Την άλλη φορά μαυροσκούφηδες

Την άλλη φορά μαυροσκούφηδες

Το «Πρώτη Φορά Αριστερά» του 2015 ήταν ένα πολύ δυνατό, με διαφημιστικούς όρους, σλόγκαν. Το «πρώτη φορά», γενικώς, καλλιεργεί στον καταναλωτή – ψηφοφόρο στην προκειμένη περίπτωση – μια αίσθηση προσδοκίας και του πασάρει το «τυράκι» της συμμετοχής σε κάτι καινούργιο. Θυμάμαι, ας πούμε, εκείνο το παλιό «πρώτη φορά σαμπουάν και κοντίσιονερ μαζί» που μας έκανε να τρέχουμε να αγοράσουμε το προϊόν λες και καβαλούσαμε τότε το κύμα της 3ης βιομηχανικής επανάστασης. Και, ναι, συγκρίνω ιδεολογία και διαφήμιση, παραφράζοντας μάλιστα τη ρήση του Τσε Γκεβάρα περί ιδεολογίας και εξουσίας. «Χωρίς διαφήμιση δεν κατακτάς την εξουσία αλλά για να τη διατηρήσεις πρέπει να ξεχάσεις τι υποσχέθηκες στη διαφήμιση». Ακριβώς δηλαδή ό,τι συνέβη με την Πρώτη Φορά Αριστερά.

Παρ’ όλα αυτά, το σλόγκαν τροποποιήθηκε και χρησιμοποιείται εστιάζοντας πλέον στη λέξη «φορά». Ετσι λοιπόν ο Παύλος Πολάκης μας υποσχέθηκε «την άλλη φορά μαροσκούφηδες» αναφερόμενος στη φρουρά του Βελουχιώτη. (Και βάρεσε μια ακόμη σφυριά στο καρφί ώστε να στεριώσει τον όρο «πολακισμό».) Εχω ωστόσο την εντύπωση ότι η δουλίτσα δεν εξαντλείται στα σλόγκαν. Αυτή η ιστορία με τις καταλήψεις στα σχολεία με παραπέμπει σε καλλιέργεια συνείδησης μαυροσκούφηδων. Για να μην πω στρατολόγηση δηλαδή – που θα το πω. Οσα στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης πήραν θέση για τις καταλήψεις, θώπευσαν τους καταληψίες, σάρκα εκ της σαρκός του αρχηγού της παράταξής τους είναι άλλωστε. Σε αυτούς έδωσαν τη σκυτάλη του εκτσογλανισμού – κατά τον Βαγγέλη Βενιζέλο – του δημόσιου λόγου που έφερε πολλά, ανάμεσά τους κι εκείνο το πανό όπου οι μαθητές ριμάρουν το όνομα της υπουργού Παιδείας με την ανδρική ανατομία του υπογάστριου.

Μεγάλη αναστάτωση, υπέροχη κατάσταση

Ο ΣΥΡΙΖΑ κάνει αυτό που ξέρει να κάνει καλύτερα. Παίρνει – ή νομίζει ότι παίρνει – οξυγόνο από την αναταραχή και το μπάχαλο. Η μεγάλη «εισπρακτική επιτυχία» του που καταγράφηκε στις εκλογές του 2015 έφερε, όπως συμβαίνει πάντα, το σίκουελ της ταινίας. Ή του διαφημιστικού σποτ – διαφημιστική καμπάνια σε συνέχειες είναι μια ισχυρή τάση εδώ και αρκετά χρόνια. Μόνο που η διαφήμιση είναι πλέον επιστήμη που εκπαιδεύει ένα κοινό και το εξελίσσει.

Εχω την εντύπωση ότι η παράταξη της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχει ξεμείνει στις εποχές που έλεγαν τη διαφήμιση ρεκλάμα. Κάθε φορά εξαντλεί το ακροατήριό της και στοχεύει σε όλο και πιο νέους, όλο και πιο μη υποψιασμένους. Μου φαίνεται λοιπόν ότι το «κρι κρι της Κρήτης» θα στρατολογήσει, τελικά, μαυροσκούφηδες στα νηπιαγωγεία. Ισως και στους παιδικούς σταθμούς.

Τα εμπριμέ της στυλιστικής αθωότητας

Ηταν στα μέσα, περίπου, της δεκαετίας του 1980 τότε που τα κορίτσια της δικής μου γενιάς κάναμε τα πρώτα μας βήματα στον πολιτισμό της θηλυκότητας. Και αναζητούσαμε τη στυλιστική ταυτότητα της εποχής μας κόντρα στο ντίσκο λουκ με τα λίκρα κολάν που, μέσα στο κατακαλόκαιρο, φούντωνε τα εξανθήματα δρωτσίλας στο εσωτερικό των μηρών μας.

Τα ξένα περιοδικά μόδας κρέμονταν ήδη στα περίπτερα της Αθήνας και σε κάποιο από αυτά είδαμε για πρώτη φορά τον Κέντζο. Εναν μικρόσωμο γιαπωνέζο, ανάμεσα στα πολύχρωμα ρούχα των μανεκέν του, στο τέλος μιας επίδειξης. Με ένα πλατύ χαμόγελο και μια υπόκλιση που δεν είχε τίποτα από την υψιπέτεια των συναδέλφων του. Εγινε αμέσως ο αγαπημένος μας. Τον ανακηρύξαμε «Ιβ Σεν Λοράν της γενιάς μας» αφού μας έδωσε το δικαίωμα να ντυνόμαστε τσιγγάνες, να προσπαθούμε να φορέσουμε τη ρόμπα της μαμάς μας ως κιμονό και, κυρίως, να μπορούμε να αντιγράφουμε τα ρούχα του. Ο θάνατός του από κορωνοϊό ήταν σαν ο τυπικός αποχαιρετισμός στα εμπριμέ – κυριολεκτικά και μεταφορικά – της νιότης μας που εκκρεμούσε εδώ και χρόνια.