Στάση πατριωτικής ευθύνης

Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι πατριωτική δύναμη ευθύνης. Εχουμε επανειλημμένα δηλώσει ότι θα στηρίξουμε μία εθνική στρατηγική, η οποία σήμερα λείπει. Απέναντι στην υπεύθυνη αυτή στάση η Νέα Δημοκρατία τοποθετείται αποκλειστικά με επικοινωνιακά κριτήρια, συχνά δε διχαστικά και δημαγωγικά. Και αυτό όχι μόνον ως αντιπολίτευση, κατ’ εξοχήν – αλλά όχι μόνον – με την πατριδοκαπηλική πολεμική κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών, την οποία έσπευσε να εγκαταλείψει όταν κέρδισε την εξουσία. Την ίδια τακτική συνεχίζει ως κυβέρνηση, όταν π.χ. ο κυβερνητικός εκπρόσωπος χαρακτηρίζει τον ΣΥΡΙΖΑ «δούρειο ίππο της Τουρκίας» ή τη στάση μας απέναντι στις Συμφωνίες Χάραξης ΑΟΖ ανεύθυνη και διασπαστική.

Η αλήθεια είναι ακριβώς αντίθετη. Αξιολογήσαμε κάθε συμφωνία στο πλαίσιο του στρατηγικού της περιβάλλοντος. Ετσι τοποθετηθήκαμε υπέρ της ελληνοϊταλικής συμφωνίας που αποτελεί – παρά τους σημαντικούς συμβιβασμούς της – θετικό βήμα, εφόσον βεβαίως η κυβέρνηση ανταποκριθεί στις προτροπές μας για άμεση επέκταση της αιγιαλίτιδας στο Ιόνιο, με προοπτική επέκτασης νότια και ανατολικά της Κρήτης. Ψηφίζουμε «παρών» στη συμφωνία για την Αίγυπτο. Και αυτό γιατί ναι μεν «διεμβολίζει» το παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο – αν και δεν το ακυρώνει, παρά την αντίθετη δημαγωγία της κυβέρνησης. Από την άλλη, όμως, μπορεί να οδηγήσει, ενόψει του κενού στρατηγικής της κυβέρνησης, σε σοβαρές δυσμενείς εξελίξεις και αρνητικά προηγούμενα.

Το κενό στρατηγικής φάνηκε από την πρώτη στιγμή, τόσο σε επίπεδο διπλωματίας όσο και σε επίπεδο αποτροπής. Η κυβέρνηση δεν είχε προετοιμαστεί για την αυτονόητη κλιμάκωση της τουρκικής επιθετικότητας, ως αντίδραση στη συμφωνία, και δεν απέτρεψε την παραβίαση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων από το «Oruc Reis», όπως πράξαμε εμείς τον Οκτώβριο 2018. Δεν είπε την αλήθεια στον ελληνικό λαό και συσκότισε συνειδητά τον χαρακτήρα των τουρκικών προκλήσεων, με τον φαιδρό ισχυρισμό περί «θορύβων», για να συγκαλύψει την αδυναμία της να τις προλάβει και να τις αποκρούσει. Περαιτέρω, απέτυχε να εξασφαλίσει έστω μία κοινή Δήλωση ΕΕ για καταδίκη των παράνομων τουρκικών ενεργειών με απειλή ισχυρών και ουσιαστικών κυρώσεων.

Το σημαντικότερο: η Συμφωνία, αν δεν ενταχθεί σε μια συνεκτική εθνική στρατηγική, μπορεί να δημιουργήσει αρνητικά προηγούμενα σε μελλοντική διαπραγμάτευση με την Τουρκία, τόσο σε σχέση με τη μειωμένη επήρεια μεγάλων νησιών μας, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης, όσο και λόγω της μερικής οριοθέτησης της ΑΟΖ, βάσει μόνο ενός τμήματος της Ρόδου. Η κυβέρνηση επιμένει να αποφεύγει να διευκρινίσει τη μεθοδολογία που χρησιμοποίησε, μην προσδιορίζοντας ούτε την ακριβή επήρεια των νησιών, ούτε τις γραμμές βάσης, ούτε εάν – και πώς – συνδύασε τον κανόνα της μέσης γραμμής με την αρχή της αναλογικότητας. (Προς αντιπαραβολή, η αντίστοιχη Συμφωνία Κύπρου – Αιγύπτου του 2003 προσδιορίζει ρητά ότι συνάφθηκε με βάση τον κανόνα της μέσης γραμμής.) Η άρνηση αυτή δεν είναι αθώα και εξηγείται από την ανάγκη να μην ερεθιστούν εκτός ορίων τόσο η εθνικιστική πτέρυγα όσο και οι οπαδοί της ακινησίας και της μη λύσης εντός των γραμμών της.

Δεν χτίζεται όμως έτσι εθνική στρατηγική.

Ο Γιώργος Κατρούγκαλος είναι καθηγητής Δημοσίου Δικαίου, βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Β1 Τομέα Αθήνας