Κρίσιμες κάλπες στα Κατεχόμενα

Με φόντο τις κρίσιμες προεδρικές εκλογές στα Κατεχόμενα την προσεχή Κυριακή, σε τροχιά επανεκκίνησης φαίνεται να επανέρχεται ξανά το Κυπριακό ύστερα από περίοδο στασιμότητας γύρω από τις διαπραγματεύσεις των δύο πλευρών. Στα Συμπεράσματα της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής άλλωστε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έκανε ειδική αναφορά στο Κυπριακό, προτρέποντας για ταχεία επανέναρξη των διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Τρεις είναι όμως οι παράγοντες που θα καθορίσουν εάν  υπάρχουν προοπτικές για ουσιαστικές συνομιλίες και συνακόλουθα και πρόοδο για την επίλυση του Κυπριακού:

Οι κάλπες στα Κατεχόμενα την ερχόμενη Κυριακή θεωρούνται κομβικής σημασίας. Το αποτέλεσμα των εκλογών θα φανερώσει ποιες είναι οι διαθέσεις και οι προθέσεις τόσο των Τουρκοκυπρίων όσο και της Τουρκίας. Η Αγκυρα έχει δείξει ξεκάθαρη στήριξη στον σημερινό «πρωθυπουργό» του Ψευδοκράτους Ερσίν Τατάρ, ο οποίος έχει πολλές φορές ταχθεί υπέρ της ύπαρξης δύο ξεχωριστών κρατών στην Κύπρο. Αντίθετα, η Τουρκία έχει επιτεθεί ουκ ολίγες φορές στον σημερινό ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Μουσταφά Ακιντζί. Η Κυπριακή Δημοκρατία παρακολουθεί τις εξελίξεις αλλά είναι πρόδηλο ότι δεν θα προτιμούσε να αναλάβει την ηγεσία των Τουρκοκυπρίων κάποιος που είναι πλήρως κατευθυνόμενος από την Τουρκία.

Ο ρόλος της Ευρώπης. Καταλυτικός παράγοντας για την επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό θα είναι σίγουρα και ο βαθμός ενεργού ανάμειξης της Ευρώπης σε αυτή τη διαδικασία. Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο η Ευρώπη έδειξε τέτοιες διαθέσεις – στα Συμπεράσματα τονίστηκε μάλιστα πως η ΕΕ είναι πρόθυμη να συμβάλει ενεργά στην υποστήριξη των διαπραγματεύσεων διορίζοντας αμέσως μετά την επανέναρξή τους εκπρόσωπο στην αποστολή καλών υπηρεσιών του ΟΗΕ – αλλά μένει αυτό να φανεί και στην πράξη. Σημειώνεται ότι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ είχε προτείνει προ ημερών την πραγματοποίηση μιας διάσκεψης χωρών της Ανατολικής Μεσογείου. Η Τουρκία δέχεται την πρόταση αλλά αρνείται τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας και επιδιώκει συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων.

Η Τουρκία και η στάση της είναι ο τρίτος παράγοντας που είναι πιθανόν να κρίνει τις εξελίξεις. Το επόμενο διάστημα θα φανεί αν η Αγκυρα θα σταματήσει τις προκλητικές ενέργειες στην κυπριακή ΑΟΖ, δηλαδή τις έρευνες και τις γεωτρήσεις, ή αν θα επιχειρήσει να «τορπιλίσει» την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Βέβαια για την Αγκυρα η αποστολή γεωτρύπανων και ερευνητικών σκαφών στην κυπριακή ΑΟΖ είναι απλώς υπεράσπιση των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων…