Η δικτατορία της επικαιρότητας

Να ξεφύγουμε λίγο από τη «δικτατορία» της επικαιρότητας. Nα πιαστούμε από αυτό το retweet των «Black Voices for Trump» («Μαύρες Φωνές Υπέρ του Τραμπ») που έκανε ο πρόεδρος των ΗΠΑ μέσα από το στρατιωτικό νοσοκομείο Γουόλτερ Ριντ. Kαι να πάμε πίσω, πίσω στη μετεμφυλιακή Αμερική, αμέσως μετά τον εμφύλιο πόλεμο (1861 – 1865) – τότε που σχεδόν όλοι οι μαύροι Αμερικανοί θεωρούσαν εαυτούς Ρεπουμπλικανούς.

Το ξεχνάμε καμιά φορά αλλά το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ιδρύθηκε (το 1854) με σκοπό να πολεμήσει την εξάπλωση της δουλείας στην αμερικανική επικράτεια. Υπέρμαχοι της κατάργησης της δουλείας ήταν οι «ιδρυτές πατέρες» του, ο Αβραάμ Λίνκολν ήταν ο πρώτος Rεπουμπλικανός που εξελέγη πρόεδρος των ΗΠΑ (το 1860). Την περίοδο εκείνη, και για το μεγαλύτερο κομμάτι του αιώνα που ακολούθησε, οι Νότιοι Δημοκρατικοί δεν ήθελαν ούτε να ακούν για «δικαιώματα των μαύρων».

Η μαύρη ψήφος άρχισε να στρέφεται προς το Δημοκρατικό Κόμμα τη δεκαετία του 1930, τη δεκαετία του New Deal. Ακόμα και τη δεκαετία του 1950 όμως, στις εκλογές του 1952 και του 1956, όταν εξελέγη και επανεξελέγη ο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, ήταν κατά 40% ρεπουμπλικανική. Τη δεκαετία του 1960 άρχισαν να αλλάζουν τα πράγματα, όταν τα κόμματα, ή οι κομματικές ηγεσίες, άρχισαν να φυλετικοποιούν την ψήφο. Ο Μπάρι Γκόλντγουοτερ, ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος για την προεδρία στις εκλογές του 1964, θεωρούνταν ως ιδιαίτερα αδιάφορος όσον αφορά τα πολιτικά δικαιώματα. Οσο για τον Ρίτσαρντ Νίξον, αυτός έγινε ο υποψήφιος «του νόμου και της τάξης», και αυτό το τελευταίο έγινε με τη σειρά του ένα σύμβολο φυλετικού διχασμού. Να μη μακρηγορούμε, από εκείνη τη δεκαετία και εξής έγινε η μαύρη ψήφος συντριπτικά Δημοκρατική. Το 9% της μαύρης ψήφου είχε πάρει ο Ρόναλντ Ρίγκαν στις κάλπες τη δεκαετία του 1980. Το 6% της μαύρης ψήφου πήρε ο Ντόναλντ Τραμπ το 2016.

Και είναι σημαντική η μαύρη ψήφος, παρότι οι Αφροαμερικανοί είναι μόλις το 13,4% του συνολικού αμερικανικού πληθυσμού. Οπως σημειώνει ο δρ Λορέντζο Μόρις, επίτιμος καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Χάουαρντ, από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και εξής, κανένας Δημοκρατικός, με εξαίρεση τον Λίντον Τζόνσον, δεν κέρδισε την προεδρία χωρίς να κερδίσει τη μαύρη ψήφο. Με άλλα λόγια, κανένας Δημοκρατικός, με εξαίρεση τον Λίντον Τζόνσον, δεν έχει κερδίσει τη λευκή ψήφο. Με άλλα λόγια δις, χωρίς τη μαύρη ψήφο, ο Μπαράκ Ομπάμα δεν θα είχε κερδίσει το 2012 τον Μιτ Ρόμνεϊ εξασφαλίζοντας την επανεκλογή του, θα είχε χάσει – και όχι με μικρή διαφορά, με ποσοστό μεγαλύτερο του 10%.

