Μια τελευταία πράξη αντίστασης κατά του Ορμπαν

Ενώ γράφω αυτές τις γραμμές, φοιτητές και προσωπικό πραγματοποιούν κατάληψη στην πανεπιστημιακή Σχολή Θεατρικών και Κινηματογραφικών Τεχνών (SZFE) της Βουδαπέστης. Είναι η τελευταία μάχη, και πιθανόν η τελευταία πράξη αντίστασης, κατά της απόπειρας της ουγγρικής κυβέρνησης να καταλάβει ανεξάρτητους θεσμούς όλων των ειδών.

Οπως οι περισσότεροι ανώτατοι εκπαιδευτικοί θεσμοί οπουδήποτε, ιδιαίτερα εκείνοι με έμφαση στις τέχνες και τις ανθρωπιστικές επιστήμες, η SZFE ταυτίζεται με το «αριστερό – φιλελεύθερο» ήθος που η όλο και πιο αυταρχική κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να νικήσει.

Η εκστρατεία του Fidesz κατά των τεχνών ξεκίνησε το 2006, όταν κέρδισε τον έλεγχο των δήμων και διακήρυξε πως είχε σιχαθεί την παλιά φιλελεύθερη τάξη. Οι διευθυντές και τα διοικητικά συμβούλια των περιφερειακών θεάτρων αποπέμφθηκαν και αντικαταστάθηκαν από ανθρώπους του κόμματος.

Δεν είναι μόνο τα θέατρα, φυσικά. Με το που ανέλαβε την εξουσία το 2010, η κυβέρνηση Fidesz, με επικεφαλής τον Βίκτορ Ορμπαν, επιδίωξε αμέσως να αποκτήσει τον έλεγχο όλων των δημόσιων θεσμών με λίγο – πολύ την ίδια μέθοδο, διορίζοντας διοικητικά όργανα που μπορούσαν να χορηγήσουν ή να παρακρατήσουν κεφάλαια ανάλογα με την προθυμία των οργανισμών να υπακούσουν στην κομματική γραμμή. Το σύστημα έχει δουλέψει με δραματική αποτελεσματικότητα. Η ουγγρική κοινωνία δεν έχει σύγχρονη παράδοση οργανωμένης αντίστασης. Με τους πολίτες να φοβούνται αντίποινα υπό τη μορφή απώλειας εισοδήματος, η αποτελεσματική αλληλεγγύη είναι αδύνατη.

Μέχρι πρόσφατα, τα πανεπιστήμια ήταν ανεξάρτητες, χρηματοδοτούμενες από το κράτος οντότητες, η χρηματοδότηση των οποίων ήταν δύσκολο να παρακρατηθεί. Στρατηγικός στόχος του Fidesz έγινε η ιδιωτικοποίησή τους και η επιβολή σε αυτά ενός διοικητικού συμβουλίου διορισμένου από την κυβέρνηση, που θα καθορίζει την πολιτική, σε ιδεολογική βάση. Αυτή ακριβώς η διαδικασία βρίσκεται επί το έργον τώρα στη SZFE.

Ο Τζορτζ Ζιρτς είναι ούγγρος ποιητής και μεταφραστής