Μηδέν φίλοι

Η στάση των δύο από τις τρεις πλευρές αυτής της συνεχιζόμενης σύγκρουσης δεν επιφυλάσσει ιδιαίτερες εκπλήξεις. Παρά τα όσα μεταδίδουν τα κανάλια με περισσό στόμφο, γράφουν διάφοροι αναλυτές με περισσή φαντασία και απαιτεί η αντιπολίτευση με περισσή υποκρισία, ο έλληνας Πρωθυπουργός παραμένει αταλάντευτος στη γραμμή του διαλόγου και της λογικής. Αρνείται να μιλά για πράγματα που δεν έχουν οριοθετηθεί (όπως η «ελληνική υφαλοκρηπίδα»), αποφεύγει να συνδέει την τύχη των ελληνοτουρκικών συνομιλιών με ζητήματα που έχουν τη δική τους δυναμική (όπως το Κυπριακό), αναγνωρίζει ότι η Τουρκία έχει νόμιμες διεκδικήσεις στο Αιγαίο και ξεκαθαρίζει σε όλους τους τόνους ότι υπάρχει μια κόκκινη γραμμή που κανείς Ελληνας δεν θα δεχθεί να παραβιαστεί: τα έξι μίλια. Ψυχραιμία και ρεαλισμός.

Πιστές στις προτεραιότητές τους παραμένουν και οι μεγάλες δυνάμεις. Η Γαλλία φωνάζει, στην πράξη όμως συντάσσεται με τη Γερμανία, που προσπαθεί να κρατά την Τουρκία υπό (μερικό) έλεγχο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μαλώνουν κάθε τόσο τον Ερντογάν, στην πραγματικότητα όμως ο σημερινός τους πρόεδρος τον θαυμάζει. Η Ρωσία θέλει να πουλάει τους πυραύλους της στην Τουρκία, ανησυχεί όμως και για τις συνέπειες του τουρκικού μεγαλοϊδεατισμού.

Από τι υποκινείται αυτός ο μεγαλοϊδεατισμός; Από το κενό που άφησαν η αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τη Μέση Ανατολή και η έλλειψη ενιαίας στάσης από την Ευρωπαϊκή Ενωση, λέει στο Politico ο Σενέμ Αϊντίν-Ντιουζγκίτ, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Σαμπαντζί της Κωνσταντινούπολης. Και μέχρι πού θα φτάσει; Η Τουρκία διατηρεί αυτή τη στιγμή στρατεύματα σε τουλάχιστον εννέα χώρες, από το Ιράκ μέχρι τη Σομαλία. Μόνο τον τελευταίο χρόνο εξαπέλυσε δύο στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία, εγκατέστησε δυνάμεις καταδρομέων στο Ιράκ, άλλαξε την πορεία του πολέμου στη Λιβύη, έστειλε πολεμικά πλοία στην ανατολική Μεσόγειο και ενεπλάκη ενεργά στη διένεξη του Ναγκόρνο Καραμπάχ. H στρατιωτικοποίηση της εξωτερικής της πολιτικής μπορεί να την έχει οδηγήσει από τα «μηδέν προβλήματα με τους γείτονες» στους «μηδέν φίλους», ικανοποιεί όμως τόσο τους ακροδεξιούς συμμάχους του Ερντογάν όσο και την κοινή του γνώμη.

Υπάρχουν δύο μεγάλα αγκάθια. Το ένα είναι η επιδεινούμενη πορεία της τουρκικής οικονομίας. Το άλλο είναι η εντεινόμενη μοναξιά της χώρας. «Τα πολιτικά λάθη του παρελθόντος, όπως το ότι δεν άνοιξαν τα αναγκαία διπλωματικά κανάλια, έχουν αφήσει την Τουρκία μόνη της, χωρίς πολλά μέσα στη διάθεσή της εκτός από τα στρατιωτικά», σημειώνει ο τούρκος καθηγητής. Η πολιτική της λοιπόν είναι εν πολλοίς απρόβλεπτη. Αλλά έχει όρια. Οπως η κυβέρνηση της Αγκυρας έχει ανάγκη το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για να μην καταρρεύσει, έτσι έχει ανάγκη και την Ευρώπη για να μην απομονωθεί.

Παρά τα φαινόμενα, αργά ή γρήγορα, οι συνομιλίες θα ξεκινήσουν.