Εμείς, οι Τούρκοι {LF}και οι τρίτοι

Η διεθνής κοινότητα βιάζεται να ρυθμίσει την κακοφορμισμένη εκκρεμότητα των ελληνοτουρκικών. Η Αθήνα έχει από πολλού προτείνει την επανέναρξη των «διερευνητικών επαφών», ενώ η Αγκυρα διακηρύσσει ότι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων πρέπει να μπουν τα πάντα. Η Ελλάδα έχει το σοβαρό επιχείρημα ότι στα 14 χρόνια των διερευνητικών  ακούστηκαν ανεπίσημα πολλές σκέψεις και από τις δύο πλευρές, με πιθανότητες να βρεθούν διέξοδοι χωρίς να τρωθεί το γόητρο καμιάς. Η Αγκυρα εικάζει πως σήμερα έχει το πλεονέκτημα της ισχύος και πως της είναι πιο εύκολο να επιβάλει όρους στην Ελλάδα.

Η Δύση αντιδρά και διαμηνύει στον Ταγίπ Ερντογάν την πλήρη αντίθεσή της σε μια ρήξη ανάμεσα σε δύο συμμάχους. Ο τούρκος πρόεδρος αντιλαμβάνεται ότι οι επιλογές είναι δύο: σύγκρουση ή ειρηνικός διάλογος. Και αποπειράται να διαμορφώσει ο ίδιος το πλαίσιο των συνομιλιών και της ημερήσιας διάταξής τους.

Επιθυμώντας τη λύση η Δύση κλίνει προς την ιδέα της πολυμερούς διάσκεψης. Μιας ιδέας πρόχειρης και μη επεξεργασμένης που η Αθήνα οφείλει κατά το δυνατόν να απομακρύνει αποτρέποντας την παρείσφρηση στις συνομιλίες τρίτων που, παρά τις όποιες καλές προθέσεις,  θα συμμετάσχουν σε αυτές με γνώμονα παραδοσιακούς κανόνες διαπραγματεύσεων και, κυρίως, τη διακαή επιθυμία τους να υπάρξει ένα τέλος στη χαίνουσα πληγή της συμμαχίας. Ελλάδα και Τουρκία έχουν λόγο να αποφύγουν την εσπευσμένη «επιδιαιτησία» και να επικεντρωθούν στο ουσιαστικό ζήτημα που τις χωρίζει: την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών τους. Ακολουθώντας ό,τι δείχνει η πείρα των 14 ετών διερευνητικών. Οτιδήποτε άλλο επιβληθεί στη μια ή την άλλη πλευρά, αργά ή γρήγορα θα αμφισβητηθεί, με την πολυμερή διάσκεψη να έχει απλώς κατασβέσει τη φλόγα αφήνοντας τις σπίθες ζωντανές.

Σε κάθε όμως περίπτωση και για λόγους δικής της ασφάλειας, η Αθήνα οφείλει να είναι προετοιμασμένη για το ενδεχόμενο να ασκηθούν ισχυρές πιέσεις για την επιλογή τής πολυμερούς διάσκεψης προκειμένου οι θεωρούμενες εκκρεμότητες να διευθετηθούν χωρίς χρονοτριβή. Αν δεν υπάρξει περιθώριο για την επιλογή των διερευνητικών, επιβάλλεται η Ελλάδα να είναι έτοιμη και για το ενδεχόμενο της πολυμερούς. Μια ετοιμότητα που έχει τρεις κυρίως πτυχές: Α. Την υποβολή συγκεκριμένων προτάσεων για την «αρχιτεκτονική» της διάσκεψης, κυρίως μάλιστα για τον λόγο ή μη που θα έχουν όσοι τρίτοι συμμετάσχουν σε αυτήν. Β. Συγκεκριμένες προτάσεις για τις θέσεις που θα τηρηθούν σε κάθε ενδεχόμενο. Γ. Κατάθεση σαφούς και αδιαπραγμάτευτου καταλόγου θεμάτων κυριαρχίας των οποίων τη συζήτηση η Ελλάδα απορρίπτει εκ προοιμίου.

Είναι σημαντικό ότι οι ΗΠΑ έδωσαν το παρών στην Κύπρο με την εκεί αιφνίδια μετάβαση του υπουργού τους των Εξωτερικών. Μια κίνηση που δεν αποκλείεται να σηματοδοτεί μια προσπάθεια της Ουάσιγκτον να εντάξει σε ένα πλαίσιο σφαιρικών συνομιλιών και το Κυπριακό, όσο κι αν αυτό ως ιδέα μπορεί να προκαλεί μειδιάματα σε συντηρητικούς κύκλους στη Λευκωσία και την Αθήνα.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