα της διαπραγματευτικής ικανότητας της κυρίας Μέρκελ και της πολιτικής υποστήριξης του κ. Μακρόν. Για μήνες πολλούς θυμόμαστε τη σθεναρή αντίσταση των λεγόμενων «οικονόμων – Frugal». Ολοι θυμόμαστε το βέτο της Πολωνίας και της Ουγγαρίας που μόλις πριν από λίγες ημέρες διευθετήθηκε, έστω και αν δεν ικανοποίησε πολλούς το αποτέλεσμα που διατηρεί σε έναν βαθμό τη συνέχιση της αυταρχικής διακυβέρνησης, χωρίς όμως να ανακληθεί η διατήρηση της υποχρέωσης του σεβασμού των ευρωπαϊκών αξιών, οι οποίες συμπυκνώνονται σε δύο λέξεις: φιλελεύθερη δημοκρατία. Τέλος, δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι με καταλύτη την υγειονομική κρίση η Ευρώπη έκανε ένα μεγάλο βήμα προς την κατεύθυνση της ενοποίησης, μεταφέροντας τον κρατικό δανεισμό στην Ευρωπαϊκή Ενωση, με αποτέλεσμα το κόστος δανεισμού των κρατών να είναι σχεδόν μηδενικό.

Η αντιμετώπιση της αστάθειας στη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Ο ταραξίας της περιοχής μας πήρε αναβολή σε σχέση με την επιβολή σκληρών οικονομικών μέτρων που θα συνέτιζαν τον Σουλτάνο. Είναι κάτι που θα έπρεπε να περιμένουμε. Η οικονομική έκθεση χωρών και τραπεζών όπως η Γερμανία, η Ισπανία, η Ολλανδία και η Ισπανία στην τουρκική οικονομία είναι μεγάλη και δεν μπορούμε να την αγνοήσουμε. Ακόμη και στο ζήτημα της πώλησης όπλων βλέπουμε ότι μόνο η Ολλανδία συντάχτηκε με την Ελλάδα στην πρόταση για διακοπή εξαγωγών, κι αυτό για εσωτερικούς πολιτικούς λόγους. Ετσι το ζήτημα μετατέθηκε για την περίοδο προεδρίας Μπάιντεν, ώστε να διαμορφωθεί κοινή πολιτική, ώστε να μη χαθεί από το ΝΑΤΟ και τη Δύση προς όφελος της Ρωσίας. Ομως η ξαφνική επιβολή σκληρών κυρώσεων από τις ΗΠΑ υποχρεώνει την ΕΕ να επισπεύσει τις δικές της αποφάσεις στο Συμβούλιο Κορυφής του Μαρτίου.

Εμπορικές σχέσεις με τη Βρετανία. Το γεγονός είναι ότι η αποτυχία βαρύνει κατά κύριο λόγο τον κ. Τζόνσον και το Συντηρητικό Κόμμα και όχι την προεδρία. Ομως, αν δεν βρεθεί λύση της τελευταίας στιγμής, το κόστος θα είναι μεγάλο και για την ΕΕ και κυρίως για τη Βρετανία. Η εκλογή Μπάιντεν και η διακηρυγμένη πρόθεσή του για ομαλοποίηση των σχέσεων με την ΕΕ και το ΝΑΤΟ στερούν την πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου από την οικονομική και τη διπλωματική ισχύ της.

Εμπορικές σχέσεις με τις χώρες Mercosur. Η εμπορική συμφωνία με χώρες της Λατινικής Αμερικής απέτυχε προς στιγμήν. Μια τέτοια συμφωνία θα δημιουργούσε τη μεγαλύτερη Ζώνη Ελεύθερου Εμπορίου, μια και Βραζιλία, Αργεντινή κ.λπ. συμμετέχουν σε αυτήν, και θα αύξανε δραματικά τον ηγεμονικό ρόλο της Ενωσης στον διπολικό κόσμο που δημιουργείται από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Η αποτυχία χρεώνεται κυρίως στη Γαλλία. Η γερμανική προεδρία άφησε συνειδητά τον ρόλο στη διάδοχό της Πορτογαλία, που για προφανείς λόγους έχει στις προτεραιότητές της την πρωτοβουλία για την άρση του αδιεξόδου. Γνωρίζοντας τις έντονες και θεμιτές αντιρρήσεις για επιμέρους σοβαρά ζητήματα που εγείρονται από πολλές πλευρές, ισχυρίζομαι ότι η περίοδος Μέρκελ μπορεί να συγκριθεί μόνο με την περίοδο Κολ, Μιτεράν, Ντελόρ. Και μάλιστα σε συνθήκες εξαιρετικά επιβαρυμένες από οικονομικής και γεωστρατηγικής άποψης.

Ο Αντώνης Τριφύλλης είναι μέλος του ανεξάρτητου, μη κερδοσκοπικού ερευνητικού οργανισμού διαΝΕΟσις και του Ελληνικού Ιδρύματος Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)