Γκελ, γκελ καϊκτσή{CR}

Αφού οι καλοί γείτονες μας κάνουν πόλεμο νεύρων, τότε θα μπορούσαν και τα πολεμικά μας πλοία που είναι γύρω από το «Ορούτς Ρέις» να παίζουν όλα μαζί απ’ τα μεγάφωνά τους στη διαπασών το άσμα «Γκελ, γκελ καϊκτσή, γιαβάς γιαβάς» – μια που οι Τούρκοι στο σκάφος τους καταλαβαίνουν τις βασικές λέξεις. Τουλάχιστον, ό,τι και να γίνει, να το διασκεδάσουμε όλοι προηγουμένως. (Λες να μείνει και στην Ιστορία;)

Ετσι κι αλλιώς ο επίδοξος Καρλομάγνος της Ανατολής (κατά το «πού πας, ρε Καραμήτρο;») τα έχει πρήξει σε όλη την οικουμένη – και αρχίζει να πλανάται παντού η αίσθηση πως φαίνεται να φτάνει γρήγορα ο καιρός του. Τώρα, ποιος θα του ρίξει πρώτος την κουτουλιά, μένει να το δούμε. Αν θα είναι κάποιοι απέξω ή εκ των ένδον. Πάντως το πράγμα ωριμάζει με ραγδαίο τρόπο και είναι προφανές πως θα έχουμε περφόρμανς. Μάλιστα, μετά από εκείνο που είπε περί Μακρόν και, σε μια κρίση μετριοπάθειας, ότι θα καταστρέψει (διότι αυτό εννοούσε) την Ευρώπη, φαίνεται πως έχει απογειωθεί σε στυλ Σαντάμ, έχει υπερβεί τα όρια και δεν θα είναι λίγοι εκείνοι που θα έχουν αρχίσει να σκέφτονται τι θ’ απογίνει ο άνθρωπος. Αυτό διδάσκει τουλάχιστον η πρόσφατη ιστορία για την καριέρα και το θεαματικό τέλος των όποιων κορδακιζόμενων ηγετών της Ανατολής και της Αφρικής. Τα γουναράδικα δεν κλείσανε, παρά το λοκντάουν. Περιμένουν.

Φαίνεται δε ότι εν προκειμένω πρέπει να υπάρχει η χαρακτηριοδομή εκείνων που, μην μπορώντας να τα βγάλουν πέρα, ζώνονται τελικά με δυναμίτη και ανατινάζονται αλαλάζοντας «Αποθανέτω η ψυχή μου μετά των αλλοφύλων». Συχνά, εκεί οδηγεί το αίσθημα ανωτερο-κατωτερότητας, η μανία για ιστορική εκδίκηση και το σύνδρομο εκείνου που περιγράφει ο Μάριος Χάκκας: ήταν λογιστής και πίστευε πως είναι οικονομολόγος. Τυπική ανατολίτικη μεγαλομανία, παζάρια πωλητή χαλιών-μαϊμού στο Καπαλί τσαρσί, γύφτικος πρόλογος και αφήστε τα μίση και πάρτε το μπαχτσίσι. Για να ‘ρθει μετά το έτερο ομοιοκατάληκτο και το οθωμανικό δίκαιο. Ασε, καρντάς, δώσαμε, δώσαμε.

Το έχει καταλάβει σύμπασα η οικουμένη – μιλάμε για άλλον πολιτισμό, αν είναι κατάλληλη η λέξη εν προκειμένω. Και αναφέρεται ιταμώς στον Μακρόν, ποιος; Εκείνος που έκανε (προσώρας, βέβαια) τζαμί την Αγια-Σοφιά, εκείνος που δεν είναι ούτε μια πέτρα του περιβόλου μπροστά στο παντοτινό μεγαλείο της. Ενας ληξιπρόθεσμος θνητός, με υποκείμενο το νόσημα του γήρατος, που παραληρεί σκιαμαχώντας με την ανυπέρβλητη δόξα, την άυλη πλέον, φεγγερή υπόσταση ενός ναού που μας ξεπερνάει και θα μας ξεπερνάει όλους, όπως κάθε τέτοιο αριστούργημα οπουδήποτε. Σαν να θέλει ο Κουασιμόδος να μετατρέψει τη Νoτρ-Νταμ σε Αirbnb και κάνει παζάρια για το ενοίκιο. Αλλά η Νοτρ-Νταμ δεν ενοικιάζεται και δεν αγγίζεται. Και να την ανατινάξει κάποιος, πάλι θα παραμένει ανέγγιχτη. Και αν τη σατιρίσουν χίλιοι σκιτσογράφοι, θα ομορφύνει πιο πολύ. Θα δοξαστεί έτι περισσότερο. Αυτό είναι που δεν μπορεί να καταλάβει ο γείτονας, γιατί δεν διαθέτει τις σχετικές πολιτισμικές προσλαμβάνουσες. Δεν έχει διδαχτεί ότι, πολλούς αιώνες πριν εμφανιστεί η φυλή του επί της γης, ο Σωκράτης καμάρωνε όρθιος μέσα στο θέατρο διότι τον σατίριζε ο Αριστοφάνης, λέγοντας «δείτε, εγώ είμαι αυτός που περιποιείται ο μεγάλος ποιητής».