Και είναι ακόμα πιο σημαντική η συμμετοχή των μαύρων ψηφοφόρων: η αυξομείωση που κατέγραψε το ποσοστό της την τελευταία 20ετία, από 56,9% το 2000 σε 60,3% το 2004, 65,2% το 2008, 66,6% το 2012 (για πρώτη και μοναδική φορά, ξεπερνώντας το ποσοστό της συμμετοχής των λευκών Αμερικανών), και 59,6% το 2016 λέει πολλά για τη νίκη του Μπαράκ Ομπάμα και την ήττα της Χίλαρι Κλίντον και το τι πρέπει να γίνει για να νικήσει ο Τζο Μπάιντεν και να πάει σπίτι του ο Ντόναλντ Τραμπ. Θα γίνει;

Το βέβαιο είναι πως το κίνημα Black Lives Matter κινητοποιεί πολλούς ψηφοφόρους, όχι μόνο μαύρους αλλά και λευκούς φιλελεύθερους Αμερικανούς. Βέβαιο είναι επίσης πως η συντριπτική πλειοψηφία των μαύρων ψηφοφόρων θεωρεί τον Τραμπ ως «φυλετικά μεροληπτικό» – σε λιγότερο πολιτικά ορθή ορολογία, κοινό ρατσιστή. Αν η προεδρία Ομπάμα τούς έδειξε, τρόπον τινά, τα όρια του δημόσιου αξιώματος, η προεδρία Τραμπ τούς επέδειξε την τρομακτική του δύναμη. Και τα στοιχεία δείχνουν πως οι μαύροι Αμερικανοί έχουν πληγεί βαρύτερα από την πανδημία του κορωνοϊού, τόσο από πλευράς υγείας όσο και από πλευράς οικονομίας, έχουν λοιπόν ακόμα έναν λόγο να εκφράσουν στην κάλπη τη δυσφορία τους.

Ομως, παρότι οι ΗΠΑ έχουν προχωρήσει πολύ από τότε που κρατούσαν τους μαύρους μακριά από τις κάλπες χρησιμοποιώντας σκαιά τεχνάσματα όπως τους «φόρους της ψήφου» (ξεκίνησαν τη δεκαετία του 1890 και απαγορεύτηκαν επισήμως μόλις το 1964) και τα «τεστ αλφαβητισμού» (ξεκίνησαν τη δεκαετία του 1870 και απαγορεύτηκαν επισήμως το 1970), υπάρχουν ακόμη αρκετές δυνατότητες καταστολής των (μαύρων ή λατινοαμερικανών) ψηφοφόρων. Ειδικά μετά την αποδυνάμωση του Νόμου για τα Δικαιώματα Ψήφου από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, το 2013, το επονομαζόμενο gerrymandering, η χειραγώγηση των ορίων των εκλογικών περιφερειών, ειδικά στις αμφίρροπες πολιτείες, δίνει και παίρνει.

Με αυτό, και άλλα σοβαρότατα θέματα σαν αυτό, θα έπρεπε να ασχολείται η αμερικανική κοινωνία, ο Τύπος, όλοι μας, 27 ημέρες πριν από τις προεδρικές εκλογές. Αλλά ο Ντόναλντ Τραμπ κατάφερε για μια ακόμα φορά να μονοπωλεί το ενδιαφέρον. Να ευχηθούμε απλώς να γίνει γρήγορα καλά – και να συνθλιβεί, μαζί με όλα όσα εκπροσωπεί, στις κάλπες.

ΥΓ: Κάθε Τρίτη, οι Ιστορίες ταξιδεύουν στις ΗΠΑ μέσω της «εικονικής» – ένεκα πανδημίας – εκλογικής περιήγησης που διοργανώνουν τα Κέντρα Ξένου Τύπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για δεκάδες δημοσιογράφους από ολόκληρο τον κόσμο