Ο μακρύς χειμώνας της Αμμοχώστου

Στις 19 Ιουνίου του 2019 η «κυβέρνηση» των Τουρκοκυπρίων έριξε, μαζί με την Αγκυρα, τη βόμβα: ανακοίνωσε ότι προτίθεται να ανοίξει την περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου – τα Βαρώσια – οργανώνοντας μάλιστα και μια περιήγηση δημοσιογράφων – Τουρκοκυπρίων και Τούρκων μόνο – στην πόλη η οποία από το 1974 είναι κλειστή και προσβάσιμη μόνο στον τουρκικό στρατό και τα Ηνωμένα Εθνη.

Τα τελευταία, έχουν – επίσημα αν και τυπικά – τον έλεγχό της από 1984 όταν ο ΟΗΕ ενέκρινε σχετικό το ψήφισμα 550 το οποίο όμως η Τουρκία ποτέ δεν αποδέχθηκε.

Πέρυσι λοιπόν, στις 19 Ιουνίου και ενώ η κοινή γνώμη στην Κύπρο παρακολουθούσε παγωμένη τις εξαγγελίες για τα Βαρώσια, η κυβέρνηση στη Λευκωσία εμφανιζόταν ανεξήγητα ήρεμη με τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Χριστοδουλίδη – ο οποίος είχε επίσης εκτιμήσει παλαιότερα ότι η Τουρκία δεν θα έβρισκε τρυπάνι για να τρυπήσει στην κυπριακή ΑΟΖ – να δηλώνει ότι η εξαγγελία ήταν «κίνηση εντυπωσιασμού» την οποία όμως, όπως είπε, δεν υποβάθμιζε.

Απειλές γενικότερα για το άνοιγμα των Βαρωσίων υπήρχαν ανέκαθεν, συγκεκριμένα από το 1979 όταν ο τότε Πρόεδρος Σπύρος Κυπριανού απέρριψε την πρόταση Ντενκτάς για επιστροφή των 35.000 προσφύγων των Βαρωσίων στην πόλη τους με αντάλλαγμα την επανέναρξη του διαλόγου λέγοντας το αλησμόνητο: «Δέχομαι να συναντηθώ με άλλους τουρκοκύπριους ηγέτες. Και δεν θα συναντηθώ με τον κ. Ντενκτάς όσο κι αν αγωνίζεται». Διότι μάλλον ο Ντενκτάς ήταν που αγωνιούσε να τον συναντήσει, ως εκπρόσωπο της πλευράς που είχε κερδίσει τον πόλεμο μετά την εισβολή και δεν είχε χάσει εδάφη! Ωστόσο, όσο κι αν αυτές οι απειλές έρχονταν κατά διαστήματα, αυτή τη φορά ήταν φανερό πως η κυβέρνηση Τατάρ ίσως να μην μπλόφαρε όπως εκτιμούσε η Λευκωσία, αφού εδώ και καιρό είχε αρχίσει να μελετά το θέμα, ενώ είχε προβεί και σε άλλα τετελεσμένα, ανοίγοντας ακόμη μία παραλία στο νότιο άκρο της Αμμοχώστου μαζί με ένα ε/κ ξενοδοχείο το οποίο ανέκαθεν λειτουργούσε στο παραλιακό κέντρο της περίκλειστης πόλης και εξυπηρετούσε τους στρατιωτικούς των δυνάμεων κατοχής.

ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ. Το ζήτημα άλλωστε ποτέ δεν ήταν και δεν είναι εάν η τ/κ κοινότητα ή και η Τουρκία θα ανοικοδομήσουν τα Βαρώσια, διότι το οικονομικό κόστος για κάτι τέτοιο είναι εντελώς αποτρεπτικό. Το ζήτημα είναι εάν το άνοιγμα θα έχει τη μορφή καλέσματος προς τους ε/κ πρόσφυγες να επιστρέψουν για να εγκατασταθούν στις περιουσίες τους, υπό τη διοίκηση των Τ/Κ ή σε αντίθετη περίπτωση να χάσουν αυτές τους τις περιουσίες και μάλιστα η όλη διαδικασία να γίνει μέσω της τ/κ Επιτροπής Αποζημιώσεων η οποία αναγνωρίστηκε από το ΕΔΑΔ ως ένδικο μέσο της Τουρκίας.

Το κεφάλαιο Βαρώσια έρχεται και επανέρχεται έκτοτε με τη συμπλέουσα με τη Αγκυρα λεγόμενη Κυβέρνηση στον Βορρά να ανακοινώνει την Τρίτη ότι προχωρά – και προχώρησε ήδη – στο άνοιγμα της παραλίας της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου. Η κίνηση αυτή τη φορά δείχνει όντως να ήταν προεκλογική. Αλλωστε έντονη δεν ήταν μόνο η αντίδραση της διεθνούς κοινής γνώμης αλλά και των ίδιων των Τουρκοκυπρίων με τον τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί να τη χαρακτηρίζει «ντροπή» και τον Κουντρέτ Οζερσαΐ, κυβερνητικό εταίρο του «πρωθυπουργού» Τατάρ και «υπουργό Εξωτερικών» να ανακοινώνει την αποχώρησή του από την Κυβέρνηση.

Κανείς όμως δεν πρέπει να υποβαθμίσει το γεγονός πως ένα τετελεσμένο παραμένει τετελεσμένο. Η παραλία θα ανοίξει αύριο όπως όλα δείχνουν και τίποτα δεν εμποδίζει την Τουρκία να προχωρήσει μελλοντικά και με άλλα βήματα στην Αμμόχωστο, όταν οι αντιδράσεις θα καταλαγιάσουν.

Και εάν αυτό συμβεί, τα non papers με τα copy & paste όλων των προηγουμένων δεκαετιών μάλλον δεν θα βοηθήσουν σημαντικά. Ολα δείχνουν πως η Τουρκία είναι περισσότερο από αποφασισμένη να παίξει το χαρτί της Αμμοχώστου.

Και το μεγάλο ερώτημα των ημερών για τους Αμμοχωστιανούς ειδικά είναι εάν η υπόθεση αυτή βρίσκεται ακόμα ψηλά στην ατζέντα της Κυβέρνησης ή εάν και τα μεγάλα οικονομικά και αναπτυξιακά συμφέροντα στην περιοχή, στην άλλη πλευρά του οδοφράγματος περιορίζουν σε non papers τις όποιες αντιδράσεις.

Η ΚΑΜΠΑΝΙΑ. Συμπτωματικά, φέτος, είχε προκληθεί μια έντονη συζήτηση όταν η Κυβέρνηση Αναστασιάδη είχε αποφασίσει να τιτλοφορήσει την καμπάνια για τις ελεύθερες περιοχές της επαρχίας Αμμοχώστου – τα θέρετρα της Αγίας Νάπας και του Πρωταρά – «Αμμόχωστος, είναι το καλοκαίρι σου!». Κάτι που θεωρήθηκε προσβολή για τον αγώνα επιστροφής στην περίκλειστη, κατεχόμενη πόλη.

Το καλοκαίρι της Αμμοχώστου δεν ήρθε τελικά αφού τα επιδημιολογικά δεδομένα έριξαν τα σχέδια για προσέλκυση τουρισμού στα σκουπίδια.

Φαίνεται όμως, πώς θα έρθει ο χειμώνας της Αμμοχώστου. Και θα είναι μακρύς…

O Κώστας Κωνσταντίνου είναι αρθρογράφος της εφημερίδας «Πολίτης»