Το Αιγαίο και η Ιστορία

«Χαρίσαμε τα νησιά στην Ελλάδα. Νίκη είναι αυτή;». Αυτά είναι τα λόγια που σταθερά επαναλαμβάνει ο τούρκος πρόεδρος, με την Αγκυρα να δίνει ξεχωριστή έμφαση, από το τέλος του καλοκαιριού, στην «ασφυξία» που της προκαλούν τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου. Και, πότε με δηλώσεις αρμοδίων, πότε με υπαγορευμένα άρθρα στον ελεγχόμενο τουρκικό Τύπο, αγανακτεί για «τον ελάχιστο χώρο που της αφήνει το νησιωτικό σύμπλεγμα του Αιγαίου». Σκοπός της είναι η προβολή μιας παράλογης και υπερβολικής στις απαιτήσεις της Ελλάδας, η οποία συμπαρασύρει τους εταίρους της σε μια αρνητική και άδικη για την Τουρκία αντιμετώπιση. Η πρόσφατη «διαίρεση» του πελάγους σε δύο τμήματα για θέματα «Ερευνας και Διάσωσης» είναι χαρακτηριστική των προθέσεων της Τουρκίας, που βλέπει να έχει έρθει η στιγμή να διεκδικήσει δυναμικά όσα διατύπωνε στο παρελθόν.

Η επίθεση Ερντογάν κατά Μακρόν αφύπνισε τη Δύση που, μέχρι σήμερα, περιοριζόταν σε κάποιες δηλώσεις παρηγοριάς για την Ελλάδα. Η «αφύπνιση» αυτή μπορεί να ενισχύσει θεωρητικά τη θέση της Αθήνας και οι δηλώσεις κάποιων ευρωπαίων ηγετών ότι η τουρκική προκλητικότητα πρέπει να συζητηθεί στην επερχόμενη σύνοδο κορυφής φαίνεται να είναι το προανάκρουσμα μιας πιο αποφασιστικής στάσης της ΕΕ. Πέρα όμως από όσα θα μπορούσαμε να αναμείνουμε από τη σύνοδο αυτή και επειδή η Τουρκία θα εντείνει την «επιχειρηματολογία» και την προκλητικότητά της για τα ελληνικά νησιά, η Ελλάδα έχει σοβαρό λόγο να φέρνει συστηματικά, με κάθε τρόπο και χωρίς μεγαλοστομίες στο διεθνές προσκήνιο την ιστορική και πολιτιστική παρουσία των Ελλήνων στο Αιγαίο, τον χώρο στον οποίο η Αγκυρα προσπαθεί να εμφανίζει αποκλειστικές ιστορικές περγαμηνές. Με καθαρά επεκτατικές προθέσεις!

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσες οι επισημάνσεις του καθηγητή Γιώργου Πρεβελάκη πως «η τουρκική προπαγάνδα υποδεικνύει ότι τα νησιά του Αιγαίου που “εδράζονται” στην τουρκική υφαλοκρηπίδα καταχρηστικά ανήκουν στην Ελλάδα» και πως «η Αγκυρα   αναφέρεται στο “άδικο” ελληνικό “μονοπώλιο” του Αιγαίου». Και  καταλήγει: «είμαστε τόσο βέβαιοι για το “δίκαιο”, ώστε δεν αντιλαμβανόμαστε τους επικίνδυνους ανορθολογικούς παράγοντες τους οποίους ήδη αξιοποιεί και εκμεταλλεύεται η τουρκική δημόσια διπλωματία» («Καθημερινή», 13.10.2020).

Το Αιγαίο Πέλαγος αποπνέει ελληνική ιστορία και καλό είναι αυτό να το θυμούνται όχι μόνο τρίτοι αλλά και εμείς οι ίδιοι. Οι τουρκικές επεκτατικές θεωρίες δεν πρέπει να αφήνονται αναπάντητες. Και μια από τις ουσιαστικότερες αντικρούσεις τους είναι η προβολή της χιλιάδων χρόνων ιστορικής παρουσίας του Ελληνισμού στα νησιά του Αιγαίου και πέρα από αυτά. Τα μείζονα προβλήματα που προκαλεί η Τουρκία με τις διεκδικήσεις της αφορούν τη νησιωτική Ελλάδα. Και ασφαλώς, με τη Δύση εμποτισμένη στην ιστορία της ποικίλης ελληνικής  παρουσίας στο Αιγαίο, τη Μικρά Ασία και τη Μεσόγειο, το έργο της Αθήνας, ακόμα και τώρα, θα είναι πιο εύκολο από εκείνο του τούρκου προέδρου που τους μόνους που καταφέρνει να πείσει είναι όσους υπηρετούν άλλα συμφέροντα ή πέφτουν θύματα μιας στρεβλής ιστορικής διδαχής.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή