Πώς ο διάλογος μπορεί να φέρει πλήρη συντριβή

Με την Τουρκία να απειλεί πλέον ευθέως και το Καστελλόριζο, η κυβέρνηση κατάπιε όσα έλεγε και περιμένει άβουλη και τρομαγμένη μια άνευ όρων «σωτηρία» από την Ευρωγερμανική Διάσκεψη. Θα πρέπει λοιπόν να της θυμίσει κανείς πώς διαπραγματεύονται οι Τούρκοι.

Το 1974 ο Αττίλας εξελίχθηκε σε δύο φάσεις. Η πρώτη έφερε την πτώση της χούντας που σκόρπισε μετά την εθνική καταστροφή που αυτή είχε επιφέρει, αφήνοντας πίσω ΕΔ που αδυνατούσαν να διαδραματίσουν στοιχειωδώς τον ρόλο τους. Οταν έφτασε ο Καραμανλής, σχημάτισε υπό δραματικές συνθήκες κυβέρνηση σε ένα κράτος σε πλήρη παράλυση. Τελικά, έγινε διεθνής παρέμβαση και εκεχειρία, η οποία θα διαρκούσε όσο και οι διαπραγματεύσεις στη Γενεύη με τη συμμετοχή και της Αγγλίας. Ομως, εν μέσω των διαπραγματεύσεων, στις 14 Αυγούστου, η Τουρκία παραβίασε ξαφνικά την εκεχειρία που είχε συμφωνηθεί από τους υπουργούς Εξωτερικών Κάλαχαν, Μαύρο και Γκιουνές. Και εξαπέλυσε τον δεύτερο, ακόμα χειρότερο, Αττίλα. Μέχρι και οι Αγγλοι έγιναν έξαλλοι, μα ουδείς ήταν σε θέση να ανακόψει τους Τούρκους. Πήραν για πάντα ό,τι ήθελαν. Και το πήραν όσο διεξαγόταν διάλογος.

Ετσι διαπραγματεύεται η Τουρκία. Λέει ψέματα, απειλεί, δεν σέβεται κανέναν κανόνα, δρα ως τραμπούκος και τρομοκράτης. Πάντοτε στην ιστορία της. Και όταν λέει διάλογο εννοεί απονεύρωση του αντιπάλου και στρατιωτική επίθεση αν δεν πάρει ό,τι θέλει. Και αντί η κυβέρνηση να το κατανοήσει ενώ η Τουρκία ήδη το κάνει, φαντάζεται ότι αν κρυφτεί πίσω από το Βερολίνο που έχει εντελώς δική του ατζέντα θα υπάρξει λύση. Δεν πρόκειται. Η Τουρκία έχει ήδη καταγράψει την ελληνική ανακολουθία λόγων και έργων, γνωρίζει καλά την ελληνική αναποφασιστικότητα, αλλά και τους στρατιωτικούς σχεδιασμούς που επιπόλαια και επικίνδυνα αποκαλύφθηκαν με την κυβερνητική στάση. Και προετοιμάζεται να αναπτύξει όλη της τη στρατηγική. Η κυβέρνηση, που κάνει μέγα σφάλμα να πηγαίνει σε αυτόν τον διάλογο, ίσως βρεθεί σε εξελίξεις που ανοήτως δεν τις φαντάζεται καν. Ανάμεσα σε αυτές πρέπει να έχει στο μυαλό της το κύριο εξελισσόμενο σενάριο εγκλωβισμού. Ποιο είναι;

Οταν η Διεθνής Διάσκεψη ξεκινήσει, η Τουρκία μπορεί πολύ εύκολα να κατασκευάσει πάλι κάποια αφορμή για να την τινάξει στον αέρα και να ενεργήσει πλέον ακαριαία στρατιωτικά, με την Ελλάδα να είναι, την ίδια στιγμή, «δεμένη» στις διαδικασίες του διαλόγου. Αν το πράξει, όπως έκανε και το 1974, τότε το Βερολίνο, που σκηνοθετεί αυτόν τον διάλογο, θα φωνάξει, θα διαμαρτυρηθεί, θα εκφράσει την έντονη αγανάκτησή του, αλλά στο όνομα της διατήρησης της «ηρεμίας» θα επιβάλει στην ελληνική κυβέρνηση να σταθεί άπραγη – όπως της επέβαλε ουσιαστικά μέχρι σήμερα. Η Ελλάδα δεν τόλμησε να απαντήσει στην Τουρκία και αυτό το ξέρουν και η Τουρκία και η Γερμανία και άπαντες. Η Ελλάδα λοιπόν θα είναι εκείνη στην οποία θα ασκηθεί τεράστια πίεση να μην αντιδράσει, επιτυχώς με βάση την πρόσφατη εμπειρία. Θα φωνάζουν στην Τουρκία, αλλά θα κρατάνε την Ελλάδα. Και όταν θα παγώσει πια ο χρόνος, θα αρχίσει η τελική και πιο επώδυνη φάση του διαλόγου: αυτή στην οποία η Τουρκία θα υπαγορεύει τους όρους της χωρίς αντίσταση. Και ασφαλώς θα θεωρεί ως τετελεσμένο ότι θα έχει πετύχει. Δεν θα το συζητά καν. Θα συζητά πέρα από αυτό.

Αυτό συνέβη όταν Ελλάδα και Τουρκία βρέθηκαν ξανά σε τραπέζι διαπραγματεύσεων και μάλιστα με μεσολάβηση. Και αν συνεχίσουμε να αποδεχόμαστε έντρομοι την πρωτοφανή τουρκική επιθετικότητα, θα ξαναγίνουν αντίστοιχα. Αυτή είναι η στρατηγική της Τουρκίας, που έχει ήδη προαναγγελθεί, στην οποία η σημερινή Ελλάδα μπορεί (για λίγο ακόμα) και πρέπει να αντιδράσει.