Σοφιστικέ {LF}και γκαλάν(!)

Πριν από αρκετούς μήνες είχα γράψει ένα Γλωσσίδι στο οποίο έλεγα πως το επίθετο sophisticated/sophistiqué είναι μια από αυτές τις λέξεις που, όσο και αν γίνονται φιλότιμες προσπάθειες (εκλεπτυσμένος, επιτηδευμένος, εξεζητημένος, «ψαγμένος», «προχωρημένος»), είναι περίπου αδύνατον να βρεθεί ελληνική λέξη που να αποδίδει ακριβώς το πρωτότυπο. Ο sophisticated/sophistiqué είναι λίγο απ’ όλα αυτά. Και λίγο εκλεπτυσμένος, και λίγο «ψαγμένος», και λίγο δεν ξέρω κι εγώ τι. Αλλά είναι και κάτι ακόμα, που δεν αποδίδεται ακριβώς στα ελληνικά.

Κάτι αντίστοιχο ισχύει και για ένα άλλο επίθετο, γαλλοϊταλικής προέλευσης αυτό, αλλά υπαρκτό και σε άλλες γλώσσες: το galant/galante/gallant. Παραθέτω ελληνικές αποδόσεις: ιπποτικός, γενναιόδωρος, κιμπάρης, γαλάντης, γαλαντόμος, αβρός, περιποιητικός, φιλόφρων, φιλοφρονητικός, ευκοινώνητος, ευγενής, αλλά και κομψός, κομψευάμενος, δανδής, φίλερος, φλερτόζος, φιλογύνης, ερωτύλος, ερωτότροπος, γυναικάρεσκος.

Ολες αυτές τις ιδιότητες (ή έστω κάποιες από αυτές) τις έχει λίγο-πολύ ένας galant. Ομως και πάλι κανένα απ’ όλα αυτά τα επίθετα δεν αποδίδει ακριβώς, ή έστω ικανοποιητικά, αυτόν που η galanterie είναι γνώρισμά του.

Και αν μεν το «σοφιστικέ» κάπως έχει περάσει και κάπως χρησιμοποιείται στα ελληνικά («Αυτός παραείναι σοφιστικέ», «Ηταν πολύ σοφιστικέ η παράσταση», κ.ο.κ.), είναι πολύ δύσκολο να γίνει αποδεκτό – και κυρίως να «λειτουργήσει» γλωσσικά ‒ το γκαλάν (!) που είδα κάπου γραμμένο, πιστή ηχητική αναπαραγωγή του γαλλικού. Ασε που θυμίζει το ταρτάν και το γκανιάν, το κουμκάν και το καν καν, το αμάν αμάν και το γιαχαραντράν.