Ο παλιός {LF}είναι αλλιώς…

^«Οι γιατροί», έγραφε μέσα στην καραντίνα του Μαρτίου ο ισραηλινός ιστορικός Γιουβάλ Νόα Χαράρι, «δεν μπορούν να λύσουν το αίνιγμα της ζωής για εμάς. Μπορούν όμως να μας αγοράσουν λίγο παραπάνω χρόνο για να παλέψουμε μαζί του. Τι κάνουμε με αυτόν τον χρόνο εξαρτάται από εμάς». Οντως. Υπάρχουν, βέβαια, γιατροί σαν τον Σωτήρη Τσιόδρα που έχουν αποπειραθεί να μας μάθουν τρόπους για να λύσουμε το αίνιγμα – σε λάιβ μετάδοση κάθε μέρα για τρεις σχεδόν μήνες. Κι άλλοι σαν τον Γκίκα Μαγιορκίνη, που απλά προσπαθούν να μας προσφέρουν τον απαραίτητο χρόνο.

Εφόσον έπρεπε να κάνει κάποιος ένα κρας τεστ ανάμεσά τους θα κατέληγε στο συμπέρασμα πως και οι δυο κατηγορίες είναι εξίσου χρήσιμες. Παρότι η μια φαίνεται πιο γοητευτική. Αμφότεροι ανέλαβαν να μιλήσουν στην κοινή γνώμη για τον COVID-19. Ο ένας θεσμικά, από τη θέση του εκπροσώπου Τύπου του υπουργείου Υγείας. Ο άλλος λιγότερο θεσμικά – με την ιδιότητα του μέλους της επιτροπής εμπειρογνωμόνων που δεν κουράζεται να αναλύει από τα τηλεπαράθυρα όσα οι πολίτες θα πρέπει να ξέρουν – μέχρι να παρουσιαστεί ως αντικαταστάτης του εθνικού μας λοιμωξιολόγου την προηγούμενη εβδομάδα.

Επιστημονική ματιά. Αν κάτι τους ενώνει – σύμφωνα με συνομιλητές τους -, αυτό είναι πως η επιστημονική τους ματιά έχει βοηθήσει την έως τώρα αντιμετώπιση της πανδημίας στην Ελλάδα. Αν σε κάτι διαφέρουν όμως ο 55χρονος καθηγητής Παθολογίας – Λοιμωξιολογίας του ΕΚΠΑ κι ο 42χρονος επίκουρος καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ίδιου πανεπιστημίου, εκείνο είναι – κατά τους προσεκτικούς τρίτους παρατηρητές – το μέγεθος του επικοινωνιακού τους χαρίσματος.

Ο Μαγιορκίνης, λένε άνθρωποι με γνώση όσων συμβαίνουν στο παρασκήνιο της διαχείρισης της υγειονομικής κρίσης, πιθανότατα επελέγη να αντικαταστήσει τον Τσιόδρα στην παρούσα φάση εξαιτίας της ηλικίας του. Νέος γαρ κρίθηκε κατάλληλος να απευθυνθεί στους νέους – το κοινό με τα περισσότερα κρούσματα στην καλοκαιρινή έξαρση της νόσου – προκειμένου να τους πείσει να εφαρμόσουν τα μέτρα. Η παρουσία του στα δελτία ειδήσεων, εξάλλου, είχε αξιολογηθεί ως «αρκετά επικοινωνιακή».

