Η Μόσχα εμβολιάζει με το Σπούτνικ, ενώ το Πεκίνο ήδη εξάγει σε Αφρική και Μέση Ανατολή

Ενώ η Ευρώπη και οι ΗΠΑ εισέρχονται σιγά σιγά στους εμβολιασμούς, τα εμβόλια που έχουν δημιουργήσει η Ρωσία και η Κίνα έχουν ξεκινήσει να παράγονται μαζικά. Παρασκευάστηκαν ιδιαίτερα γρήγορα και ακόμα βρίσκονται σε κλινικές δοκιμές, γεγονός που προξενεί αμφιβολίες σε πολλούς. Ομως ταυτόχρονα αποτελούν και μέσα άσκησης πολιτικής στη διεθνή αρένα, καθώς τόσο η Ρωσία όσο και η Κίνα τα εξάγουν σε χώρες με τις οποίες έχουν κλείσει συμφωνίες σε διάφορους τομείς.

Το ρωσικό εμβόλιο. Στη Ρωσία, οι εμβολιασμοί έχουν ξεκινήσει εδώ και μία εβδομάδα, δωρεάν για δασκάλους, υγειονομικό προσωπικό και εργαζομένους στις κοινωνικές υπηρεσίες κάτω των 61 ετών στη Μόσχα. Ομως, παρά τις διαβεβαιώσεις των Αρχών για την ασφάλεια του Sputnik V, το κοινό δεν φαίνεται να πείθεται στον βαθμό που θα επιθυμούσαν οι αρμόδιοι. Εν μέρει αυτή η δυσπιστία οφείλεται στη μεγάλη ταχύτητα με την οποία αναπτύχθηκε το εμβόλιο. Η Ρωσία βρίσκεται στο ζενίθ του δεύτερου κύματος, με τους θανάτους να ξεπερνούν τους 500 καθημερινά.

Ο Αλεξέι Ζαχάροφ, καθηγητής Οικονομικών στη Μόσχα, έκανε το εμβόλιο το Σαββατοκύριακο. Η απόφαση για εκείνον ήταν εύκολη, επειδή πολλοί συμπατριώτες του που το έκαναν νωρίτερα περιέγραψαν την εμπειρία τους στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης. «Εμπιστεύομαι τις πληροφορίες από τους συμπολίτες μου, πολύ περισσότερο από τις πληροφορίες της κυβέρνησης», εξηγεί ο 44χρονος Ζαχάροφ στους «New York Times». Εμφάνισε χαμηλό πυρετό, που έφυγε όμως έπειτα από δύο ημέρες. Κατά την άποψή του, «δεν υπάρχει απολύτως ασφαλής επιλογή. Είτε κάνεις το εμβόλιο, είτε κινδυνεύεις να αρρωστήσεις σοβαρά».

Η δυσπιστία προς τις κρατικές Αρχές ίσως να οφείλεται στο γεγονός ότι τον Αύγουστο ο πρόεδρος Πούτιν ανακοίνωσε πως η Ρωσία έγινε η πρώτη χώρα που ενέκρινε εμβόλιο εναντίον της Covid-19, παρότι δεν είχε δοκιμαστεί σε κλινικές μελέτες με πολλούς συμμετέχοντες, κάτι που δημιούργησε φόβο σε αρκετούς Ρώσους. Tον Οκτώβριο, σε δημοσκόπηση του Κέντρου Levada, τo 59% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι δεν θέλει να κάνει το εμβόλιο, ακόμα και εάν είναι δωρεάν. Στέλεχος του Κέντρου σχολίασε πως η τυπική απάντηση ήταν: «Από τη μία χαιρόμαστε που είμαστε η πρώτη χώρα στον κόσμο, όμως δεν θέλουμε να το κάνουμε άμεσα. Ας γίνουν πρώτα οι κλινικές δοκιμές». Το Sputnik V πρέπει να αποθηκεύεται, στην υγρή μορφή του, σε θερμοκρασία τουλάχιστον -18 βαθμών Κελσίου. Υπάρχουν σχέδια για μια πιο πρακτική μορφή του εμβολίου σε σκόνη, όμως ακόμα δεν έχει παραχθεί σε μεγάλες ποσότητες. Οι υποστηρικτές του λένε πως προσφέρει 95% προστασία εναντίον του κορωνοϊού, όμως μέχρι στιγμής έχουν δημοσιευθεί μόνο μερικά αποτελέσματα των δοκιμών. «Ελπίζουμε το εμβόλιο να είναι αποτελεσματικό, αλλά είναι δύσκολο να εμπιστευθούμε κάποια από τα στοιχεία», λέει στο BBC η Σβετλάνα Ζαβίντοβα, επικεφαλής οργάνωσης που παρακολουθεί τις κλινικές δοκιμές στη Ρωσία. «Δεν κατανοούμε την τόση βιασύνη, εκτός εάν ο μοναδικός σκοπός είναι να πούμε πως βρήκαμε πρώτοι εμβόλιο. Νομίζω ότι γίνεται μια μάχη μεταξύ επιστημόνων και πολιτικών και προς το παρόν κερδίζουν οι πολιτικοί».

