Οι οικονομικές συνέπειες ενός δεύτερου lockdown

Το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε μια έξαρση των κρουσμάτων του κορωνοϊού, ιδιαίτερα στην Αττική. Είναι προφανές πως βιώνουμε ένα δεύτερο κύμα της πανδημίας. Παρά το γεγονός ότι η χώρα μας εξακολουθεί να βρίσκεται σε πολύ καλύτερη επιδημιολογική κατάσταση από πολλές άλλες, οι ανησυχίες και οι αβεβαιότητες είναι πολλές. Θα πάμε σε ένα δεύτερο γενικευμένο lockdown; Μήπως σε ένα μερικό ή μίνι lockdown; Αντιλαμβάνεστε ότι η απάντηση σε τέτοιου είδους ερωτήματα δεν μπορεί να δοθεί από έναν οικονομολόγο. Οι γιατροί είναι αυτοί που θα μας πουν εάν πρέπει ή όχι να πάμε σε lockdown. Η ανθρώπινη ζωή είναι πάνω από την οικονομία. Ωστόσο, ως οικονομολόγος μπορώ να μιλήσω για τις συνέπειες που μια τέτοια κίνηση μπορεί να έχει στην οικονομία και στην κοινωνία.

Ενα γενικευμένο lockdown θα έχει τεράστιες επιπτώσεις. Οι τρέχουσες εκτιμήσεις για ύφεση το 2020 της τάξεως του 8% θα πέσουν έξω. Η ύφεση θα διαμορφωθεί σε διψήφιο ποσοστό. Το δημόσιο χρέος θα επιβαρυνθεί πολύ περισσότερο από τα 10-12 δισ. ευρώ που φαίνεται να επιβαρύνεται μέχρι στιγμής. Τα δημόσια ελλείμματα θα φτάσουν σε διψήφιο νούμερο ως ποσοστό του ΑΕΠ. Πολλές επιχειρήσεις θα κλείσουν και οι επιπλέον άνεργοι θα ξεπεράσουν τις 110.000 που ενδεχομένως να φτάσουν χωρίς το lockdown. Τα μέσα εισοδήματα θα υποστούν μεγαλύτερη καθίζηση από τα 700-800 ευρώ που φαίνεται να χάνουν μέχρι στιγμής. Η φτώχεια θα πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις και η επαναφορά της οικονομίας στην προ πανδημίας εποχή θα χρειαστεί τουλάχιστον δύο χρόνια. Με λίγα λόγια, η οικονομία δεν θα αντέξει ένα δεύτερο γενικευμένο lockdown. Μπορεί όμως να αντέξει ένα τοπικό lockdown, ακόμη και στην Αττική, για περιορισμένο χρονικό διάστημα (π.χ. δύο εβδομάδες). Οχι όμως ότι και εδώ οι επιπτώσεις θα είναι αμελητέες. Σίγουρα θα υπάρξει μια αρνητική επίπτωση της τάξης των 2-3 δισ. ευρώ στην εθνική οικονομία. Το ποσό αυτό μπορεί άμεσα να το αντλήσει η χώρα είτε από το μαξιλάρι ασφαλείας που ήδη διαθέτει είτε από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕΜΣ) ως χαμηλότοκο δάνειο. Καθεμία επιλογή έχει τα θετικά της και τα αρνητικά της. Εάν πάρουμε από το μαξιλάρι ασφαλείας, ενδεχομένως να θεωρηθεί ως αδυναμία από τις αγορές και αυτές να μας «τιμωρήσουν» με υψηλότερα επιτόκια δανεισμού στο μέλλον. Εάν πάρουμε χρηματοδότηση από τον ΕΜΣ, θα πρέπει να υπογράψουμε ένα συμφωνητικό, ένα μίνι Μνημόνιο δηλαδή, όπως προβλέπει το καταστατικό του σε αντίστοιχες περιπτώσεις. Ποια είναι η καλύτερη λύση; Καμία από τις δύο. Το ζητούμενο είναι να αποφύγουμε το lockdown. Και αυτό μπορεί να γίνει εάν ο καθένας από εμάς εφαρμόσει με συνέπεια και αυστηρότητα όλα τα μέτρα που προτείνουν οι ειδικοί: αποφυγή συνωστισμού, μάσκες σε εσωτερικούς χώρους, τήρηση αποστάσεων και πλύσιμο χεριών.

* Ο Παναγιώτης Λιαργκόβας είναι πρόεδρος του ΚΕΠΕ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου