«Ολα είναι {CR}αποφασισμένα {CR}από καιρό»

Η σκηνή εκτυλίχθηκε στα περίχωρα του Νοβοσιμπίρσκ, της τρίτης μεγαλύτερης πόλης της Ρωσίας, στη Σιβηρία, λίγες ημέρες πριν στηθούν οι κάλπες των τοπικών εκλογών για την τριήμερη, κρίσιμη εκλογική διαδικασία που ολοκληρώθηκε χθες. Η 19χρονη Αννα Λάπτι, μία από την ομάδα των εθελοντών που επέμεναν να προωθούν στους δρόμους το μήνυμα του Αλεξέι Ναβάλνι ενόσω αυτός νοσηλευόταν δηλητηριασμένος στο Βερολίνο, έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε προκειμένου να πείσει έναν ηλικιωμένο άνδρα να πάρει το φυλλάδιο του υποψηφίου της αντιπολίτευσης στην περιφέρειά του. Στο τέλος ο ηλικιωμένος εκνευρίστηκε και τη διέταξε να απομακρυνθεί: «Δεν καταλαβαίνεις ότι όλα αυτά είναι αποφασισμένα από καιρό;» βρυχήθηκε.

Επειτα από 20 και πλέον χρόνια Βλαντίμιρ Πούτιν, η ιδέα πως είναι δυνατόν να επιτευχθεί αλλαγή μέσω της κάλπης δύσκολα βρίσκει οπαδούς στη Ρωσία, ακόμα και μεταξύ των σφοδρότερων επικριτών της κυβέρνησης. Οπως λέει και ο Σεργκέι Μπόικο, ο επικεφαλής της ομάδας του Ναβάλνι στο Νοβοσιμπίρσκ, «οι Ρώσοι δεν συνηθίζουν να εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους μέσω της κάλπης. Δεν βλέπουν τις εκλογές ως εργαλείο αλλαγής. Ειδικά οι τοπικές εκλογές υποφέρουν από μια χαμηλή συμμετοχή. Υπολογίζαμε στη στήριξη του Αλεξέι ώστε να πει στον κόσμο να πάει να ψηφίσει». Ο Αλεξέι Ναβάλνι δηλητηριάστηκε όμως με έναν νευροτοξικό παράγοντα της ομάδας του νόβιτσοκ, πριν από τρεις εβδομάδες, επιστρέφοντας στη Μόσχα από τη Σιβηρία. Και αυτή η απόπειρα εναντίον της ζωής του, για την οποία πολλοί θεωρούν υπεύθυνο το Κρεμλίνο, μαζί με μια σειρά τοπικών διαμαρτυριών στη Ρωσία τους τελευταίους μήνες, αλλά και τη μαζική εξέγερση στη Λευκορωσία εναντίον του Αλεξάντερ Λουκασένκο, ανέβασαν τον πήχη κάνοντας ακόμα πιο κρίσιμες αυτές τις εκλογές. Για τους υποστηρικτές του Ναβάλνι, όπως η Αννα Λάπτι και η δίδυμη αδελφή της Τατιάνα, το θέμα έγινε προσωπικό.

Κάλπες στήθηκαν από την Παρασκευή μέχρι και χθες σε 41 περιφέρειες της Ρωσίας, για την εκλογή συνολικά 18 κυβερνητών, περιφερειακών ή δημοτικών συνελεύσεων, καθώς και τεσσάρων βουλευτών της Δούμα. Οι αρχές επικαλέστηκαν την πανδημία του κορωνοϊού, που έχει στοιχίσει περισσότερες από 18.500 ζωές στη Ρωσία, ως αιτιολογία για την τριήμερη διάρκεια των εκλογών, όπως και για τα υπαίθρια εκλογικά κέντρα, όμως ανεξάρτητες οργανώσεις όπως η Golos προειδοποιούσαν πως αμφότερα διευκολύνουν τη νοθεία. Οι εκλογές ακολουθούν το αμφιλεγόμενο δημοψήφισμα του περασμένου Ιουλίου, που άνοιξε τον δρόμο στον Πούτιν να παραμείνει στην εξουσία έως το 2036, και προηγούνται των κοινοβουλευτικών εκλογών του 2021. Θεωρούνταν εξαρχής ένα βαρόμετρο της πολιτικής διάθεσης στη χώρα. Για τον Ναβάλνι και την ομάδα του ήταν επίσης το βασικό εργαστήριο που θα δοκίμαζε την αποτελεσματικότητα της τακτικής της «έξυπνης ψήφου» – με την οποία καλούσαν τους εκλογείς να επιλέξουν τον υποψήφιο που θα είχε τις περισσότερες πιθανότητες να οδηγήσει σε ήττα τον αντίπαλό του από το κυβερνών κόμμα.

«Σημασία για εμάς δεν έχει η δύναμη του πλήγματος, αλλά η ακρίβειά του. Οχι το σφυρί, αλλά το νυστέρι» συνόψιζε ο ίδιος ο Ναβάλνι σε ένα βίντεο στο YouTube με το οποίο περιέγραφε, μόλις τρεις ημέρες πριν από τη δηλητηρίασή του, τη διαφθορά των τοπικών αξιωματούχων στο Νοβοσιμπίρσκ. Μια πρωτοφανής συμμαχία τριάντα ανεξάρτητων υποψηφίων, ανάμεσά τους και σύμμαχοι του Ναβάλνι, στάθηκε στην πόλη αυτή απέναντι στην Ενωμένη Ρωσία, το κόμμα του Βλαντίμιρ Πούτιν – η δημοτικότητα του οποίου δεν παύει να φθίνει, έχοντας πέσει στο 30%. Ακόμα βέβαια και αν αποδειχθεί αποτελεσματική η στρατηγική του πιο γνωστού διαφωνούντα της Ρωσίας – και δεύτερης δημοφιλέστερης πολιτικής προσωπικότητας, μετά τον Πούτιν, σύμφωνα με δημοσκόπηση του ινστιτούτου Levada -, το επόμενο ερώτημα θα είναι: πώς θα αντιδράσουν οι αρχές; Διότι, όπως επισημαίνει το Politico, η αντιπολίτευση στη Ρωσία είναι αντιμέτωπη με έναν γρίφο: όσο πιο αποτελεσματικά εκμεταλλεύεται τα τελευταία εναπομείναντα εργαλεία της δημοκρατίας στη χώρα, τόσο μεγαλύτερο κίνητρο θα έχει το Κρεμλίνο να τα συνθλίψει και αυτά.