Ο αδύναμος κρίκος

Μεγάλο πράγμα η εμπιστοσύνη. Στην οικονομία και στην πολιτική αποτελεί το σημαντικότερο κεφάλαιο. Ειδικά σε περιόδους κρίσης. Στην κυβέρνηση φαίνεται ότι έχουν ακόμα πολύ να φάνε..

Οι δείκτες δείχνουν ότι η χώρα συνεχίζει να βρίσκεται στην καλή πλευρά της οικονομικής διαχείρισης της πανδημίας. Τα πρόσφατα στοιχεία από την πορεία της μεταποίησης το αποδεικνύουν. Στις πιο πολλές οικονομίες της ευρωζώνης παρατηρείται βελτίωση του σχετικού δείκτη. Η Ελλάδα ακολουθεί την τάση και όχι μόνο. Κινείται στα όρια του δείκτη που δείχνουν ότι έρχεται ανάπτυξη. Κινείται παράλληλα με την ανακάμψασα από την καραντίνα της άνοιξης Ιταλία, αλλά και σε ρυθμούς Γαλλίας.

Η συζήτηση γίνεται επίκαιρη καθώς οι αγορές δείχνουν να αναζητούν τους πρώτους αδύναμους κρίκους.

Μπορεί στην Ελλάδα η συζήτηση να κινείται γύρω από τη νομισματική κρίση που πλήττει την τουρκική λίρα. Ωστόσο, μια άλλη… λίρα, η βρετανική, δεν αντιμετωπίζει και λίγα προβλήματα.

Η Βρετανία αναμένεται να καταγράψει το μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο λόγω έκτακτων δαπανών ύψους 200 δισ. στερλινών (259 δισ. δολαρίων), αλλά και από την αναμενόμενη πτώση των φορολογικών εσόδων αφότου η οικονομία συρρικνώθηκε κατά 20% στο β’ τρίμηνο.

Επιπλέον εμφανίζει μια σημαντική επιδείνωση του ελλείμματος στο εμπορικό της ισοζύγιο. Η μεγάλη συναλλαγματοφόρος πηγή των ξένων σπουδαστών καταγράφει σημαντική κάμψη λόγω της πανδημίας. Θυγατρικές αυτοκινητοβιομηχανιών ετοιμάζονται να εγκαταλείψουν τη χώρα εξαιτίας του Brexit. Με λίγα λόγια, βρίσκεται αντιμέτωπη με την τέλεια καταιγίδα. Ολα τα παραπάνω απειλούν τη νομισματική της σταθερότητα.

Ο υπουργός Οικονομικών της χώρας Rishi Sunak χτύπησε ηχηρό καμπανάκι μιλώντας τη Δευτέρα στο διαδικτυακό συνέδριο του κόμματός του. «Εχουμε μια ιερή ευθύνη στις μελλοντικές γενιές να αφήσουμε ισχυρά τα δημόσια οικονομικά. Εάν αντιθέτως υποστηρίζουμε ότι δεν υπάρχει όριο στο τι μπορούμε να ξοδέψουμε, ότι μπορούμε να δανειζόμαστε συνεχώς, ποιο είναι το νόημα για εμάς;» τόνισε.

Στη Μεγάλη Βρετανία φαίνεται ότι έχουν διακρίνει το αδιέξοδο και αλλάζουν ρότα.

Στην Ισπανία αντίθετα, που τα προβλήματα είναι πολύ μεγαλύτερα, σφυρίζουν αδιάφορα. Την κυβέρνηση συνασπισμού των Σοσιαλιστών και των Ποδέμος δεν φαίνεται να της «καίγεται καρφάκι».

Μάλιστα τα στοιχεία που βγήκαν τη Δευτέρα και έδειξαν μεγάλη πτώση της μεταποίησης τον Σεπτέμβριο χτύπησαν καμπανάκια στα επενδυτικά γραφεία. Η σύσταση τριών μεγάλων εξ αυτών ήταν σαφής: «αποφύγετε επενδύσεις στην Ισπανία».

Ο κεντρικός τραπεζίτης της χώρας, ο Πάμπλο Χερνάντεζ ντε Κος, αποκάλεσε την αγορά εργασίας της χώρας δυσλειτουργική. Τα διψήφια ποσοστά ανεργίας υφίστανται από την προηγούμενη κρίση του 2008. Ακόμα και η μικρή βελτίωση που καταγράφηκε οφείλεται στη μεγάλη αύξηση των συμβάσεων ορισμένου χρόνου. Θεωρείται μετά βεβαιότητας ότι όταν φτάσουν στη λήξη τους, δύσκολα θα ανανεωθούν.

Μοιραία, εκτιμούν οι ξένοι οίκοι, θα αρχίσουν οι αθετήσεις πληρωμών και θα αυξηθούν εκ νέου τα κόκκινα δάνεια και ο κίνδυνος θα περάσει ξανά στις τράπεζες.

Και κάπου εκεί έρχεται να προστεθεί και ο πολιτικός κίνδυνος.

Ο κυβερνητικός ετέρος, οι Ποδέμος, φαίνεται ότι «κρατούν» καλά τον πρωθυπουργό Σάντσεθ. Ο γνωστός στην Ελλάδα αντιπρόεδρος πλέον Κοινωνικών Δικαιωμάτων Πάμπλο Ιγκλέσιας έχει στρέψει τη δημόσια συζήτηση στην Ισπανία σε θέματα που θυμίζουν μέρες 2015 στην Ελλάδα. Μέτρα χωρίς φειδώ και χωρίς κοστολόγηση. Συσσίτια και δωρεάν διανομή τροφίμων για χιλιάδες Ισπανούς, πάγωμα των δόσεων δανείων, των ενοικίων και των οργανισμών κοινής ωφέλειας. Υποχρεωτικές μειώσεις ενοικίων έως και 50% και πάγωμα των χρεών τους για μια τριετία.

Εννοείται ότι το μείγμα σηκώνει και λίγο από επανάσταση. Οπως η κατάργηση νόμων, όπως αυτών περί διαδηλώσεων, του πρώην πρωθυπουργού Ραχόι.

Μερικές φορές τα κάστρα δεν περιμένουν τους εξωτερικούς κινδύνους για να πέσουν. Πέφτουν από μόνα τους, από μέσα…