Ο ύπουλος κίνδυνος

Περισσότεροι από 60 εκατομμύρια ψηφοφόροι έχουν ήδη ψηφίσει στις αμερικανικές εκλογές, που ενδέχεται να έχουν την υψηλότερη συμμετοχή από το 1908. Αυτό εκτιμά το US Elections Project, κατά το οποίο αναμένεται να ψηφίσουν μέχρι τις 3 Νοεμβρίου 150 εκατομμύρια πολίτες, δηλαδή το 65% όλων των ψηφοφόρων σε σχέση με το 55,5% το 2016. Τα πράγματα φαίνονται δύσκολα για τον Τραμπ. Μάλιστα, ο πρόεδρος είπε σε χορηγούς του πως θα είναι «δύσκολο» για τους Ρεπουμπλικανούς να κρατήσουν τη Γερουσία. Είναι όμως ακόμα νωρίς για να ξοφλήσουμε τον Ντόναλντ.

Παρ’ όλα τα ενθαρρυντικά στοιχεία για τον Μπάιντεν, πολλά ψηφοδέλτια μπορεί να ακυρωθούν λόγω κάποιου ασήμαντου λάθους. Επίσης, στην πραγματικότητα δεν μπορούν να γίνουν ασφαλείς συγκρίσεις με καμία προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση, καθώς τώρα αλλάζει ριζικά ο τρόπος ψηφοφορίας. Στο παρελθόν, η επιστολική ψήφος ήταν ένας τρόπος ψηφοφορίας που υποκαθιστούσε αλλά δεν αντικαθιστούσε την άμεση ψήφο στις κάλπες. Ηταν συμπληρωματική. Τώρα είναι πολύ πιο κύρια. Το να προεξοφλείται ότι, επειδή σήμερα έχουν ψηφίσει πολύ περισσότεροι σε σχέση με κάθε άλλη αντίστοιχη περίοδο, θα έχουμε μαζικότερη συμμετοχή στην τελική ψηφοφορία ίσως αποδειχθεί εσφαλμένο. Η τωρινή αύξηση μπορεί να μην έχει το ανάλογό της την 3η Νοεμβρίου. Αντίθετα, μπορεί ένα μέρος των ψηφοφόρων που το 2016 είχαν ψηφίσει στις κάλπες να «λείψουν» από αυτές καθώς τώρα δεν μπορούν να πάνε. Μπορεί επίσης οι Δημοκρατικοί να προηγούνται σήμερα, αλλά πολλοί Ρεπουμπλικανοί αναμένεται να ψηφίσουν ανήμερα στις 3 Νοεμβρίου. Ακόμα, δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι οι προβλέψεις πέφτουν συχνά έξω, ακόμα και σε ομαλές συνθήκες. Πόσω μάλλον τώρα, που όλα είναι πρωτόγνωρα.

Τέλος, δεν πρέπει να υποτιμηθεί η πολιτική απάθεια, έστω και αν αφορά µια µάλλον µικρή, πλην κρίσιμη μερίδα των ψηφοφόρων. Αλλά που χτυπάει ύπουλα. Οπως έγινε το 2016, μερικές χιλιάδες ψήφοι σε κρίσιμες Πολιτείες μπορούν να κρίνουν το μέλλον της χώρας. Π.χ. στο Κλίβελαντ του Οχάιο, που έχει καθοριστική σημασία, μόνο το 50% των πολιτών έχουν γραφτεί για να ψηφίσουν. Ομως η πιθανότητα να ψηφίσουν τελικά είναι μεγαλύτερη για τους οπαδούς του Τραμπ απ’ ό,τι για τους αναποφάσιστους ή για τους γενικά απογοητευμένους από την πολιτική ψηφοφόρους, που δεν πιστεύουν πως η ψήφος τους μετράει πραγματικά. Το συναίσθημα αυτό έχει πράγματι μια βάση: έρευνα του Πανεπιστημίου Πρίνστον έδειξε πως η υποστήριξη κάποιου νομοσχεδίου από το 90% των φτωχότερων Αμερικανών έχει περίπου μηδαμινή επίπτωση στο αν αυτό ψηφιστεί ή όχι. Αντίθετα, η υποστήριξή του από το 10% των πλουσιότερων Αμερικανών, μέσω λόμπι και άλλων μεθόδων πίεσης, αυξάνει αισθητά την πιθανότητα να υιοθετηθεί.

Αν πράγματι η προσέλευση στις κάλπες αποδειχθεί ιστορικού μεγέθους και εκλεγεί ο Μπάιντεν, θα πρέπει να αποδείξει πως η ψήφος τους μετράει. Και πως η δημοκρατία δουλεύει για τον αμερικανικό λαό. Οχι για τα λόμπι και τους πελάτες τους.

Η Βασιλική Μαλούχου είναι πτυχιούχος και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού με ειδίκευση στις ευρω-αμερικανικές σχέσεις και συνεργάτρια του αμερικανικού περιοδικού «Boxoffice Pro».