Η Μέρκελ σπάει {LF}τα δόγματα

Στη Γερμανία συντελείται μία μεγάλη πολιτική στροφή και αυτό δεν αφορά μόνο τον τρόπο με τον οποίο αξιολογεί και αντιμετωπίζει το Βερολίνο την υπόλοιπη Ευρώπη. Αφορά και την ίδια την οικονομική πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση Μέρκελ στο εσωτερικό της χώρας, χαλαρώνοντας εμφανώς τα αυστηρά δόγματα των μηδενικών ελλειμμάτων και της δημοσιονομικής λιτότητας. Πρόκειται για δύο απόλυτα συνδεδεμένες εξελίξεις, τις οποίες επιτάχυναν η κρίση της πανδημίας και οι ανυπολόγιστες συνέπειες που θα μπορούσε να είχαν σε βάθος χρόνου οι οικονομίες της Ευρώπης και κατά συνέπεια η οικονομία της Γερμανίας ειδικότερα. Η Γερμανία έσπασε τα πολιτικά ταμπού πολλών δεκαετιών και το γεγονός αυτό προκαλεί σήμερα έναν άνεμο αισιοδοξίας σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Θα μπορούσε να αντιτείνει κανείς ότι αυτή η πολιτική αλλαγή ενδεχομένως να αναθεωρηθεί εκ νέου από το Βερολίνο όταν περιοριστούν οι μεγάλες απειλές, όταν τεθεί υπό έλεγχο η κρίση της πανδημίας και αναχαιτιστούν οι κίνδυνοι για τις οικονομίες της Γηραιάς Ηπείρου. Αλλά δεν είναι πλέον εύκολη και πιθανή μία τέτοια μεταστροφή στο παρελθόν και αυτό για τρεις λόγους: Ο πρώτος είναι ότι η Γερμανία αποφάσισε να σώσει την Ευρώπη, προχωρώντας στη μεγάλη δημοσιονομική παρέμβαση και την ανάληψη κοινού χρέους, επειδή συνειδητοποίησε ότι μόνο μέσα από τη στήριξη των ευρωπαϊκών οικονομιών μπορεί να διασωθεί και η γερμανική οικονομία, να αναπτυχθεί στη συνέχεια και να κρατήσει θέσεις απασχόλησης. Αρα, υπάρχει όφελος. Ο δεύτερος λόγος είναι η στρατηγική σύγκλιση, η οποία επιτεύχθηκε έπειτα από πολλά χρόνια, μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας, μεταξύ Μέρκελ και Μακρόν. Αρα, υπάρχει μία συν-εγγύηση για το μέλλον. Και ο τρίτος, είναι οι μεγάλες προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης, οι απαιτούμενοι νέοι μετασχηματισμοί των οικονομιών, οι μεταρρυθμίσεις και οι στοχευμένες επενδύσεις που χρειάζεται η Ευρώπη για τη μετάβαση στην πράσινη ανάπτυξη και την ψηφιακή εποχή. Πρόκειται για ένα καινούργιο περιβάλλον, στο οποίο δεν μπορεί να λειτουργήσει και να επιβιώσει από μόνο του κανένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αρα, η προοπτική είναι μονόδρομος.

Η Ευρώπη φαίνεται ότι αλλάζει και μάλλον θα μπορούσαμε να πούμε εντυπωσιακά. Μέσα σε ένα διάστημα μικρότερο των πέντε-έξι μηνών, πραγματοποιήθηκε μία θεαματική ανατροπή της εφαρμοσμένης πολιτικής, που δεν έχει προηγούμενο για πολλές δεκαετίες. Υιοθετήθηκαν θεμελιώδεις κατευθύνσεις για την ενοποίηση, που θα έπρεπε να είχαν δρομολογηθεί από την εποχή του Μάαστριχτ. Το Βερολίνο, το Παρίσι, οι Βρυξέλλες και η Φρανκφούρτη στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων, όλοι μαζί, για πρώτη φορά. Η Γερμανία έσπασε τα ιδεολογικά της δόγματα, εντός και εκτός των εθνικών της τειχών, που τόσο πολύ ταλαιπώρησαν την εξέλιξη της Ευρώπης και ειδικότερα τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, μετά την οικονομική κρίση. Αυτή είναι η μεγάλη αλλαγή. Δεν είναι τυχαίο ότι η Μέρκελ έχει ανακοινώσει από την άνοιξη πακέτο στήριξης της γερμανικής οικονομίας ύψους 500 δισ. ευρώ, ότι αύξησε σημαντικά τις δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού της και μείωσε τα έσοδα από φορολογία ή ακόμη ότι βγήκε στις αγορές για να δανειστεί σχεδόν 200 δισ. ευρώ έως τώρα. Σε πλήρη σύμπνοια με τον Σολτς, τον υποψήφιο των σοσιαλδημοκρατών στις επόμενες εκλογές.