Περί στυλ και άλλων δαιμονίων

Στις αρχές της δεκαετίας του 1910, το κοσμικό Παρίσι ζούσε σε φρενίτιδα εξωτισμού. Που αποτυπωνόταν και στην περιρρέουσα αισθητική. Οι Παριζιάνες, επηρεασμένες από τα φολκόρ κουστούμια των Ρωσικών Μπαλέτων του Ντιαγκίλεφ, έσπευδαν στις μεγαλομοδίστρες για να ράψουν φορέματα σε έντονα χρώματα και εκκεντρικές φόρμες, με πολύχρωμα μοτίβα και κεντήματα. Αυτό ήταν τότε η μόδα.

Μια πρώην τραγουδίστρια από την επαρχία και νυν ιδιοκτήτρια καπελάδικου στην οδό Καμπόν, ήταν η μόνη που δεν συμμεριζόταν τον ενθουσιασμό γι’ αυτήν τη χρωματική έκρηξη. Κοιτούσε τις πολύχρωμες κυρίες που περιφέρονταν στα καρτιέ της αριστοκρατίας και έλεγε από μέσα της. «Φορέστε τώρα χρώματα γιατί εγώ θα σας τρελάνω στο μαύρο». Ηταν η Κοκό Σανέλ και 15, περίπου, χρόνια αργότερα λάνσαρε το μικρό μαύρο φόρεμα που, αρχικά, σόκαρε τις Παριζιάνες με την απλότητά του. Αυτό είναι το στιλ. …Πολλά χρόνια αργότερα, ο Αρμάνι θα δήλωνε ότι η διαφορά ανάμεσα στη μόδα και το στυλ έγκειται στο αν μια γυναίκα ντύνεται για να δείχνει ωραία ή για να νιώθει όμορφα.

Τις προηγούμενες μέρες κρεμάστηκαν στα μπουγαδόσχοινα του Διαδικτύου τα ρούχα (και τα παπούτσια) που επέλεξε να φορέσει η Μαρέβα Μητσοτάκη όταν υποδέχτηκε το ζεύγος Πομπέο στο οικογενειακό σπίτι του Πρωθυπουργού στα Χανιά. Να το πούμε κομψά, έγινε viral. Κυρίως με αρνητικά στυλιστικά σχόλια. Εντάξει, είναι οι εμμονές του αντιπολιτευτικού μπλοκ για το «τι φόρεσε η Μαρέβα» που έχει αναγάγει το «υπέρκομψη» σε χλευαστική αυτοεκπληρούμενη επιθυμία. Πέρα από αυτό, όμως, ακόμη και οι συμβουλές τύπου «Εγώ θα την ήθελα με ένα αέρινο φόρεμα συνδυασμένο με σανδάλι» μου θύμισαν ότι σε αυτήν τη χώρα μπερδεύουμε την κομψότητα με το στιλ και έχουμε κάνει εθνική μας φορεσιά το «καλεσμένη σε βαφτίσια». Σαν να λέμε η αύρα της Σανέλ ούτε ως απόηχος δεν έφτασε ως εμάς και ας ομνύουν πολλές κυρίες στις πέρλες της. (Που οι δικές της ήταν ψεύτικες αλλά η στιλιστική ιδιοφυΐα της τις έκανε πιο ακριβές από τις αληθινές).

Το στυλ είναι μια προσωπική αισθητική κατάκτηση και κατάθεση ανεξάρτητα από το αν αρέσει στους άλλους. Μοναχική διαδρομή. Δεν σηκώνει παρατηρήσεις και επιδιορθώσεις. Δεν ταυτίζεται με την κομψότητα που έχει κανόνες, θα έλεγα πως την αντιμάχεται κιόλας. Η επιβολή του εξαρτάται από τη συνέπειά του. «Ασε τις μόδες να έρχονται και να παρέρχονται. Εσύ κράτα το στιλ σου. Κάποτε θα το επιβάλλεις» έλεγε η μαντεμουαζέλ Κοκό. Και ο Γκορ Βιτάλ έγραψε: «Στυλ είναι να ξέρεις ποιος είσαι, τι θέλεις να πεις και να μη σου καίγεται καρφί».

Η Μαρέβα Μητσοτάκη έχει στιλ αφού είναι τόσο προφανές ότι δεν την ενδιαφέρει αν θα γίνει, ενδυματολογικά, αποδεκτή. Μοιάζει να κοιτιέται στον καθρέφτη της και όχι στα μάτια ενός αδηφάγου κοινού. Αλλά και να είχε ανάλογα ρούχα στην ντουλάπα της και πριν από πέντε και πριν από δέκα χρόνια. Και δεν θυμάμαι ποιος έχει πει να μην εμπιστευόμαστε αυτούς που, όταν αποκτήσουν εξουσία, αλλάζουν την εμφάνισή τους.