Το κόστος υποχώρησης της Μέρκελ στον εκβιασμό

Αναγνωρίζω και αντιλαμβάνομαι την τεράστια πίεση κάτω από την οποία έχει εργαστεί η Ανγκελα Μέρκελ. Καγκελάριος της Γερμανίας εδώ και 15 χρόνια, τώρα πλησιάζει στη συνταξιοδότησή της, τον Σεπτέμβριο του 2021. Με τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να αποσπάται κατά καιρούς με το ζήτημα του κοσμικού κράτους και άλλα σοβαρά προβλήματα ασφάλειας στη Γαλλία, η Μέρκελ αναδείχθηκε ως η οιονεί μοναδική πηγή αποφάσεων στην ΕΕ.

Αντιλαμβάνομαι επίσης γιατί η γερμανίδα καγκελάριος δεν επιθυμεί να δει επί των ημερών της άλλη μια χώρα, την Ουγγαρία, να ανακοινώνει την πρόθεσή της να εγκαταλείψει την ΕΕ. Αυτό λέγεται ότι ετοιμαζόταν να κάνει ο Ορμπαν επειδή δεν αντέχει να εκτίθεται η εκτεταμένη διαφθορά του καθεστώτος του, κάτι που θα συνέβαινε αν ο σεβασμός του «κράτους δικαίου» ήταν προϋπόθεση για την εκταμίευση κοινοτικών κονδυλίων.

Ο Ορμπαν κατά τη δεκαετή διακυβέρνησή του έκλεψε και κακοδιαχειρίστηκε τεράστια χρηματικά ποσά, συμπεριλαμβανομένων κεφαλαίων της ΕΕ που προορίζονταν για τον ουγγρικό λαό. Δεν αντέχει την επιβολή ορίων στην προσωπική και πολιτική διαφθορά του, διότι οι παράνομες μεθοδεύσεις αποτελούν το λιπαντικό που επιτρέπει να γυρνούν απρόσκοπτα οι τροχοί της ευνοιοκρατικής εξουσίας του.

Η απειλή να μπλοκάρει με βέτο τον προϋπολογισμό της ΕΕ συνιστά μέρος ενός απελπισμένου παιχνιδιού του Ορμπαν. Αλλά ήταν μια μπλόφα. Δυστυχώς η Μέρκελ, όπως φαίνεται, υπέκυψε στον ουγγρικό και πολωνικό εκβιασμό. Φαίνεται καθαρά ότι η καγκελάριος μεσολάβησε για έναν συμβιβασμό της ΕΕ με τον Ορμπαν και τον de facto ηγέτη της Πολωνίας, Γιάροσλαβ Κατσίνσκι. Είναι η χειρότερη δυνατή εξέλιξη. Το διαρρεύσαν κείμενο της συμφωνίας πάσχει από τρία θεμελιώδη ελαττώματα.

Πρώτον, η πρόταση τροποποιεί ουσιαστικά το κείμενο της ρύθμισης που συμφωνήθηκε από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς στις 5 Νοεμβρίου, αποδυναμώνοντας σημαντικά τις προϋποθέσεις του «κράτους δικαίου». Ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ούτε το Ευρωκοινοβούλιο, ούτε βέβαια οι εθνικές κυβερνήσεις που ανήγαγαν τη ρύθμιση σε κεντρικό μέλημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, θα έπρεπε να επιτρέψουν στον εαυτό τους να υποκύψουν.

Δεύτερον, κάποιες προβλέψεις της συμφωνίας επιτρέπουν να καθυστερήσει έως δύο χρόνια η εφαρμογή της προϋπόθεσης του «κράτους δικαίου». Αυτό ισοδυναμεί με πραγματικό πραξικόπημα του Ορμπαν, καθώς έχει τη δυνατότητα να αναβάλει κάθε δυνατή δράση επ’ αυτού πριν από τη διεξαγωγή των επόμενων βουλευτικών εκλογών στην Ουγγαρία το 2022.

Το κόμμα του Ορμπαν θα είχε τον χρόνο να αλλάξει τους νόμους και τις συνταγματικές προβλέψεις κατά τρόπο που θα επιτρέπεται στον ίδιο να συνεχίσει να ορίζει κατά το δοκούν τι συνιστά «δημόσιο χρήμα» στην Ουγγαρία. Με στόχο, βέβαια, να παροχετεύει χρήμα από δημόσιους θεσμούς σε ιδιωτικά «ιδρύματα» που διοικούν δικοί του ευνοούμενοι. Τα πρώτα θύματα της συμφωνίας Μέρκελ – Ορμπαν θα είναι ο ουγγρικός λαός. Τέλος, η πρόταση της Συνόδου Κορυφής συνιστά υπέρβαση εξουσίας εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εις βάρος της αρμοδιότητας της Κομισιόν να ερμηνεύει και να εφαρμόζει την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο διότι περιορίζει τη νομική ανεξαρτησία της Κομισιόν κατά παράβαση της Ευρωπαϊκής Συνθήκης ή έστω του πνεύματος αυτής.

Η συμφωνία είναι κακή και αντίθετη με την εκπεφρασμένη βούληση του Ευρωκοινοβουλίου. Αλλά επειδή επείγει η ενεργοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης των 750 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση της Covid-19, το Ευρωκοινοβούλιο πιθανότατα θα την εγκρίνει. Δεν μπορώ παρά να εκφράσω την ηθική οργή όσων πιστεύουν στην ΕΕ και τη θεωρούν προστάτιδα των ευρωπαϊκών και παγκόσμιων αξιών. Θέλω επίσης να προειδοποιήσω ότι ο συμβιβασμός αυτός πλήττει καίρια την εμπιστοσύνη που με κόπο κέρδισαν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί μέσω της δημιουργίας του Ταμείου Ανάκαμψης.