Ενα εμβόλιο-ένεση για το βρετανικό γόητρο

H Μεγάλη Βρετανία είναι η πρώτη δυτική χώρα που ξεκινάει εμβολιασμούς απέναντι στην Covid-19. Σε πενήντα νοσοκομεία της επικράτειας βρίσκεται σε εξέλιξη η τεράστια προσπάθεια διάθεσης 800.000 δόσεων του εμβολίου της Φάιζερ-Μπαϊόντεκ σε 400.000 ανθρώπους. Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση του εγχειρήματος συμβαίνουν ταυτόχρονα, εν μέσω εμποδίων. Φαίνεται πως η Φάιζερ, εξαιτίας προβλημάτων στην αλυσίδα διάθεσης, δεν θα μπορέσει να εκτελέσει το σύνολο της παραγγελίας μέχρι το τέλος της χρονιάς. Αντί για δέκα εκατομμύρια δόσεις οι Βρετανοί θα λάβουν τις μισές, ίσως και λιγότερες. «Θα πορευτούμε με όσες έχουμε» δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής προμηθειών του ΕΣΥ Κρις Χόμπσον. Τρεις φορές άλλαξε ο σχεδιασμός για το ποιος θα έχει προτεραιότητα με τις διαθέσιμες δόσεις. Οι εργαζόμενοι πρώτης γραμμής στα νοσοκομεία, οι ηλικιωμένοι άνω των 80 και το προσωπικό στα γηροκομεία πηγαίνουν και έρχονται στην πρώτη σειρά της λίστας για την Τρίτη, πρώτη ημέρα των εμβολιασμών.

Οι Γερμανοί το κάνουν καλύτερα

Ενώ τα νοσοκομεία παραλάμβαναν το εμβόλιο, μία ακόμη ιστορική εξέλιξη βρέθηκε προ των πυλών μέσα στο Σαββατοκύριακο: η διαπραγμάτευση για την εμπορική συμφωνία του Brexit έχει αποκτήσει πλέον το μομέντουμ που της έλειψε τους τελευταίους μήνες. Φαίνεται πως φτάνουμε στο τέλος. Οι Βρετανοί Συντηρητικοί συνδέουν το Brexit με το εμβόλιο. Ο υπουργός Υγείας Ματ Χάνκοκ έσπευσε να αποδώσει την ταχύτητα έγκρισης του εμβολίου στην απαλλαγή της Βρετανίας από τη γραφειοκρατία της ΕΕ. Ο ισχυρισμός του Χάνκοκ δεν στέκει. Ψηφισμένη από το 2012, μια οδηγία του παράγωγου δικαίου του Ηνωμένου Βασιλείου προβλέπει ότι σε περίπτωση πανδημίας η Ρυθμιστική Αρχή Φαρμάκων της χώρας μπορεί να αδειοδοτεί εμβόλια εκτός του ρυθμιστικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ομως, η Βρετανία, μαζί με το εμβόλιο, χρειάζεται απεγνωσμένα και μια ένεση τόνωσης του εθνικού της γοήτρου. Οι λαϊκιστές των Τόρις πρέπει να πάψουν να είναι οι δακτυλοδεικτούμενοι της Ευρώπης για τον μεγαλύτερο αριθμό νεκρών από την πανδημία. Σε ένα ακόμη ιστορικό ορόσημο των τελευταίων ημερών, το Ηνωμένο Βασίλειο ξεπέρασε τους 60.000 νεκρούς από κορωνοϊό στις 3 Δεκεμβρίου. Στη Γερμανία οι θάνατοι παραμένουν κάτω από 20.000. Οταν ο βρετανός υπουργός Επιχειρήσεων Αλοκ Σάρμα πανηγύρισε στο twitter γιατί με την έγκριση του εμβολίου «η Βρετανία οδηγεί την ανθρωπότητα στην αντιμετώπιση του ιού», ο γερμανός πρέσβης στο Λονδίνο Ανδρέας Μικαέλις του υπενθύμισε ότι το εμβόλιο είναι εν μέρει γερμανικό και η προσπάθεια υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα. Οι Γερμανοί έχουν τον τρόπο να τα καταφέρνουν πάντα, κάτι που φαίνεται να τους το αναγνωρίζουν και οι βρετανοί πολίτες. Ενώ πολιτικοί και διπλωμάτες διαπληκτίζονταν στο twitter, το βιβλίο του Τζον Κάμπφνερ, πρώην διευθυντή του βρετανικού περιοδικού NewStatesman: «Γιατί οι Γερμανοί το κάνουν καλύτερα» εξαντλούνταν στα βρετανικά βιβλιοπωλεία. Ανάμεσα στις βρετανικές δεξιότητες και επιλογές που αμφισβητούν οι Βρετανοί είναι και το ίδιο το Brexit. Στο τέλος Νοεμβρίου το Remain κατέγραψε ρεκόρ με 54% στις προτιμήσεις της κοινής γνώμης.

