Κόμμα με χειρολαβές{CR}

Συμβαίνει, ως αντίδραση, μεμονωμένα στους ανθρώπους, μπορεί να λειτουργήσει και στους κομματικούς μηχανισμούς. Πώς αντιμετωπίζει ένα κόμμα μια ασυνήθιστη κατάσταση που μπορεί να αποδειχθεί εκείνο το πρώτο βήμα ραγδαίων εξελίξεων; Σφυρίζει αδιάφορα – σε μια άρνηση της πραγματικότητας που μπορεί πρόσκαιρα να εξασφαλίσει μια αμυντική θωράκιση. Οταν δεν βλέπεις το πρόβλημα, ίσως και να μην υπάρχει πρόβλημα. Κάπως έτσι λειτούργησε προχθές το βράδυ και το Πολιτικό Συμβούλιο του ΣΥΡΙΖΑ, την ίδια ώρα που ο Σταύρος Κοντονής εξαπέλυε μύδρους σε ακόμη ένα τηλεοπτικό παράθυρο και κατεδάφισε όλο το σχέδιο Τσίπρα για να καρπωθεί πολιτική οφέλη από την ποινική καταδίκη της Χρυσής Αυγής. Η Κουμουνδούρου ήθελε να καταγραφεί ως κινητήρια δύναμη μιας αντιφασιστικής εκστρατείας και βρέθηκε απολογούμενη για την προάσπιση των πολιτικών δικαιωμάτων του Μιχαλολιάκου και των πρωτοπαλίκαρών του.

Η εικόνα βέβαια που έβλεπαν τα μέλη του Πολιτικού Συμβουλίου ήταν – εν γνώσει τους – πλασματική. Ολοι ήξεραν ότι το κόμμα έμπαινε πιο βαθιά σε μία τρικυμιώδη κατάσταση που θα τροφοδοτήσει και την εσωκομματική σύγκρουση. Με τον Κοντονή, άλλωστε, έσπευσε να ασχοληθεί αμέσως μετά ο Αλέξης Τσίπρας, δίνοντας εντολή για τη διαγραφή του. Η πρώτη διαγραφή στα χρονικά της Κουμουνδούρου επί Τσίπρα, από όποια οπτική κι αν το δει κανείς, είναι μια αφετηρία. Εστω κι αν ο εκ Ζακύνθου πρώην υπουργός δεν έχει πολλούς συμμάχους στην Κουμουνδούρου – όσοι είπαν δυο λόγια στο κομματικό όργανο, τον επέκριναν – δεν παύει να προστίθεται σε ένα ήδη ζοφερό σκηνικό. Οταν ο Πάνος Λάμπρου παρατήρησε ότι το έλεγε από καιρό πως ο Κοντονής δεν έπρεπε να γίνει ποτέ υπουργός, ο Τσίπρας φρόντισε να επιδοκιμάσει – σε μια λογική «το έλεγες, αλλά δεν σε είχα ακούσει».

Ωστόσο, η πιο ουσιαστική παρέμβαση για τα τεκταινόμενα και τις ισορροπίες στον ΣΥΡΙΖΑ έγινε, ένα 24ωρο νωρίτερα, από τον Ευκλείδη Τσακαλώτο. Η επισήμανση ότι ο Τσίπρας «είναι πρώτος μεταξύ ίσων» υπερβαίνει τη συζήτηση περί συλλογικότητας στην Κουμουνδούρου και τη διελκυστίνδα περί αρχηγικών κομμάτων. Οσοι την επεξεργάζονται δεν έχουν αμφιβολία ότι πρόκειται για σημείωση που κονταίνει τον Τσίπρα, αναδεικνύοντας μια ουσιώδη διαφορά περί του κομματικού μοντέλου. Στα κόμματα, ιδίως στα κόμματα της λεγόμενης αστικής δημοκρατίας, ο πρόεδρος είναι μια αυτόνομη οργανική θέση στην κορυφή της πυραμίδας και όχι προεδρεύων σύμβουλος σε ένα εταιρικό ΔΣ. Εχει αποφασιστικό ρόλο που δεσμεύει και τα υπόλοιπα κομματικά όργανα. Αν υπάρχει μια μάχη στο άμεσο μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ, καθ’ οδόν και προς ένα κρίσιμο Συνέδριο, έχει να κάνει εν πολλοίς με αυτήν ακριβώς την αναφορά.

Στο Πολιτικό Συμβούλιο ο Τσακαλώτος απέφυγε σχολαστικά να πάρει τον λόγο. Τον ρόλο μιας εσωκομματικής αντιπολίτευσης ανέλαβε να διαχειριστεί ο Νίκος Φίλης, με μια σειρά από ενστάσεις για τις θέσεις και τη στάση του κόμματος στα εθνικά. Ενδεχομένως είναι κι αυτό μια εξέλιξη που καλείται η Κουμουνδούρου να συνηθίσει. Στη μία συνεδρίαση θα κινηθεί ο Φίλης, στην επόμενη ο Σκουρλέτης, μετά θα πάρει τη σκυτάλη ο Βούτσης ή ένα μέλος των 53 – και οι αντιστάσεις της ηγεσίας θα δοκιμάζονται διαρκώς. Προχθές το βράδυ ο Φίλης διερωτήθηκε τι διαφορετικό θα έκανε ο υπουργός μιας κυβέρνησης που δεν είναι αριστερή, σε σχέση με όσα έκανε στο διπλωματικό πεδίο ο ΣΥΡΙΖΑ, για παράδειγμα, σφιχταγκαλιάζοντας το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Διατύπωσε αιχμές και για την αναβαθμισμένη σχέση του κόμματος με το Ισραήλ ή την Αίγυπτο, αφού τα ανθρώπινα δικαιώματα στη γη των Φαραώ ή ο αγώνας των Παλαιστινίων θα έπρεπε να αποτελούν ακόμη ζητούμενο για μια αριστερή διπλωματία. Ισως έχει τη σημασία του και για το νέο εσωκομματικό παιχνίδι ότι στις ενστάσεις Φίλη έσπευσαν να στήσουν αναχώματα οι άλλοτε σημιτικοί που εδρεύουν πλέον στην Κουμουνδούρου, όπως ο Μπίστης και ο Λιάκος.

Κατόπιν αυτών, το Πολιτικό Συμβούλιο υιοθέτησε ένα πλαίσιο κατευθύνσεων για τα εθνικά που μπορεί να καλύψει τους πάντες. «Είναι ένα κείμενο με… χειρολαβές. Μπορούν να πιαστούν όλοι από κάπου», σχολίασε ο Φίλης – και χειρολαβές για όλους ψάχνει προς το παρόν και ο Τσίπρας.