Ανισότητα και δυσαρέσκειες

Η ανισότητα έρχεται όλο και περισσότερο στο προσκήνιο τα τελευταία χρόνια. Η υγεία και οι οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19 αύξησαν περαιτέρω αυτές τις ανησυχίες.

Αλλά για ποια πτυχή της ανισότητας πρέπει να ανησυχούμε; Υπάρχουν ανισότητες ευκαιριών και ανισότητες στο αποτέλεσμα. Υπάρχει συνολική ανισότητα και υπάρχει ανισότητα σε πιο χαμηλές βαθμίδες της κατανομής. Τι είναι πραγματικά πιο σημαντικό, η κατανομή της οικονομικής πίτας ή το επίπεδο και η ανάπτυξη του βιοτικού επιπέδου; Στην Κίνα, τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, η ανισότητα έχει αυξηθεί, παρά το ότι εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι έχουν απομακρυνθεί από την απόλυτη φτώχεια. Στις Ηνωμένες Πολιτείες σήμερα το κατά κεφαλήν ΑΕΠ μετά τον φόρο είναι 50% υψηλότερο από ό,τι στη λιγότερο άνιση Δανία και Σουηδία, όπου οι υψηλότεροι φόροι χρηματοδοτούν τεράστια συστήματα πρόνοιας. Μεταξύ των αμερικανικών Πολιτειών, η Καλιφόρνια έχει το υψηλότερο ποσοστό φτώχειας προσαρμοσμένο για το 20% υψηλότερο μέσο μέγεθος νοικοκυριού της και το 15% υψηλότερο κόστος ζωής.

Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Τζον Φ. Κένεντι είπε κάποτε ότι «μια παλίρροια σηκώνει όλες τις βάρκες». Σε μια αναπτυσσόμενη οικονομία, η απόλυτη ευημερία εκείνων που βρίσκονται κοντά στην κορυφή με τις χαμηλές κλίμακες συσχετίζεται, επομένως οι πιο σημαντικές πολιτικές που πρέπει να ακολουθήσουμε είναι εκείνες που προωθούν την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη και την πλήρη απασχόληση.

Με την ενοποίηση, τον εκσυγχρονισμό και την καλύτερη στόχευση υπαρχόντων προγραμμάτων, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να ελευθερώσουν πόρους για εκεί όπου χρειάζονται περισσότερο. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν χρειάζεται 47 προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης σε εννέα οργανισμούς, που κοστίζουν περίπου 20 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως και αποδίδουν κακά αποτελέσματα. Οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις μπορούν να βελτιώσουν τις ευκαιρίες για τα παιδιά. Και η φορολόγηση μιας ευρύτερης βάσης οικονομικής δραστηριότητας χρηματοδοτεί επαρκώς τις απαραίτητες λειτουργίες της κυβέρνησης. Αντί για καθολικό βασικό εισόδημα, θα ήταν πολύ καλύτερο να επιδοτήσουμε μισθούς για όσους μπορούν να εργαστούν. Αυτό θα αυξήσει τα εισοδήματα, θα παρέχει ισχυρότερα εργασιακά κίνητρα και θα φέρει περισσότερη ευημερία σε όλες τις κλίμακες. Ηρθε η ώρα να αρχίσουμε να αξιοποιούμε τη δύναμη της αγοράς και όχι τη δύναμης της κυβέρνησης. Ετσι θα αντικαταστήσουμε την εξάρτηση με ευκαιρίες και ανοδική κινητικότητα.

Ο Μάικλ Μποσκίν είναι καθηγητής Οικονομικών στο Stanford University, συνεργάτης του Hoover Institution. Ηταν πρόεδρος της ομάδας οικονομικών συμβούλων του προέδρου George H.W. Bush από το 1989 έως το 1993 και επικεφαλής της Επιτροπής Μποσκίν για τον έλεγχο των στοιχείων του πληθωρισμού.