«Μην υποτιμάτε τον Ντόναλντ Τραμπ»

Υπήρχε ένα υπόκωφο αίσθημα φόβου κατά τη διάρκεια του συνεδρίου του Δημοκρατικού Κόμματος την προηγούμενη εβδομάδα. Η ανησυχία που ταλανίζει το κόμμα δεν αφορά την πιθανότητα ο εν ενεργεία πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ να καταφέρει να κερδίσει τις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου. Αφορά το ότι μπορεί να τις κλέψει – κάνοντας σαμποτάζ στην ψηφοφορία ή αρνούμενος να αποδεχθεί την ήττα. Η κωμικός Σάρα Κούπερ συνόψισε τις ανησυχίες αυτές, λέγοντας: «Ο Ντόναλντ Τραμπ ξέρει ότι δεν μπορεί να νικήσει δίκαια».

Αλλωστε, ο αμερικανός πρόεδρος έχει αρνηθεί να δεσμευθεί ότι θα αποδεχθεί το αποτέλεσμα των εκλογών. Ομως, εστιάζοντας στον κίνδυνο της νοθείας, οι Δημοκρατικοί κινδυνεύουν να υποτιμήσουν έναν πιο συμβατικό κίνδυνο – να κερδίσει ο Τραμπ χωρίς να καταφύγει σε κόλπα. Είναι αλήθεια ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν τον Τζο Μπάιντεν, τον Δημοκρατικό υποψήφιο, να προηγείται κατά πολύ του Τραμπ, εδώ και μήνες, μια τάση που δεν δείχνει να αλλάζει προς το παρόν.

Εκείνοι που υπενθυμίζουν ότι και το 2016 οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν νίκη της Χίλαρι Κλίντον, βλέπουν βέβαια ότι το προβάδισμα του Μπάιντεν – σταθερά γύρω στις 9 ποσοστιαίες μονάδες – είναι πολύ μεγαλύτερο του αντίστοιχου της Κλίντον. Ομως ακόμα και τέτοιες διαφορές έχουν ανατραπεί παλαιότερα. Το 1988, ο Δημοκρατικός Μάικλ Δουκάκης προηγείτο κατά 17 ποσοστιαίες μονάδες μετά το συνέδριο του κόμματός του, έχασε όμως τον Νοέμβριο.

Το εκλεκτορικό εκλογικό σύστημα δομικά ευνοεί τους Ρεπουμπλικανούς, κάτι που σημαίνει ότι ο Μπάιντεν χρειάζεται να προηγηθεί με 4 μονάδες στο εθνικό σύνολο ψήφων για να εξασφαλίσει τη νίκη. Τα γραφεία στοιχημάτων δεν αποκλείουν νίκη του Τραμπ. Τον τελευταίο καιρό, δίνουν τις πιθανότητες επανεκλογής του μεταξύ 36% και 43%. Ακόμα και κάποιες δημοσκοπήσεις που δείχνουν τον Μπάιντεν να προηγείται μακράν, περιέχουν λεπτομέρειες που δείχνουν ότι ίσως υπάρχει ένα κρυφό σιωπηλό κύμα υπέρ του προέδρου, γράφουν οι «Financial Times».

Δημοσκόπηση που διεξήχθη στα μέσα Αυγούστου έδειξε τον Μπάιντεν να προηγείται 7 μονάδες. Ομως όταν οι ψηφοφόροι ρωτήθηκαν ποιον πιστεύουν ότι θα ψηφίσει ο γείτονάς τους, ο Τραμπ βρέθηκε να προηγείται με 5 μονάδες. Αυτό ίσως αποκαλύπτει την ύπαρξη μιας ομάδας «ντροπαλών» υποστηρικτών του Τραμπ, που δεν θα παραδεχθούν ποτέ στους δημοσκόπους τι σκοπεύουν να ρίξουν στις κάλπες. Αλλη δημοσκόπηση, που έγινε τον Ιούλιο, έδειξε ότι το 62% των Αμερικανών συμφωνεί πως «το πολιτικό κλίμα αυτή την εποχή με εμποδίζει να λέω πράγματα που πιστεύω». Μεταξύ Ρεπουμπλικανών το ποσοστό έφθασε το 77%.

Μια άλλη δημοσκόπηση που έγινε τον Ιούλιο στην Πενσιλβάνια – μια κρίσιμη πολιτεία για το τελικό αποτέλεσμα – έδειξε προβάδισμα 13 μονάδων του Μπάιντεν. Ομως όταν οι συμμετέχοντες ρωτήθηκαν ποιος πιστεύουν ότι θα κερδίσει την πολιτεία, επέλεξαν τον Τραμπ με ποσοστό 46% έναντι 45% του Μπάιντεν. Και 57% όσων ρωτήθηκαν απάντησαν ότι πιστεύουν πως υπάρχουν «μυστικοί ψηφοφόροι» στην κοινότητά τους που θα ψηφίσουν τον Τραμπ.

