Η λογοκρισία είναι {LF}το γήπεδο του αντιπάλου

Είναι τόσο επίφοβες οι δυνητικές εξελίξεις στις ΗΠΑ, με ανοιχτό το ενδεχόμενο συνταγματικής και πολιτικής εκτροπής, ώστε το γεγονός της λογοκρισίας (με το «κόψιμο στον αέρα» από τρία μεγάλα κανάλια των ΗΠΑ των δηλώσεων Τραμπ) να απασχόλησε πολύ λιγότερο από τη σημασία που πραγματικά έχει και τους συμβολισμούς που περικλείει.

Σε γενικές γραμμές παρουσιάστηκε ως θέμα αρχής, από τη στιγμή κατά την οποία «καταφανώς» ο Τραμπ εψεύδετο, ισχυριζόμενος ότι υπάρχει νοθεία και παραμένει ο νόμιμος πρόεδρος. Αρα, εφόσον «καταφανώς» εντάσσονταν οι προεδρικές δηλώσεις στην κατηγορία των fake news, η δημοσιογραφική δεοντολογία όχι απλώς επέτρεπε, αλλά επέβαλε τη διακοπή της μετάδοσής τους. Αξίζει εδώ να θυμίσουμε ότι η απάλειψη ή κατάδειξη με αντίστοιχο υπομνηματισμό «καταφανώς» ψευδών, παραπλανητικών η κακόβουλων δημοσιεύσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και γενικότερα στα Μέσα Ενημέρωσης, ήταν ένα ισχυρό αίτημα των επαγγελματικών ενώσεων δημοσιογράφων, πολιτικών κομμάτων και ακτιβιστών της κοινωνίας των πολιτών, που έγκαιρα κατέδειξαν τους μηχανισμούς χειραγώγησης και τους κινδύνους  που υποκρύπτει η, χωρίς δεοντολογικούς κανόνες και έλεγχο, διακίνηση πληροφοριών.

Αξιοσημείωτη είναι, βέβαια, η  αντίφαση: η πρώτη περίοδος της έκρηξης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, σφραγίστηκε από τους  πανηγυρισμούς, ότι επιτέλους τα «συστημικά μέσα βρίσκουν τον δάσκαλό τους», από αυτό που τότε χαιρετίστηκε ως citizen journalism (δημοσιογραφία των πολιτών). Ομως, στη θερμοκοιτίδα της αμεσολάβητης, ανεξάρτητης πληροφόρησης και ανταλλαγής ιδεών «από τα κάτω της κοινωνίας» μαζί με τα πολλά διαμάντια και τη φρεσκάδα εναλλακτικών προσεγγίσεων, εκκολάφθηκαν οι πιο τερατώδεις «ειδήσεις», οι πιο εφιαλτικές θεωρίες συνωμοσίας, οι πιο απροκάλυπτα αντιδημοκρατικές θέσεις, στο όνομα της «αντισυστημικότητας».

Ως την αναπόφευκτη στιγμή, που ο σκοτεινός βυθός συνάντησε την επιφάνεια. Ο,τι πριν ήταν τερατολογία του Διαδικτύου και των περιθωριακών μέσων ενημέρωσης, ακούγονται σήμερα ως δημόσιος πολιτικός λόγος από τα πιο επίσημα χείλη. Τώρα, δεν έχεις να κάνεις με τις αναρτήσεις του ανώνυμου ψηφιακού ιστότοπου QAnon (τη σύγχρονη ψηφιακή Κου Κλουξ Κλαν, τη μεγαλύτερη συμπαγή δύναμη υποστηρικτών του Τραμπ) αλλά με τις  ίδιες θέσεις και απόψεις, που ο εκπρόσωπός τους λαμβάνει 70 εκατομμύρια ψήφους.

Μπορείς επομένως να μεταφέρεις τη δεοντολογία για την αντιμετώπιση των fake news στην πολιτική διαπάλη, όπως έκαναν τα τρία πανεθνικά τηλεοπτικά κανάλια στις ΗΠΑ;

Η απάντηση νομίζω ότι είναι κατηγορηματικά ΟΧΙ.

Η Δημοκρατία – και τα Μέσα Ενημέρωσης – δεν μπορούν να προασπίσουν τον εαυτό τους, αν δεν δώσουν τη μάχη για τις αξίες τους, με σεβασμό αυτών των αξιών στην πράξη. Οι ιδέες – ακόμα και οι πιο ορατά στρεβλές, φασιστικές, ρατσιστικές -, οι ψευδείς και παραπλανητικές ειδήσεις αντιμετωπίζονται με ολόπλευρη σύγκρουση στο πεδίο των ιδεών και των διαυγών πράξεων αρχής. Αν γίνεις σαν τον αντίπαλό σου στα μέσα που χρησιμοποιείς, θα χάσεις, ακόμα και αν νικήσεις. Γιατί θα του έχεις χαρίσει το γήπεδο και εσύ δεν θα είσαι πια ο εαυτός σου.

Ο Πέτρος Ευθυμίου έλαβε το 1998, το πρώτο βραβείο «Δημοσιογραφικής Αριστείας» από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο .