Χάνει έδαφος το παντοδύναμο δολάριο;

Η πρόσφατη απότομη υποτίμηση του δολαρίου ΗΠΑ οδήγησε σε ανησυχίες ότι ενδέχεται να χάσει τον ρόλο του ως το κύριο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Εξάλλου, εκτός από την επιθετική νομισματική χαλάρωση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ – η οποία απειλεί να αλλάξει ακόμη περισσότερο τα δεδομένα για το βασικό νόμισμα του κόσμου – οι τιμές του χρυσού και οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό έχουν επίσης αυξηθεί.

Ωστόσο, για να παραφράσω τον Μαρκ Τουέιν, οι αναφορές για την πρόωρη κατάρρευση του δολαρίου είναι υπερβολικά υπερβολικές. Η πρόσφατη αδυναμία του νομίσματος οφείλεται σε βραχυπρόθεσμους κυκλικούς παράγοντες. Μακροπρόθεσμα, η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη: το δολάριο έχει τόσο πλεονεκτήματα όσο και αδυναμίες που μπορεί ή όχι να υπονομεύσουν την παγκόσμια θέση του με την πάροδο του χρόνου. Η διαφορά μεταξύ των βραχυπρόθεσμων αρνητικών παραγόντων είναι η εξαιρετικά χαλαρή νομισματική πολιτική της Fed. Με τις ΗΠΑ να δημιουργούν όλο και μεγαλύτερα δημοσιονομικά ελλείμματα, η προσέγγιση της Fed φαίνεται πιο εξυπηρετική από αυτήν των περισσότερων άλλων μεγάλων κεντρικών τραπεζών.

Μια πλημμύρα από δολάρια ασκεί πτωτική πίεση στο νόμισμα. Επιπλέον, ορισμένες ανεπτυγμένες χώρες στην Ευρώπη και αλλού και ορισμένες αναδυόμενες αγορές όπως η Κίνα και άλλες στην Ασία κάνουν πολύ καλύτερη δουλειά να αντιμετωπίσουν τον COVID-19 από όσο οι Ηνωμένες Πολιτείες, δείχνοντας ότι η οικονομική τους ανάκαμψη ενδέχεται να αποδειχθεί πιο ανθεκτική. Οι αποτυχίες στη δημόσια υγεία και οι σχετικές οικονομικές ευπάθειες στις ΗΠΑ συμβάλλουν έτσι περαιτέρω στην αδυναμία του δολαρίου.

Ενώ η θέση του δολαρίου είναι ασφαλής προς το παρόν, αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις τα επόμενα χρόνια και δεκαετίες. Είναι αλήθεια ότι ούτε το οικονομικό σύστημα της Κίνας – κρατικός καπιταλισμός με οικονομικούς ελέγχους – ούτε το τεχνοκρατικό-αυταρχικό πολιτικό καθεστώς της έχει μεγάλη απήχηση στη Δύση. Αλλά το κινεζικό μοντέλο έχει ήδη γίνει αρκετά ελκυστικό σε πολλές αναδυόμενες αγορές και σε λιγότερο δημοκρατικές χώρες. Με την πάροδο του χρόνου, καθώς η οικονομική, χρηματοοικονομική, τεχνολογική και γεωπολιτική εξουσία της Κίνας θα επεκτείνεται, το νόμισμά της μπορεί να διεισδύσει σε πολύ περισσότερα μέρη του κόσμου.

Ο Νουριέλ Ρουμπινί είναι καθηγητής Οικονομικών στο Stern School of Business του New York University Stern School of Business και πρόεδρος της Roubini Macro Associates