Οι «53» του Μπόρις

Σε αντίθεση με το βιβλίο του Κάμπφνερ που φεύγει νεράκι, η ανάγνωση του ίδιου του Τζόνσον έχει καταστεί εξαιρετικά πολύπλοκο εγχείρημα. Ο βρετανός πρωθυπουργός ξεκίνησε ανταλλάσσοντας χειραψίες με ασθενείς του κορωνοϊού, προέβλεψε ανεπιτυχώς το τέλος της πανδημίας για το τέλος Ιουνίου και κινδύνεψε να πεθάνει ο ίδιος από Covid τον Απρίλιο. Η αρχική του υπεραισιοδοξία έχει δώσει εσχάτως τη θέση της σε έναν διαρκή σκεπτικισμό. Αρνήθηκε επανειλημμένως να συνδέσει το Brexit με τη γρήγορη έγκριση του εμβολίου. Συνέστησε στους Βρετανούς να μην έχουν μεγάλες προσδοκίες για την ταχύτητα με την οποία το εμβόλιο θα φτάσει στον μαζικό πληθυσμό.  Αντί να προδικάζει πλέον αβάσιμα τις καλές εξελίξεις, ο Τζόνσον έχει φτάσει στο σημείο να διαψεύδεται από αυτές όταν τελικά έρχονται. Στις 12 Οκτωβρίου, απαντώντας σε ερώτηση του αρχι-Brexiteer Στιβ Μπέικερ, ο Τζόνσον έλεγε ότι το εμβόλιο για την Covid μπορεί να μη βρεθεί ποτέ.

Ο Μπόρις βρήκε ξανά τον Μπέικερ απέναντί του την περασμένη Τετάρτη, όταν ο τελευταίος ηγήθηκε της μεγαλύτερης κοινοβουλευτικής ανταρσίας που έχει αντιμετωπίζει μέχρι στιγμής ο Πρωθυπουργός μετά τη νίκη του στις εκλογές του 2019. Πενήντα τρεις βουλευτές καταψήφισαν τα περιοριστικά μέτρα που θα αντικαταστήσουν το lockdown. Τους πρόλαβε όμως η άφιξη του εμβολίου. Ξαφνικά ο Τζόνσον δεν είναι απλώς ο πρωθυπουργός που βυθίζει τη χώρα στους ατέρμονους περιορισμούς, αλλά ο ηγέτης που οδηγεί τη Βρετανία στο μονοπάτι προς το τέλος της πανδημίας. Ακόμη και έτσι, στην εποχή της Covid, όλα είναι εξαιρετικά πολύπλοκα. Ο μαζικός εμβολιασμός θα ανοίξει τις πόρτες των σπιτιών των Βρετανών και μαζί την οικονομία. Μόνο που οι αντάρτες Συντηρητικοί θέλουν μεν ανοιχτή την αγορά, αλλά αντιδρούν στον υποχρεωτικό εμβολιασμό. «Δεν θα ενδώσουμε στον ολοκληρωτισμό του εμβολίου» αναφώνησε από τη Βουλή ο πρώην υπουργός Ντέσμοντ Σουέιν. Ο Μπέικερ υπερθεμάτισε.

Πάλη πολιτικής επιβίωσης

Οπως συμβαίνει από την πρώτη μέρα της πανδημίας, ο Τζόνσον πρέπει να απαντήσει σε διαφορετικά και αντικρουόμενα αιτήματα. Δεν παλεύει μόνο απέναντι στην πανδημία, αλλά και για την πολιτική του επιβίωση. Το προβάδισμα 20 μονάδων που είχε απέναντι στους Εργατικούς τον περασμένο Απρίλιο έχει εξαφανιστεί. Το 25% των ψηφοφόρων που επέλεξαν τους Συντηρητικούς για πρώτη φορά στη ζωή τους στη συντριπτική νίκη του 2019 έχει στραφεί πλέον σε άλλα κόμματα. Ο δρόμος θα είναι ανηφορικός. Σε όλα τα επίπεδα. Η γενική αίσθηση είναι ότι ακόμη και με το εμβόλιο θα φάμε τον χειμώνα και την άνοιξη, τουλάχιστον μέχρι το καλοκαίρι. Στο τέλος της πανδημίας η Βρετανία (όπως και ο υπόλοιπος κόσμος) θα είναι μια διαφορετική χώρα. Φαίνεται ότι ο πρωθυπουργός της είναι ο πρώτος που έχει ήδη αλλάξει.

Ο Θύμιος Τζάλλας είναι πολιτικός αναλυτής. Από τις εκδόσεις Επίκεντρο κυκλοφορεί το βιβλίο του με τίτλο «Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα»