Πολιτική (δι)έξοδος{CR}στην παγίδα χρεών

Χιλιάδες πολίτες (υπο)φέρουν από την παγίδα χρεών τα οποία δεν αντιμετωπίζουν. Οταν χρωστάς τίθεσαι αμέσως εκτός οικονομικής ζωής. Δεν μπορείς να ξεκινήσεις κάτι καινούργιο· το κράτος έχει το χέρι του στην τσέπη σου· οι τράπεζες ή όσοι αγόρασαν τα δάνεια απ’ αυτές, διεκδικούν με επιμονή την είσπραξη. Ενας καθημερινός εφιάλτης. Νομίζεις ότι είσαι «κύριος» της όποιας ακίνητης περιουσίας, πρακτικά (και νομικά) την έχεις (ήδη) απολέσει.

Υπάρχουν, βεβαίως, εκείνοι που «δεν δίνουν πεντάρα τσακιστή». Είτε επειδή διαπίστωσαν, επί σειρά πολλών ετών, ότι η ζωή συνεχίζεται ακόμη κι όταν χρωστάς. Είτε γιατί επωφελήθηκαν από την άδικη επέκταση της προστασίας στη βασική κατοικία προς όλους. Ειδικά επειδή αυτή συμβαίνει λόγω της ατελέσφορης λειτουργίας του δικαστικού συστήματος. Επί μία δεκαετία, η πιο παράδοξη συμμαχία πολιτικών προστάτευαν στα λόγια τούς ασθενέστερους αλλά στην πράξη υπηρετούσαν τους «πονηρούς κακοπληρωτές».

Ομως, το πρόβλημα με τα περίπου 200+ δισεκατομμύρια ιδωτικού χρέους δεν ήταν ποτέ απλώς και μόνο οικονομικό ή τραπεζικό ή φορομπηχτικό. Ούτε ήταν μόνη η χρηματοοικονομική κρίση που έκανε τα πράγματα χειρότερα. Το ζήτημα του χρέους των πολιτών ήταν και παραμένει πρόβλημα κυρίως πολιτικό.

Πολιτική είναι και η Λύση Δεύτερης Ευκαιρίας, όπως περιγράφεται στις διατάξεις του νέου πλαισίου ρύθμισης χρεών, που θα έρχεται στη Βουλή για συζήτηση και έγκριση. Σημειώστε ότι η Δεύτερη Ευκαιρία πάει πολύ πιο κάτω από αυτό που επί χρόνια ζητούσε η (πάντοτε παρούσα…) ευρωεπιτήρηση αλλά και της συναίνεσης που είχε παράσχει η προηγούμενη κυβέρνηση ακόμη και για τον χρονικό ορίζοντα στον οποίο θα τελείωνε η «προστασία» Κατσέλη. Αποτελεί καλά πληροφορημένη πεποίθησή μου ότι αυτός ήταν ένας από τους λόγους επίσπευσης από τον κ. Τσίπρα των βουλευτικών εκλογών του ’19.

Είναι πολιτικό ζήτημα και για έναν ακόμη λόγο: πρέπει να πειστούν οι πολίτες (είτε χρωστούν ακόμη, είτε χρωστούσαν και ρύθμισαν, είτε κατόρθωναν να πληρώνουν) ότι μια κοινωνία (και ακόμη χειρότερα η οικονομική της ζωή) δεν μπορεί να προοδεύσει για όσο καιρό τόσοι πολλοί έχουν δεμένα τα χέρια τους και υποθηκευμένη την περιουσία τους. Προϋπόθεση της απαραίτητης πειθούς είναι η συμφωνία των πολιτικών και η ευελιξία των μηχανισμών: τράπεζες, εφορία και ταμεία. Το προτεινόμενο νομικό πλαίσιο φροντίζει (αν και χρειάζεται σοβαρή δουλειά μετά την υιοθέτησή του) για τον συντονισμό των μηχανισμών, παρά την αυτονόητη αυτονομία των τραπεζών. Δεν είμαι καθόλου βέβαιος ότι οι παρατάξεις στην πλευρά της αντιπολίτευσης δεν θα το δουν ως νέα ευκαιρία να φανούν «πονόψυχοι». Πρόκειται για ανήθικη στάση. Οι ευθύνες στην πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και του ΠΑΣΟΚ για την παγίδα χρεών είναι συγκεκριμένες. Η πλευρά της πλειοψηφίας, που έχει κι αυτή μέρος της ίδιας ευθύνης, δεν θα πρέπει να διστάσει να μιλήσει ανοικτά και για τα «σύκα» και για την «σκάφην».

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής ΝΔ