Χωρίς εμβόλιο {LF}ύφεση και το 2021

Τρομακτικά σενάρια για ύφεση στην ελληνική οικονομία και το 2021, αν δεν βρεθεί εμβόλιο, προβλέπουν οι οικονομολόγοι του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) χτυπώντας καμπανάκι για εκτίναξη της ανεργίας σε περίπτωση που λήξουν τα μέτρα ενίσχυσης. Ακόμα και στο βασικό σενάριο εμφανίζεται επιφυλακτικό για την προοπτική ανάπτυξης του επόμενου έτους κατεβάζοντας τον πήχη της ανάκαμψης στο 4% και 4,5%.

Τα φτερά της αισιοδοξίας για το 2021 κόβουν το ενδεχόμενο ενός νέου lockdown και η μη εύρεση εμβολίου με τον κίνδυνο να έγκειται στην περίπτωση που επικρατήσει το δυσμενές σενάριο, δηλαδή επιδείνωση της πανδημίας με τις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ να δείχνουν συρρίκνωση από -2,5% έως 4%. Για το 2020 εκτιμά συρρίκνωση της ελληνικής οικονομίας κατά 8%, ενώ με ένα νέο lockdown μπορεί να επεκταθεί στο 10% λόγω των πρωτοφανών επιδράσεων της πανδημίας. Καθοριστικοί παράγοντες της οικονομικής δραστηριότητας το τρέχον έτος είναι οι έντονες επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης στη διεθνή τουριστική κίνηση το καλοκαίρι, καθώς και του lockdown την άνοιξη στην επιχειρηματικότητα, ιδίως αυτή της παροχής τελικών υπηρεσιών, την απασχόληση και τις επενδύσεις. Στον τουρισμό, όπως υπογραμμίζει η έκθεση, το πλήγμα είναι ιδιαίτερα βαρύ. Η ζήτηση και η αντίστοιχη κερδοφορία μειώνονται έντονα και για επιχειρήσεις σε μια σειρά άλλων κλάδων που πλήττονται άμεσα από το υγειονομικό πρόβλημα. Ανασχετικά στην πτώση του ΑΕΠ επενεργούν οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις με ισχυρό όμως αντίκτυπο στο δημοσιονομικό ισοζύγιο.

Κατά την παρουσίαση της έκθεσης, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ καθηγητής Νίκος Βέττας δήλωσε πως «ακρογωνιαίος λίθος για τη δημοσιονομική και τις λοιπές πολιτικές εγχωρίως αποτελεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο που λειτουργεί σταθεροποιητικά. Aπό το επόμενο έτος, η οικονομία θα πρέπει να δείξει σχετικά υψηλότερη δυναμική, εκφραζόμενη σε υψηλότερες επενδύσεις και εξαγωγές».

Οπως τονίζει η έκθεση, οι δυνατότητες σημαντικής ανάκαμψης το 2021, εάν δεν συμβεί μια έντονη κλιμάκωση της κρίσης, θα προέλθουν κυρίως από τη λειτουργία της μεγάλης πλειονότητας των κλάδων και τη σημαντική κλιμάκωση των επενδύσεων – χάρη και στους πρόσθετους πόρους από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης και την ΕΚΤ.

ΑΝΕΡΓΙΑ. Παρά την υγειονομική κρίση η ανεργία παρέμεινε σε σταθερά επίπεδα εξαιτίας των μέτρων ενίσχυσης με βασικό παράγοντα τη ρήτρα διατήρησης των θέσεων και η έκθεση εφιστά την προσοχή, για όταν τα μέτρα λήξουν, διότι υπάρχει κίνδυνος να αυξηθεί η ανεργία. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, αν δεν υπήρχαν τα μέτρα, τα ποσοστά ανεργίας θα ήταν άνω του 20% – 25% και ίσως να έφτανε τα επίπεδα Μνημονίων. Στο βασικό σενάριο εξελίξεων η ανεργία αναμένεται να διαμορφωθεί σε 18% το 2020 και να υποχωρήσει στο 17%. Στο δυσμενές σενάριο η ανεργία θα ενισχυθεί περαιτέρω το 2021 (19,5% – 20,5%).

ΧΡΕΟΣ – ΕΛΛΕΙΜΜΑ. Το πρωτογενές έλλειμμα εκτιμάται σε 12,5 δισ. ευρώ και τα ελλείμματα αυτά, σε συνδυασμό με την εκτιμώμενη μείωση του ονομαστικού ΑΕΠ στα 170,2 δισ. ευρώ, θα επηρεάσουν ανοδικά τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ, που ήταν ήδη εξαιρετικά υψηλός. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ το ελληνικό χρέος παραμένει το υψηλότερο στην ευρωζώνη φτάνοντας το 187,4% του ΑΕΠ. Τα στοιχεία δείχνουν πως αυξήθηκε στα 333,74 δισ. ευρώ στο τέλος του β’ τριμήνου από 329,55 δισ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο, ενώ τα έσοδα της γενικής κυβέρνησης έφτασαν τα 18,26 δισ. ευρώ από 17,49 δισ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο, με τις δαπάνες να κινούνται στα 23,04 δισ. ευρώ, από 19,9 δισ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο, καταγράφοντας πρωτογενές έλλειμμα της τάξεως των 3,52 δισ. ευρώ.