Πρόβα χάους

«Θα το βουλώσεις επιτέλους, άνθρωπέ μου;». Η Αμερική δεν περίμενε να ακούσει να μιλά έτσι ο συνήθως μετρημένος Τζο Μπάιντεν. Σίγουρα, όμως, πολλοί από τους περίπου 100.000.000 τηλεθεατές του πρώτου ντιμπέιτ μεταξύ των δυο υποψηφίων σκέφτονταν το ίδιο για τον Τραμπ, ίσως και για τον Μπάιντεν. Το ντιμπέιτ, που διεξήχθη το βράδυ της Tρίτης στο Οχάιο, ήταν σκέτη καταστροφή, ανάμεσα σε έναν υποψήφιο μάλλον άτονο και σε έναν που τραμπουκίζει.

Το χάος άρχισε στα πρώτα λεπτά και συνεχίστηκε μέχρι το τέλος. Οι υποψήφιοι συγκρούστηκαν, μιλούσαν ο ένας πάνω στον άλλον, βρίζονταν και αντάλλασσαν προσωπικές επιθέσεις. Ο Τραμπ συμπεριφέρθηκε σαν να έγραφε στο Twitter: ήταν εμπρηστικός, προσβλητικός και ψεύτης. Αποκάλεσε τον αντίπαλό του «χαζό», «χωρίς ίχνος ευφυΐας» και «μαριονέτα της ριζοσπαστικής Αριστεράς». Παρά την εμφανή προσπάθειά του να περιφρονήσει τις επιθέσεις αποφεύγοντας να κοιτάξει τον Τραμπ, ο Μπάιντεν τελικά έπρεπε να απαντήσει, ειδικά ύστερα από τα ασεβή σχόλια για τον εκλιπόντα γιο του και βετεράνο του Ιράκ, Μπο. Ετσι, όμως, έπεσε στο επίπεδο του Τραμπ αποκαλώντας τον «κλόουν», «κανίς του Πούτιν» και τον «χειρότερο πρόεδρο που είχαν ποτέ οι ΗΠΑ».

Ο συντονιστής Κρις Γουάλας δεν κατάφερε να μαζέψει το χάος. Ηταν συνεπώς αδύνατο να ακουστούν ουσιαστικά επιχειρήματα για τις έξι θεματικές: «πεπραγμένα Τραμπ και Μπάιντεν», «Ανώτατο Δικαστήριο», «πανδημία», «οικονομία», «φυλετικοί διαχωρισμοί και βία στις πόλεις» και «εγκυρότητα των εκλογών». Ο Μπάιντεν πάντως τα πήγε καλύτερα, χωρίς τις αναμενόμενες γκάφες, δίνοντας βαρύτητα στο πώς θα έπρεπε να αντιμετωπιστούν η πανδημία, η κλιματική κρίση και η ρατσιστική βία. Ο Τραμπ, από την άλλη, περιφρόνησε για ακόμα μια φορά την αλήθεια και τα στοιχεία, λέγοντας ψέματα, μεταξύ άλλων, για το εμβόλιο, τη φορολογική του δήλωση και τις «απάτες που δεν έχετε ξαναδεί ποτέ» εξαιτίας της επιστολικής ψήφου, ενώ, το κυριότερο όλων, αρνήθηκε να δεσμευτεί ότι θα σεβαστεί το αποτέλεσμα των εκλογών. Ακόμα, αρνήθηκε να καταδικάσει τη Λευκή Υπεροχή, και ιδιαίτερα την ακροδεξιά οργάνωση Proud Boys που υποκινεί τη βία στις αντιρατσιστικές διαδηλώσεις.

Λιγότερο από 35 ημέρες πριν από τις εκλογές με τις δημοσκοπήσεις να δίνουν σταθερό προβάδισμα στον Μπάιντεν, το ντιμπέιτ ήταν μια ευκαιρία για τον Τραμπ να επανέλθει. Την άρπαξε, αν και είναι αμφίβολο αν αυτό θα επηρεάσει σημαντικά τους ψηφοφόρους: η ασταθής συμπεριφορά του Τραμπ (που δεν είναι αρεστή ούτε σε πιστούς οπαδούς του), αποκλείεται να τον βοήθησε με τους αναποφάσιστους. Τελικά, σύμφωνα με δημοσκόπηση του CNN αμέσως μετά το ντιμπέιτ, 60% των τηλεθεατών έκριναν πως ο Μπάιντεν ήταν ο νικητής της βραδιάς. Το CBS όμως του έδωσε 48%. Για τους περισσότερους το ντιμπέιτ ήταν εξουθενωτικό, «σαν να τσακώνονταν παιδιά». Στην πραγματικότητα δεν υπήρξε νικητής. Ηταν υπενθύμιση του γιατί τόσοι άνθρωποι έχουν χάσει την πίστη τους στις εκλογές και τη δημοκρατία. Και πρόβα για το επερχόμενο μετεκλογικό χάος που θα έπρεπε να ανησυχεί πολύ τη χώρα.

Η Βασιλική Μαλούχου είναι πτυχιούχος και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στο Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών του Παρισιού με ειδίκευση στις ευρω-αμερικανικές σχέσεις και συνεργάτρια του αμερικανικού περιοδικού «Boxoffice Pro».