Μεταρρυθμιστική αδράνεια{CR}

Τα δυσάρεστα δεδομένα της πολιτικής συγκυρίας – τα συμβάντα δηλαδή στη Μόρια, η έξαρση των κρουσμάτων του κορωνοϊού και η μόνιμη αναταραχή στην παιδεία από συνδικαλιστές που λειτουργούν ως πολιορκητικός κριός υπονόμευσης της κυβερνητικής συνοχής για να αποφύγουν κάποια στιγμή την αξιολόγηση – δεν φαίνεται να αλλάζουν τους κομματικούς συσχετισμούς, όπως διαμορφώθηκαν μετά τις περσινές εκλογές. Οπως δείχνουν οι φθινοπωρινές δημοσκοπήσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, η ΝΔ εξακολουθεί να προηγείται με περίπου είκοσι μονάδες του δεύτερου ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς η διαφορά αυτή να επηρεάζεται ούτε από τις κυβερνητικές αστοχίες, ούτε από τη δυσμενή συγκυρία, ούτε από την ύφεση που έφερε ο κορωνοϊός, ούτε από τον ανασχηματισμό που έκανε ο Αλέξης Τσίπρας στο κόμμα του, ούτε από την όξυνση του αντιπολιτευτικού λόγου του ΚΙΝΑΛ, ούτε από την επανεμφάνιση του ανορθολογισμού στις πλατείες με αφορμή τις μάσκες.

Οι έλληνες πολίτες συνεχίζουν να εμπιστεύονται την κυβέρνηση και εγκρίνουν τους χειρισμούς της στα μεγάλα ζητήματα που προέκυψαν – και στην αντιμετώπιση της πανδημίας και ιδίως στην ελληνοτουρκική όξυνση. Και φαίνεται να της δίνουν πίστωση χρόνου, ιδίως όσο απέναντι είναι ο ΣΥΡΙΖΑ, που συνεχίζει να πολιτεύεται με ιδεοληπτική ανεπάρκεια, με κραυγές και με αναβαθμισμένα τα πρόσωπα που συνέβαλαν στην εκλογική αποτυχία του.

Η θετική αυτή στάση των πολιτών αναμένεται να εκδηλωθεί εντονότερα μετά τη σταδιακή κατάργηση του περίφημου φόρου αλληλεγγύης, ενός φόρου που επιβάρυνε ιδιαίτερα «τη μεσαία τάξη», τον κόσμο της εργασίας που δεν μπορεί να κρύψει τα εισοδήματά του. Ο φόρος αυτός, εκτός του ότι συρρίκνωσε ουσιαστικά το εισόδημα των νοικοκυριών, έχει και συμβολική σημασία: συμβολίζει το βάρος που σήκωσαν, και εδώ που τα λέμε συνεχίζουν να σηκώνουν, οι δυνάμεις της εργασίας προκειμένου η χώρα να τηρήσει τις συμφωνίες που καταγράφηκαν στα Μνημόνια. Ηταν καταστατική προεκλογική υπόσχεση της ΝΔ και έπρεπε να υλοποιηθεί.

Εδώ όμως τελειώνουν τα ευχάριστα. Προεκλογικά, η ΝΔ εμφάνιζε ένα εκτεταμένο μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα, που συμπεριελάμβανε αναπτυξιακά κίνητρα προς επιχειρήσεις και επενδυτές και σειρά άλλων μεταρρυθμίσεων. Η πανδημία αναίρεσε τα σχέδια, ενώ η δημοσιονομική χαλάρωση επιτρέπει στον παραδοσιακό κρατισμό να επιστρέφει κραταιός. Ορισμένες άλλες ουσιαστικές μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις, όπως στην εκπαίδευση, φαίνεται ότι είτε εγκαταλείφθηκαν είτε αναβλήθηκαν: η διατήρηση των νέων τμημάτων που, με πελατειακή λογική, ίδρυσε ο Κώστας Γαβρόγλου και η ουσιαστική κατάργηση της τεχνικής εκπαίδευσης διά της αναβαθμίσεως των ΤΕΙ σε πανεπιστήμια δημιουργεί καινούργια «κεκτημένα» που θα φέρουν νέες διεκδικήσεις – για θέσεις εργασίας που θα αποφέρουν πτυχία χωρίς αντίκρισμα στην αγορά εργασίας.

Μεταρρυθμιστική κόπωση, όπως διατείνεται συχνά η δημοσιογραφική κοινοτοπία; Αν εξαιρέσει κανείς τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και τον Κυριάκο Πιερρακάκη, η παρουσία των οποίων είναι μετρήσιμη στους τομείς τους, σε πολλές περιπτώσεις διακρίνει κανείς μια προσπάθεια να αποφευχθούν συγκρούσεις. Απελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο.

Το αίτημα των μεταρρυθμίσεων έφερε τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην κυβέρνηση. Αλλά τα πελατειακά δίκτυα περιμένουν την ώρα που θα εγκαταλειφθεί, διότι δεν θα μπορεί να εξυπηρετηθεί. Πολλοί ήδη εργάζονται γι’ αυτό.