Ατλαντική Ελλάδα

Στη Σύνοδο Κορυφής η Γερμανία έδωσε σκληρή μάχη υπέρ της Τουρκίας, απροκάλυπτα εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου. Και θα το κάνει και στο μέλλον.

Οσοι επένδυαν αφελώς σε ευρωπαϊκή αντίδραση κατά της Τουρκίας, με πρώτη την κυβέρνηση, γνωρίζουν πλέον ότι δεν πρόκειται να έρθει. Γερμανικές πηγές αναφέρουν ότι είναι ένα «μακρινό σενάριο» επειδή «θα οδηγούσε την Τουρκία σε ακόμα πιο ακραίες θέσεις». Δηλαδή ας κάνουν ό,τι κάνουν, αλλά η Ευρώπη δεν θα αντιδράσει για να μην κάνουν χειρότερα! Πίσω από το αδιανόητο αυτό σκεπτικό το Βερολίνο δεν επιτρέπει να υπάρξουν κυρώσεις και επί της ουσίας προωθεί «λύση» που θα ικανοποιεί την Αγκυρα. Αυτή είναι η κύρια γερμανική προτεραιότητα και αυτή υπηρετεί ήδη η ΕΕ. Η μόνη σημαντική δύναμη στην Ευρώπη που διαφωνεί με αυτή την πολιτική είναι η Γαλλία. Ομως η στάση της Ελλάδας να αποδέχεται πλήρως την ευρωπαϊκή αδράνεια που επιβάλλουν οι Γερμανοί για τους δικούς τους λόγους εθνικής πολιτικής, απενεργοποιεί και τη δυνατότητα της Γαλλίας να παρέμβει όσο θα ήθελε και θα μπορούσε. Με την κυβέρνηση να έχει συνταχθεί πλήρως σε αυτή τη γραμμή τι να κάνει ο όποιος τρίτος;

Την ίδια στιγμή που η Ευρώπη αποφεύγει με κάθε τρόπο και ευθέως εις βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου, δύο κρατών μελών της, να ενοχλήσει την Τουρκία, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενεργούν σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση. Δεν είναι μόνον το επίπεδο των δηλώσεων, στο οποίο συντάσσονται διαρκώς με τις ελληνικές θέσεις και καλούν συνεχώς την Τουρκία να σταματήσει τις μονομερείς ενέργειες. Είναι και κάτι πιο σημαντικό που, επιτέλους, άρχισε να γίνεται ευρύτερα κατανοητό με την επίσκεψη του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στη Σούδα. Η Ουάσιγκτον έχει αποφασίσει μία μείζονα στρατηγική μετακίνηση αδειάζοντας το Ιντσιρλίκ και ενισχύοντας όσο ποτέ τη στρατιωτική της παρουσία επί ελληνικού εδάφους – και δεν είναι μόνον η Σούδα. Αυτό δεν είναι κάτι που θα συμβεί: έχει ήδη ξεκινήσει εδώ και καιρό και τώρα βρίσκεται στην κορύφωσή του. Το ότι οι Αμερικανοί φεύγουν από την Τουρκία και αναβαθμίζουν τόσο πολύ την παρουσία τους στην Ελλάδα είναι εξέλιξη καθοριστικής σημασίας. Η γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας είναι ραγδαία. Και όσο προχωρά τόσο δημιουργεί από μόνη της μία νέα δυναμική που αυτοτροφοδοτείται. Ταυτόχρονα, όσο περισσότερο απομακρύνονται οι ΗΠΑ από την Τουρκία με τρόπους που δεν έχουν επιστροφή, τόσο βαθαίνει το μεταξύ τους χάσμα και από τουρκικής πλευράς.

Η Ελλάδα υπήρξε ατλαντική χώρα πολύ πριν καταστεί ευρωπαϊκή. Ατλαντική δεν σημαίνει μόνον μέλος του ΝΑΤΟ. Σημαίνει, ακόμα περισσότερο, στενά συνδεδεμένη με τις ΗΠΑ. Το Ισραήλ είναι ίσως η πιο ατλαντική χώρα του κόσμου χωρίς να είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Στις προηγούμενες δεκαετίες η ελληνοαμερικανική σχέση δοκιμάστηκε σκληρά και αυτό κόστισε πάρα πολύ. Στην Ελλάδα, όχι στις ΗΠΑ. Σήμερα όλα αυτά έχουν επιτέλους ξεπεραστεί. Βρισκόμαστε ήδη στη μεταβατική περίοδο που διαμορφώνει τη νέα πραγματικότητα, που δεν πρέπει να τη δούμε μόνον με το στενό δικό μας πρίσμα. Η Τουρκία εξελίσσεται με ταχύτητα σε ένα δεύτερο Ιράν και μάλιστα με ισχυρούς ρωσικούς δεσμούς και πολλαπλό επεκτατισμό: στην Ασία, στη Βόρειο Αφρική, στην Ανατολική Μεσόγειο, παντού. Ετσι ανακύπτει μέγα πρόβλημα για τους Αμερικανούς (και για τους Ισραηλινούς), καθώς όλα αυτά στρέφονται ευθέως εναντίον τους. Και απαντούν με νέα στρατηγική, όπως η Σούδα. Η Σαουδική Αραβία, τα Εμιράτα, η Αίγυπτος συντάσσονται με τη Δύση όσο η Τουρκία τοποθετείται όλο πιο βαθιά απέναντι σε εκείνη. Η Ευρώπη κάνει ότι δεν βλέπει. Ομως και αυτό το κενό βοηθά τελικά την Ελλάδα που ενδυναμώνεται συνεχώς. Η ατλαντική Ελλάδα, όχι η ευρωπαϊκή. Με τη μείζονα εξαίρεση της Γαλλίας, η διμερής σχέση με την οποία πρέπει πλέον να αυτονομηθεί από το ευρωπαϊκό πλαίσιο.