Απάνθρωπες συνθήκες κράτησης προσφύγων

Με μία έκθεση – χαστούκι η Επιτροπή κατά των Βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης καλεί τις ελληνικές Αρχές να δώσουν τέλος στις άθλιες συνθήκες κράτησης των προσφύγων και τις τακτικές επαναπροωθήσεων. Η έκθεση, που δημοσιεύθηκε χθες, στηρίζεται στην επίσκεψη της Επιτροπής, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 13 έως τις 17 του περασμένου Μαρτίου. Αξίζει να σημειωθεί πως η συγκεκριμένη έκθεση έρχεται να προστεθεί στις καταγγελίες για επαναπροωθήσεις αλλοδαπών που έχουν δει το φως της δημοσιότητας από το περασμένο καλοκαίρι και μετά αλλά και σε όσα κατά καιρούς καταγγέλλουν οργανώσεις αναφορικά με τις συνθήκες κράτησης προσφύγων και μεταναστών.

Παρ’ όλ’ αυτά, η Επιτροπή αναγνωρίζει τις δύσκολες συνθήκες κάτω από τις οποίες η ελληνική κυβέρνηση και οι Αρχές καλούνται να αντιμετωπίσουν και να δώσουν λύση στο προσφυγικό ζήτημα.

Σύμφωνα, λοιπόν, με την έκθεση, οι συνθήκες κράτησης ιδίως σε εγκαταστάσεις στην περιοχή του Εβρου αλλά και στη Σάμο είναι απάνθρωπες και πολλές φορές εξευτελιστικές για την ανθρώπινη φύση. Είναι ενδεικτικό πως στις 16 Μαρτίου η αντιπροσωπεία επισκέφθηκε δύο χώρους – κελιά υπό την εποπτεία της Ελληνικής Αστυνομίας στο λιμάνι της Σάμου. Βάσει όσων περιγράφονται στην έκθεση, στα δύο αυτά κελιά βρίσκονταν συνολικά 93 μετανάστες, εκ των οποίων 58 ήταν άνδρες, 15 γυναίκες (τρεις από τις οποίες ήταν έγκυοι) και συνολικά 20 παιδιά, 10 από τα οποία ήταν κάτω των πέντε ετών. Στο ένα κελί των 42 τ.μ. «φιλοξενούνταν» 43 άτομα, στα οποία ουσιαστικά αναλογούσαν λιγότερο από ένα τ.μ. ενώ στο δεύτερο κελί, 32 τ.μ., κρατούνταν 50 μετανάστες, με τον χώρο διαβίωσης για τον καθένα να είναι λιγότερο από 0,6 τ.μ. «Η πρόσβαση στο φυσικό φως ήταν περιορισμένη και δεν υπήρχε ούτε τεχνητός φωτισμός, ούτε θέρμανση, ούτε κρεβάτια, ούτε καν στρώματα. Οι κρατούμενοι μετανάστες κοιμόντουσαν σε κουβέρτες ή σε χαρτόνια τοποθετημένα στο πάτωμα» αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση.

Ασυνόδευτοι ανήλικοι. Μάλιστα, η Επιτροπή κατά των Βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης για μία ακόμη φορά, στηριζόμενη και στα ευρήματα της επίσκεψής της τον περασμένο Μάρτιο, καταγράφει τη συστηματική κράτηση παιδιών σε εντελώς ακατάλληλες συνθήκες. Ως προτεραιότητα θέτει την κράτηση των ασυνόδευτων ανηλίκων σε προαναχωρησιακά κέντρα, σε κρατητήρια της Αστυνομίας, ειδικές εγκαταστάσεις κράτησης παράνομων μεταναστών και συνοριακούς σταθμούς φύλαξης.

Ωστόσο, μόλις την Τετάρτη το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου ανακοίνωσε τον τερματισμό της φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων σε Αστυνομικά Τμήματα, πρακτική η οποία εφαρμόζεται εδώ και σχεδόν 20 χρόνια και για την οποία η χώρα μας έχει δεχτεί σκληρή κριτική και έχει κατ’ επανάληψη ελεγχθεί από θεσμούς όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Οπως αναφέρει το υπουργείο, στα τέλη Μαρτίου, υπήρχαν σε προστατευτική φύλαξη 331 ασυνόδευτα ανήλικα, σε διαφορετικά ΑΤ της χώρας. Η ειδική γραμματεία Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων με συντονισμένες προσπάθειες τα μετέφερε συστηματικά από τα κρατητήρια, σε δομές φιλοξενίας ενώ το διάστημα 4-14 Νοεμβρίου και σε συνεργασία με εθνικούς και διεθνείς φορείς, μετέφερε το σύνολο των ασυνόδευτων ανηλίκων (170) που βρίσκονταν στα κρατητήρια της χώρας υπό προστατευτική φύλαξη, σε δομές μακροχρόνιας και προσωρινής φιλοξενίας.

Καταγγελίες. Ειδική αναφορά, πάντως, στην έκθεση γίνεται και στην τακτική επαναπροωθήσεων, κάτι που η αντιπροσωπεία της Επιτροπής είχε βρει μπροστά της και στην αντίστοιχη επίσκεψή της το 2018. Οπως αναφέρεται, και στη φετινή επίσκεψη η Επιτροπή δέχθηκε καταγγελίες για επαναπροωθήσεις στον ποταμό Εβρο. Ορισμένοι, οι οποίοι εκδιώχθηκαν πίσω στην Τουρκία την περίοδο πριν από τον Μάρτιο του 2020, αναφέρουν πως κρατήθηκαν για μικρό χρονικό διάστημα σε διάφορες εγκαταστάσεις κράτησης που βρίσκονταν κοντά στον Εβρο ενώ προσωπικά τους αντικείμενα, έγγραφα, κινητά τηλέφωνα ακόμη και τα παπούτσια είχαν κατασχεθεί από τους φρουρούς, που επέβλεπαν τις επαναπροωθήσεις. Μάλιστα, περιέγραφαν πως τα άτομα αυτά είχαν καλυμμένα τα πρόσωπά τους ενώ φορούσαν στρατιωτικές ή αστυνομικές στολές.