Δεν είναι λίγοι οι έμπειροι πολιτικοί του Δημοκρατικού Κόμματος στις αμφίρροπες πολιτείες, που δείχνουν νευρικοί. Η Ντέμπι Ντίνγκελ, βουλευτής του Μίσιγκαν, δήλωσε στο περιοδικό «Atlantic» ότι μια δημοσκόπηση που έδειχνε τον Μπάιντεν να προηγείται 16 μονάδες στο Μίσιγκαν τον Ιούλιο ήταν «μπούρδες». Και υπενθύμισε ότι οι δημοσκοπήσεις στο Μίσιγκαν προέβλεπαν νίκη και για την Κλίντον το 2016. Τελικά ο Τραμπ νίκησε έστω και με μικρή διαφορά – η πρώτη φορά που είχε επικρατήσει Ρεπουμπλικανός στην πολιτεία μετά το 1988. Η βουλευτής αναφέρθηκε επίσης στον αριθμό των πινακίδων «Οι ζωές των μαύρων έχουν αξία» που είχε δει στην περιοχή της – και εκείνων  που εξέφραζαν υποστήριξη προς την αστυνομία ενάντια στο κίνημα αυτό. «Νόμιζα ότι ήμουν μια απλή πολίτης», λέει. «Ομως γεννήθηκα λευκή σε ένα σπίτι με δύο γονείς, κάτι που τώρα σημαίνει για ορισμένους πως είμαι προνομιούχα, ρατσίστρια και υπεύθυνη για τη δουλεία».

Μια τέτοια φράση μπορεί να προκαλέσει μεγάλες συζητήσεις στους κύκλους του Δημοκρατικού Κόμματος – κάποιοι ψηφοφόροι θεωρούν ότι υποδαυλίζουν ρατσιστικές απόψεις. Οι Δημοκρατικοί αρχικά αντέδρασαν στην ήττα του 2016 δείχνοντας αποφασισμένοι να ασχοληθούν με τα προβλήματα της λευκής εργατικής τάξης. Ομως αυτό αντικαταστάθηκε από την οργή για τη συμπεριφορά του προέδρου – και την παθιασμένη υπεράσπιση της φυλετικής δικαιοσύνης. Κάτι που, πιθανώς, δημιουργεί μια ευκαιρία για τον Τραμπ.

Η εκλογική του στρατηγική έχει στόχο ακριβώς αυτό, σημειώνουν οι «Financial Times», να υποδαυλίσει την οργή των λευκών ψηφοφόρων. Θα απολαύσει μια προεκλογική περίοδο που θα έχει ως κεντρικό θέμα τις φυλετικές διαφορές. Οπως και να ‘χει , ο Τραμπ αντιμετωπίζει μεγάλα εμπόδια – πολλά εξ αυτών είναι δικά του δημιουργήματα. Η πανδημία του κορωνοϊού και ο μεγάλος αριθμός θανάτων έχουν εκθέσει ανεπανόρθωτα την ανικανότητά του στη διακυβέρνηση της χώρας. Επίσης τόνισε τη σημασία θεμάτων που υποστηρίζουν οι Δημοκρατικοί, όπως η υγειονομική περίθαλψη και οι άδειες μετ’ αποδοχών.

Ο Τραμπ σκόπευε να τονίσει την καλή κατάσταση της οικονομίας – όμως η Covid-19 του χάλασε τα σχέδια. Πρώην συνεργάτες του, όπως ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφαλείας Τζον Μπόλτον, έχουν στραφεί εναντίον του. Ο Στιν Μπάνον, επικεφαλής της προεκλογικής εκστρατείας του το 2016, μόλις κατηγορήθηκε επισήμως για απάτη.

Πολλοί Δημοκρατικοί αγωνίζονται να κατανοήσουν πώς κάποιος μπορεί να ψηφίσει τον Τραμπ – υποθέτουν ότι αυτό θα οφείλεται σε ρατσιστικές πεποιθήσεις ή διανοητικά προβλήματα. Ομως είναι ακριβώς αυτή η έλλειψη ικανότητας να καταλάβουν όσους ψηφίζουν τον πρόεδρο Τραμπ που αποτελεί τη μεγαλύτερη πιθανή αδυναμία του Δημοκρατικού Κόμματος. Το επιτελείο του Τραμπ θα κάνει τα πάντα για να πείσει την εκλογική του βάση ότι παραμένουν, όπως το περιέγραψε η Χίλαρι Κλίντον, οι «φαύλοι» – μια ομάδα που δέχεται την κοροϊδία των άλλων. Αυτή η στρατηγική της πικρίας έφερε αποτελέσματα την προηγούμενη φορά. Αποτελεί για τον Ντόναλντ Τραμπ μια μοναδική ευκαιρία να κερδίσει ξανά.