Προσαρμοστικότητα: {LF}μια απαραίτητη αρετή

Η προσαρμοστικότητα, ειδικά στις απότομες μεταβολές της συγκυρίας, ήταν το στοιχείο που έλειψε από τις κρατικές πολιτικές όταν βρεθήκαμε αντιμέτωποι με εξελισσόμενες μεγάλες κρίσεις: παγκόσμια χρηματοοικονομική (2009-10), ελληνική χρέους (2011-12), πολιτικο-οικονομική (2015-16). Ετσι, η σημερινή ευελιξία, ειδικά έναντι μιας απολύτως ανεξέλεγκτης επίθεσης στη δημόσια υγεία, με σφοδρό κοινωνικο-οικονομικό αποτύπωμα, είναι καλό νέο. Οχι όμως ότι διευκολύνει τη δημοσιονομική πολιτική. Κανείς, σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία (για να μην πάμε μακρύτερα), δεν είναι σε θέση να ορκιστεί ότι έχει κάνει τη «σωστή πρόβλεψη» για τη μεσοπρόθεσμη εξέλιξη των μακροοικονομικών μεγεθών. Από τα οποία όμως εξαρτώνται έσοδα και επομένως δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για το 2021.

Για παράδειγμα, αντί ύφεσης 8% εφέτος, θα πάμε στο 11%-12%. Αλλά και το 2021 θα είναι πιο συγκρατημένο. Αντί 7,5% αύξηση του Εθνικού Προϊόντος, που ήταν ο στόχος του Προσχεδίου Προϋπολογισμού, όλα δείχνουν ότι θα ξεκινήσουμε με 4,5% και θα περιμένουμε την ευχάριστη έκπληξη, που έχει πολλές πιθανότητες. Το πόσο ιδιαίτερες είναι οι συνθήκες το έδειξαν η ταχεία κλιμάκωση στις αποφάσεις του Πρωθυπουργού και η άμεση αντίδρασή του στις προτάσεις υγειονομικής προφύλαξης των επιστημόνων. Είναι ανορθολογικό να ισχυρίζεται κανείς ότι διαθέτει τη «μαγική συνταγή». Οπως συνεχίζει να το κάνει, δυστυχώς, η αντιπολίτευση του ΣΥΡΙΖΑ, επαναλαμβάνοντας εμμονικά τον τυχάρπαστο εντυπωσιασμό.

Είναι πραγματικά εντυπωσιακό ότι, παρόλο που κυβέρνησαν, δεν έχουν διδαχτεί τα στοιχειώδη. Τους λέγαμε, την άνοιξη, ότι θα χρειαστούμε πολλά ακόμη κεφάλαια για να αντιμετωπίσουμε τις μεταλλαγές της COVID και κορόιδευαν. Ομως, με τα τωρινά μέτρα, το κράτος θα έχει διαθέσει το ποσό των 30 δισ. ευρώ. Το οποίο, προφανώς, θα πάει όλο στο έλλειμμα κι από εκεί στο δημόσιο χρέος. Αφού του χρόνου δεν πρόκειται να αυξηθεί κανένας φόρος (ούτε βεβαίως και να μειωθεί κάποιος άλλος…) και το Δημόσιο υποχρεώνεται να δανείζεται κατ’ αναλογία. Πιπιλίζουν (ακόμη) τις οιμωγές για το «μαξιλάρι», για το οποίο μάς απειλούσε ο κ. Τσίπρας «μην τολμήσουμε να το αγγίξουμε». Βεβαίως και το χρησιμοποίησε ο Σταϊκούρας (κατά το ήμισυ, γιατί τα υπόλοιπα χρήματα – δανεικά – τα έχει δεσμεύσει η προηγούμενη κυβέρνηση!) φροντίζοντας πάντως να δανειστεί αντίστοιχο ποσό (14 δισ.), ευτυχώς με το ελάχιστο επιτόκιο που απολαμβάνει σήμερα η Ελλάδα. Σημειώστε ότι από Βρυξέλλες δεν έχει έρθει τίποτε ακόμη από τα 6 δισ. που υπολογίζονται.

Το κόστος της πανδημικής άμυνας πέφτει ολόκληρο στους ώμους των φορολογουμένων και των παιδιών τους, προς τους οποίους οφείλουμε όλοι βαθύ σεβασμό. Γιατί αυτοί θα είναι, πάλι και ξανά, που θα κληθούν να σηκώσουν τα βάρη της προσαρμογής όταν, μάλλον το 2023, θα επανέλθουμε σε καθεστώς δημοσιονομικής ορθότητας.

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής (ΝΔ)