Παιχνίδια ζωγραφικής για μεγάλους

«Η ελιά ποια ανάμνηση σας φέρνει στο μυαλό;». «Ζωή, ειρήνη, τροφή». Είναι ένα μικρό κομμάτι διαλόγου που έγινε την περασμένη Πέμπτη το απόγευμα ανάμεσα στον εισηγητή της δράσης «Ψηφιακό παιχνίδι για μεγάλους» Νότη Παρασκευόπουλο και στους ψηφιακούς θεατές της πλατφόρμας που δημιούργησε το Μουσείο Γουλανδρή – μια διαδικτυακή δράση για άτομα άνω των 65 ετών. Ιδανικός τρόπος και ιδιαίτερα πρόσφορος στις μέρες που διανύουμε για το πώς μπορεί η τρίτη ηλικία να παραμείνει ζωντανή. Να μετατραπεί η εσωστρέφεια σε έκφραση, να ενισχυθεί η αυτοπεποίθηση και η ενθάρρυνση για τη χρήση ψηφιακών εργαλείων σε μια πλατφόρμα τέχνης. Περίπου 20 φιλότεχνοι από διάφορα μέρη της Ελλάδας (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Σίφνος, Πάτρα κ.ά.) παρακολούθησαν για περίπου 55 λεπτά ιστορίες βγαλμένες από εμβληματικούς πίνακες ζωγραφικής, που συνδέονται με άμεσο ή έμμεσο τρόπο με το Παρίσι.

Σε ένα matrix οθονών, οι συμμετέχοντες – άλλοι με ανοιχτή την κάμερά τους και άλλοι μόνο με το μικρόφωνο – απαντούν στις ερωτήσεις του εισηγητή και παρακολουθούν την περιγραφή και τα στοιχεία των έργων που εμφανίζονται στην οθόνη.

Από τα καλοκαιρινά τοπία του Μιρό ως τις στέγες του Χατζηκυριάκου – Γκίκα, τα «Κοινά σημεία», όπως είναι ο υπότιτλος της πρωτοβουλίας, συστήνουν τη γαλλική πρωτεύουσα, με έργα που περιλαμβάνονται στη συλλογή του ιδρύματος.

Οι διαδρομές αυτού του ενδιαφέροντος εικαστικού ταξιδιού χρωματίζονταν μέσα από ένα παιχνίδι ερωταπαντήσεων. Και έτσι ήρθε αβίαστα η εξήγηση του πώς μπορεί το έργο του Βίνσεντ βαν Γκογκ «Το μάζεμα της ελιάς» να συνδέεται με την Πόλη του Φωτός. «Τι ώρα ξυπνάμε για να μαζέψουμε τις ελιές;» ήταν η επόμενη ερώτηση που απηύθυνε ο Νότης Παρασκευόπουλος στο διαδικτυακό κοινό του. Η απάντηση σχεδόν εν χορώ: «Μόνο πολύ νωρίς».

«Γι’ αυτόν τον λόγο βλέπετε ένα ελαφρύ ροζ στις πινελιές του Βαν Γκογκ στον πίνακα αυτό. Κάτι που υποδηλώνει τις πρώτες πρωινές ώρες όταν ξεκινάει η δουλειά στους ελαιώνες». Ηταν όλοι έτοιμοι να συμμετάσχουν στη συζήτηση, αλλά ρουφούσαν κάθε πληροφορία που άκουγαν. Οπως ότι ο ζωγράφος έναν χρόνο πριν δημιουργήσει τη σειρά έργων με θέμα την ελιά κόβει το αφτί του. Λίγο αργότερα πηγαίνει μόνος του και κλείνεται σε ένα άσυλο, γιατί υποφέρει από ακουστικές παραισθήσεις, ενώ η ψυχική του υγεία είναι ήδη αρκετά διαταραγμένη, εξηγεί ο εισηγητής. «Ηταν μήνας Μάιος. Τον Ιούνιο ο σπουδαίος ζωγράφος παρατηρεί από το παράθυρο τους ελαιώνες και τον Νοέμβριο αρχίζει να ζωγραφίζει 15 παραλλαγές του ιδίου θέματος, μία από τις οποίες βρίσκεται στο Μουσείο του Βασίλη και της Ελίζας Γουλανδρή και είναι αυτή που βλέπετε. Τον Απρίλιο του 1889, γράφει στον αδερφό του: “Η ελιά είναι κάτι τόσο ξεχωριστό, εξαιρετικό, υπερβολικά όμορφο για να τολμήσω να το ζωγραφίσω ή να μπορέσω να το συλλάβω”. Τον Ιούνιο του επιτρέπουν τους περιπάτους γύρω από το άσυλο όπου βρίσκεται και έτσι αρχίζει να συλλαμβάνει σιγά σιγά την ιδέα των πινάκων που ζωγράφισε αργότερα. Τον επόμενο χρόνο αυτοπυροβολείται στο στήθος και φεύγει από τη ζωή».

ΕΛ ΓΚΡΕΚΟ. Το ταξίδι στη μαγεία της ζωγραφικής τέχνης συνεχίστηκε με ένα έργο από έναν ζωγράφο που δεν είχε πάει ποτέ του στο Παρίσι. Πρόκειται για τον πίνακα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου «Η θεία μορφή». Η περιήγηση στη μαγεία των θρύλων που μπλέκονται με την πραγματικότητα συνεχίζεται. «Ξέρετε, ο Θεοτοκόπουλος έζησε στην Κρήτη, τη Βενετία, τη Ρώμη, το Τολέδο και επηρέασε πολύ όλο το κίνημα του μοντερνισμού. Θεωρείται ο τελευταίος μεγάλος ζωγράφος και δάσκαλος σπουδαίων καλλιτεχνών, όπως για παράδειγμα ο Πικάσο». Προς επίρρωσιν όσων εξιστορούσε ο εισηγητής ανέφερε και ένα γαργαλιστικό στοιχείο: «Οταν ο Πικάσο ήταν μικρός, οι δάσκαλοί του κάλεσαν τους γονείς του στο σχολείο για να διαμαρτυρηθούν. Ο λόγος ήταν ότι ο μικρός Πάμπλο άλλαζε τις μορφές στους πίνακες του Θεοτοκόπουλου και έβαζε τα κεφάλια των δασκάλων του, κίνηση ιδιαιτέρως βέβηλη για την εποχή».

Οι ιστορίες συνεχίστηκαν για αρκετή ώρα και πρόκειται να προστεθούν και νέες αφού όλο τον Νοέμβριο, τις Πέμπτες στις επτά, θα γίνεται το «Ψηφιακό παιχνίδι για μεγάλους» με θέμα το Παρίσι.