Με τη σφραγίδα της Χάγης

Παρά την εμπρηστική ρητορική Ερντογάν η πιθανότερη εξέλιξη φαίνεται να είναι η έναρξη των «διερευνητικών συνομιλιών» σε εύθετο χρόνο. Ο τούρκος πρόεδρος χρειάζεται ένα χρονικό διάστημα για να ανακόψει την κεκτημένη ορμή της επιθετικότητάς του.

Το Βερολίνο ανέλαβε ήδη να επιβάλει ήπια τη λογική του διαλόγου. Και ας έχει «άνισες» σχέσεις με τα δύο μέρη που βρίσκονται τις μέρες αυτές στα όρια της τριβής. Με την Ελλάδα έχει την ευρωπαΐκή «οικογενειακή σχέση» και με την Τουρκία  παραδοσιακές επενδυτικές, οικονομικές, εμπορικές και εξοπλιστικές σχέσεις. Και έχει παράλληλα κατά νουν ότι η Αγκυρα αφενός μεν διαθέτει ένα υπολογίσιμο εμφύτευμα στο γερμανικό υπογάστριο, την πολυάριθμη τουρκική κοινότητα, αφετέρου δε ότι έχει στη φαρέτρα των «επιχειρημάτων» της την πάντοτε επαπειλούμενη μεταναστευτική απειλή.

Εικάζεται πως κάποια στιγμή η Τουρκία θα καθίσει στο τραπέζι των συνομιλιών με την Ελλάδα που είναι έτοιμη για συνομιλίες «αρκεί να πάψουν οι απειλές και οι προκλήσεις». Σημαντικό είναι να συναινέσει η Τουρκία στη διεξαγωγή συνομιλιών με μόνο αντικείμενο τις θαλάσσιες ζώνες. Σημαντικό είναι επίσης να αντιληφθούν σύμμαχοι και εταίροι, ότι η αποκλειστική συζήτηση του θέματος αυτού είναι βασικής σημασίας και πως έτσι μόνο οι δύο πλευρές θα μπορέσουν να καταλήξουν σε μία πρώτη μείζονα διευθέτηση που θα δώσει ώθηση για διαφορετική μελλοντική θεώρηση των θεμάτων που εγείρει η Τουρκία και τα οποία ίσως έχουν ήσσονα σημασία για αυτήν όταν το βασικό ζήτημα, οι θαλάσσιες ζώνες, θα έχει οδεύσει προς τη λύση. Είναι προς το συμφέρον Αθήνας, Αγκυρας και τρίτων να μην υπάρξει απόπειρα προσθήκης άλλων θεμάτων στο τραπέζι, πράγμα που θα οδηγήσει στην εκ νέου διαιώνιση των συζητήσεων.

Σε σχέση με την ιδέα για μια διεθνή διάσκεψη χρειάζεται ξεχωριστή περίσκεψη. Παράγοντες επιθυμητοί, αυτόκλητοι και μερικοί πολύ μακριά από την ελληνοτουρκική πραγματικότητα, θα βρεθούν με λόγο και επιρροή στην αίθουσα των συνομιλιών με μεγάλη την πιθανότητα το αποτέλεσμά της να είναι ένα βραχύβιο έκτρωμα. Ευκταίο είναι Αθήνα και Αγκυρα να συναινέσουν για την ολοκλήρωση των διερευνητικών  με βάση όσα έχουν ήδη έχουν συζητηθεί μεταξύ τους. Συμφέρον και των δύο είναι να μη καταλήξουν σε απλή συμφωνία. Και για να έχει η συμφωνία τους μακροβιότητα, σκόπιμο είναι να πάρει τη μορφή Συνυποσχετικού και να τεθεί στην κρίση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης,  το οποίο, ως κορυφαίο όργανο των Ηνωμένων Εθνών, θα δώσει στη συμφωνία μείζονα νομιμοποίηση και θα επιτύχει και την αποδοχή της κοινής γνώμης Ελλάδας και Τουρκίας.

Μέχρι τότε, καλό είναι τρίτοι που διαπρέπουν διαχρονικά στην τήρηση ίσων αποστάσεων, να είναι εξαιρετικά προσεκτικοί αποφεύγοντας βεβιασμένες πρωτοβουλίες που μειώνουν την αξία των οργανισμών των οποίων φέρουν την ευθύνη εκπέμποντας διφορούμενα μηνύματα σε σχέση με την αμερόληπτη προσέγγιση θεμάτων ικανών να προκαλέσουν αναφλέξεις.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