Το κινεζικό εμβόλιο. Στην αφρικανική ήπειρο οι πρώτοι εμβολιασμοί αρχίζουν εντός των ημερών. Το Μαρόκο, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, η Ιορδανία συνήψαν συμφωνίες με την Κίνα για να παραλάβουν το κινεζικό εμβόλιο από την κρατική εταιρεία Sinopharm. Οι Αρχές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανακοίνωσαν ότι το εμβόλιο έχει αποτελεσματικότητα 86%, σύμφωνα με τις δοκιμές της τρίτης φάσης, μια ανακοίνωση που ενισχύει τη φιλοδοξία της Κίνας να πουλήσει το εμβόλιό της και σε άλλες χώρες. Ηδη Περού και Αργεντινή το έχουν παραγγείλει. Οι δοκιμές για το εμβόλιο ξεκίνησαν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα τον Ιούλιο σε άτομα από 125 εθνικότητες. Η Κίνα έχει υποσχεθεί ότι θα στείλει το εμβόλιο σε πολλές χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου, προκειμένου να ενισχύσει τη συνεργασία της μαζί τους. Η Sinopharm, η οποία ετοιμάζει και ένα δεύτερο εμβόλιο που αναπτύσσεται από το Ινστιτούτο Βιολογικών Παραγώγων της Ουχάν, υπολογίζει ότι θα έχει κατασκευάσει 100 εκατομμύρια δόσεις των δύο εμβολίων έως το τέλος του χρόνου και θα μπορέσει να παραδώσει άλλο 1 δισ. δόσεις έως το τέλος του 2021. Μιλώντας σε συνδιάσκεψη των χωρών της Ασίας και του Ειρηνικού, την περασμένη εβδομάδα, ο κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ υποσχέθηκε στενότερη διεθνή συνεργασία όσον αφορά την ανάπτυξη και τη διανομή του εμβολίου. Το Μαρόκο έχει γίνει η χώρα όπου θα συσκευάζονται τα εμβόλια για να μοιρασθούν στις υπόλοιπες αφρικανικές χώρες, μια συμφωνία που οδηγεί πολλούς αναλυτές στο συμπέρασμα ότι αυτή η βορειοαφρικανική χώρα θα γίνει η βάση για την κινεζική στρατηγική στη Μαύρη Ηπειρο.

Ο επικεφαλής της Sinopharm Λιου Τζινγκζέν δήλωσε πρόσφατα ότι περισσότερα από ένα εκατομμύριο άτομα στην Κίνα έχουν κάνει το εμβόλιο, στο πλαίσιο των κλινικών δοκιμών, μεταξύ των οποίων κρατικοί αξιωματούχοι, φοιτητές και εργαζόμενοι στο εξωτερικό. Τα άτομα αυτά ταξίδεψαν σε περισσότερες από 150 χώρες στον πλανήτη και «δεν υπήρξε ούτε μία περίπτωση ασθένειας μετά τον εμβολιασμό». Η κρατική κινεζική εταιρεία εργάζεται πάνω σε πέντε εμβόλια, συνολικά.