Είναι δοκιμασμένο: όταν στη πολιτική, κυρίως, δεν έχεις αίσθηση ορίων και συσχετισμών και αυτοντοπάρεσαι και ξεπερνάς τα εσκαμμένα (όπως οι προηγούμενοι δικοί μας που ήθελαν κι εκείνοι να… αλλάξουν την Ευρώπη), τότε έρχεται σύντομα η πραγματικότητα και σε επαναφέρει βιαίως στα κιλά σου. Μπορεί γρήγορα, μπορεί λίγο πιο αργά. Πάντως το γεγονός θα συμβεί, απλώς δεν ξέρουμε το πώς – μάλλον θα προκύψει αιφνίδια και είναι αναπόφευκτο, διότι έτσι είναι το παίγνιο και κανείς δεν γλίτωσε ποτέ. Και βέβαια, δεν απαγορεύει κανείς σε κάποιον να πιστεύει πως είναι ο Καρλομάγνος της Προύσας ή ο Μέγας Ναπολέων της Ανατολίας, αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις και στην εποχή μας κάποια στιγμή έρχεται η ώρα και συνεχίζεις τις μεγαλειώδεις μάχες σου μέσα σε κάποιο ευαγές ίδρυμα – στην καλύτερη περίπτωση, γιατί στην όντως πολιτική συνήθως ακολουθούνται πιο οδυνηρές λύσεις.

Και ο Ντούτσε το πίστεψε, και ο Αδόλφος (που ήταν απείρως στρατηγικότεροι και πιο επιδέξιοι του εκάστοτε πτωχαλαζόνα τρίτης κατηγορίας), αλλά πώς κατέληξαν; Ο ένας στο τσιγκέλι του Μιλάνου και ο άλλος όπως ξέρουμε. Ελεος δεν υπάρχει. Αμα τραβάς συνέχεια την ουρά του μουλαριού, κάποτε αυτό θα σε τσινίσει και θα σε στείλει στα δίχτυα. Οπως συνέβη με τη γριά που δεν είχε διάβολο κι αγόρασε γουρούνι.

Η σύνεση, πλέον, είναι πιο σπάνια από την ιδιοφυΐα. Και οι ιστορικές παλινδρομήσεις δείχνουν ότι περιοχές ολόκληρες του πλανήτη παραμένουν ανεξέλικτες. Μετά από τόσο αγώνα που έκανε ο Κεμάλ για να εγκαταστήσει κοσμικό κράτος, να εκσυγχρονίσει την Τουρκία, να την ανεβάσει ένα σκαλοπάτι, βλέπουμε, για άλλη μια φορά, την αποτυχία και την οπισθοδρόμηση. Ξανά-μανά τι ‘χες Γιάννη, τι ‘χα πάντα – τουλάχιστον ο Αβδούλ Χαμίτ Β’, ο τελευταίος σουλτάνος (1842-1918), είχε κι ένα ωραιότατο χαρέμι και το φχαριστιότανε. Το έφερε μαζί του ακόμα και όταν τον φυλάκισαν οι Νεότουρκοι εδώ σ’ εμάς, στη βίλα Αλλατίνι, στη Θεσσαλονίκη. Ηταν large ο πολυχρονεμένος.

Πάντως, ζούμε τρελές μέρες. Απ’ τη μία ο Ντόναλντ, απ’ την άλλη οι μπούργκες και οι τζιχαντατζήδες, απ’ την άλλη ο Βησσαριόνοβιτς, ο Γράμμος – Βίτσι, κάποιοι άλλοι, θεωρητικοποιημένοι δωσίκωλοι, τα κυρίαρχα αντισηπτικά – πόση ζούρλια μπορεί να σηκώσει ένας άνθρωπος; Συν το ότι η νέα γενιά πρέπει να κάτσει πάλι μέσα. Εντάξει, εμείς οι τσίλικοι γέροι αντέχουμε σχετικώς τον εγκλεισμό, έστω όπως η σκλάβα στο κελί της που κλαίει και θρηνεί και ζητεί τη λευτεριά της – γκελ, γκελ καϊκτσή…