Για τις ίδιες πηγές, το γεγονός ότι ο Τσιόδρας δεν εμφανίστηκε στους δέκτες την προηγούμενη Τρίτη και Παρασκευή δεν ήταν τυχαίο. Οι πληροφορίες θέλουν τον λοιμωξιολόγο να επιθυμεί την απεμπλοκή του από τη συχνή τηλεοπτική έκθεση επειδή φέρεται να μην συμφωνεί με ορισμένους από τους χειρισμούς της κυβέρνησης τους τελευταίους μήνες. Από το κυβερνητικό στρατόπεδο, πάλι, αναφέρουν ότι θα εμφανίζεται στην απογευματινή ενημέρωση για τον ιό «όποτε κρίνεται απαραίτητο». Παραμένει ωστόσο, σπεύδουν να διευκρινίσουν, επικεφαλής της ομάδας των ειδικών και θα παίρνει μέρος σε κάθε σύσκεψη που γίνεται για τον κορωνοϊό στο Μαξίμου. Πρακτικά το «όποτε κρίνεται απαραίτητο» σημαίνει για τους γνωρίζοντες μια με δυο φορές τον μήνα – από τις οκτώ συνολικά ενημερώσεις. Οποιος τον άκουσε προσεκτικά την Τρίτη μάλλον αντιλήφθηκε ότι οι παραπάνω πληροφορίες έχουν βάση – μιας κι εκείνος διαφοροποίησε τη θέση του από ορισμένα κυβερνητικώς λεγόμενα χωρίς πάντως να αδειάσει κανέναν.

Μάθημα. Ταυτόχρονα, βέβαια, θύμισε στον μέσο τηλεθεατή γιατί συντονιζόταν ευλαβικά στις 6 το απόγευμα για να τον ακούσει. Μιλώντας, φέρ’ ειπείν, για την ανάγκη διαλειμμάτων στη χρήση μάσκας από τα παιδιά κατά τη διάρκεια της σχολικής μέρας βοηθούσε τους γονείς τους όχι μόνο να αποδεχθούν την αναγκαιότητά της, αλλά και να βρουν οι ίδιοι μεθόδους να τα διδάξουν να τη φορούν. Εξού και αρκετοί του αναγνωρίζουν ως μεγαλύτερο προσόν την ευχέρεια να δίνει μαθήματα – από απλά μαθήματα καθημερινής υγιεινής μέχρι πιο σύνθετα, κοινωνικής συμπεριφοράς – χωρίς διδακτισμό.

Τα γραφήματα του Μαγιορκίνη με τη σύγκριση των δυνατοτήτων μετάδοσης σε μια τάξη των 15 και σε μια των 25 μαθητών, από την άλλη, παρότι στόχευαν στον καθησυχασμό προκάλεσαν μεγαλύτερες ανησυχίες. Η αιτία ήταν απλή: προσπάθησε να υπερασπιστεί μια απόφαση που ελήφθη έπειτα από τον υπολογισμό όλων των πολιτικών παραμέτρων ενώ οι υπόλοιποι συνάδελφοί του επαναλαμβάνουν μονότονα την πρωτεύουσα σημασία της τήρησης των αποστάσεων.

Με άλλα λόγια, όταν ένας υπουργός της κυβέρνησης παραδέχεται δημόσια ότι τα μικρότερα τμήματα δεν επελέγησαν ως λύση αφού θα ήταν δυσβάσταχτα δημοσιονομικά και τεχνικά, ο επιστήμονας δεν έχει κανένα λόγο να πάρει πάνω του το πολιτικό κόστος των κυβερνητικών ανακοινώσεων. Σύμφωνα με μια άλλη ανάλυση το λάθος του βρίσκεται στο μέσο που χρησιμοποίησε per se. Ενα διάγραμμα με περίπλοκες ιατρικές λεπτομέρειες δύσκολα πείθει ένα ήδη επιφυλακτικό ακροατήριο που δεν φορά λευκές μπλούζες.

Οι επιστημονικές περγαμηνές τόσο του Τσιόδρα όσο και του Μαγιορκίνη δεν αμφισβητούνται. Στη σύγκριση μεταξύ τους υπερτερεί ο πρώτος για ψυχαναλυτικούς λόγους, όχι για λόγους επαγγελματικής επάρκειας. Το έθνος έχει ανάγκη έναν πατέρα, όχι έναν γιο.